PIV 2026 · Artikolo 14866
★streĉi
Derivaĵoj en la artikolo 22
★ streĉi tr
1 forte tiri suplan objekton kaj teni ĝin en pli longigita aŭ pli larĝigita stato: streĉi ŝnuron rigida streĉi draton tra la vojo streĉi nodon streĉi pergamenon sur la aperturo streĉi la tendotolon per lignaj najloj
2 forte uzi korpoparton en ia movo aŭ gesto: li pli fiere levis sian kapon, streĉis sian kolon Z streĉi la muskolojn de la brakoj streĉi siajn krurojn por refreŝiĝi post sidado la ĉevalo streĉis la orelojn (analoge, proprasence kaj figurasence) streĉi la okulojn Z
3 apliki forton (de tiro, premo, flekso, tordo k.s.) al elasta korpo por iel utiligi la rezultontan laboron: streĉi risorton B streĉi tordostangon (analoge) streĉi horloĝon B (ties risorton) li instruas miajn brakojn streĉi kupran pafarkon MT
5 (figurasence) uzi tre grandan parton de la haveblaj fortoj por atingi celon: mi tamen streĉos ĉiujn miajn fortojn kaj mi nepre alveturos Z streĉi la rigardon Z streĉu vian atenton kaj aŭskultu min LiZ streĉi sian memoron vane vi streĉas viajn pensojn Z li meditis tiel, ke lia cerbo estis forte streĉita Z (analoge) streĉi la kuraĝon
6 igi ion streĉita 4; kaŭzi al io streĉitecon: la iraka milito plu streĉis la interrilatojn inter Parizo kaj Kanbero MD
streĉa karakterizata de streĉo: la vivo devus esti streĉa batalo Z streĉe laĉita korseto
streĉo
1 apliko de forto al parto de la korpo aŭ al iom elasta objekto: kiu transmovas ŝtonojn, tiu faras al si difekton per streĉo MT vundo de muskolo post streĉo stango sub streĉo de tiro emas plilongiĝi
(figurasence) teni la okulojn en streĉo Z dank’ al la lasta streĉo de mia energio Z
➞ streĉlimo.2 FIZI ĉiu el la agoj de fortoj, kiuj deformas korpon: flekso, kunpremo, tordo, tiro aŭ tondo.
3 streĉiteco 4; tensio 3: la du edzinoj ne plu multe interrilatas, kvazaŭ iu streĉo intervenis inter ili CPi
streĉado longa aŭ ripeta streĉo: troa streĉado de la okuloj povas kaŭzi kronikan kataron Z (figurasence) hordaŭra streĉado de la atento estas peno, kiun infanoj ne kapablas
streĉeco streĉiteco: ŝi senvive falis , tiel efikis sur ŝi la streĉeco, timo kaj doloro Z
streĉiĝi iĝi streĉita: ŝtofo, kiu facile streĉiĝas la naĝmembrano inter la fingroj tiel streĉiĝis, ke ĝi disŝiriĝis Z ĉiuj ĝermoj rapide elkreskis , ĉio, kio havis vivon, streĉiĝis supren Z li streĉiĝis sur la pintoj de la piedoj, por atingi la libron
(figurasence) la haroj streĉiĝas de teruro Z streĉiĝi el la haŭto pro subita surprizego Z
streĉiĝo
1 ŝanĝo de formo, kiun suferas korpo sub influo de tir-, prem- aŭ tordo-forto: streĉiĝo de trabo streĉiĝo de pontoplanko
2 plej energia uzo de io: tio postulas la streĉiĝon de ĉiuj fortoj de la prudento kaj volo Z ŝia penegado per sia propra tro forta streĉiĝo nepovebligis ĉiun progreson Z
streĉilo io, kio servas por streĉi: streĉilo de drato streĉilo de poŝhorloĝo
streĉita
1 tia, ke oni ĝin fizike streĉis: streĉita kaŭĉuka ŝnuro streĉita arko «Streĉita Kordo» poemaro de Kaloĉajo
2 LING parolsono tia, ke ĉe ĝia prononco la muskoloj estas streĉitaj pli ol ĉe sono, kun kiu oni faras komparon: ĝenerale la franclingvaj vokaloj estas pli streĉitaj ol la anglalingvaj
3 (figurasence) tia, ke ĝi uzas aŭ postulas tre grandan parton de la haveblaj fortoj: streĉita marŝo B ĉe tiu streĉita laborado ĝi rompis al si la femuron Z ĉiuj aŭskultis kun streĉita atento kaj intereso Z ŝi pensis, ke forte streĉita febra penegado kompensos al la cerbo la jarojn da senlaboreco Z
4 (figurasence) karakterizata de konfliktantaj fortoj, tendencoj aŭ streboj: tiuj, kiuj sciis ion pri la streĉitaj rilatoj inter la reĝo kaj la ĉefpastraro, tuj furioze pripensis la politikajn sekvojn de tiu miriga eltrovo HLu Karal trovis streĉitan etoson CPi
streĉiteco
1 stato esti streĉita 1: oni povas ŝanĝi la streĉitecon de la sonkordoj ILa
2 stato esti streĉita 2: en la germana lingvo la vasteco de la vokaloj estas ligita ankaŭ al vokala longeco (aŭ: streĉiteco) JWe
3 stato esti streĉita 3: la trajtoj de tria kategorio elvokis zorgojn kaj la streĉitecon de tiu, kies vivo malfacilas CPi
4 stato esti streĉita 4: la altrudado de unu tutŝtata nacia lingvo kontraŭ la interesoj de la naciaj malplimultoj elvokas streĉitecojn kaj konfliktojn ILa tio estas unu el la fontoj de la streĉiteco inter la nordaj kaj la sudaj landoj de EU Sin. streĉo 3, tensio 3.
5 suspenso: tiu aŭtentika verko pri neforgesebla tragika epoko estas verko, kiu enhavas ne nur streĉitecon, sed multan humuron MBo
Sin. streĉeco.ĉirkaŭstreĉi stringi.
disstreĉi disigi ion per streĉo.
elstreĉi elŝovi ion per streĉo; plene streĉi ion:ŝi elstreĉis ankoraŭ pli la kolon, kaj nun ŝi ekvidis Z
elstreĉiĝi iĝi elstreĉita: la ĉielarko elstreĉiĝis el la nigra nubo en la bluan aeron Z
fortostreĉo intensa klopodo: post kvarhora terura fortostreĉo fine mi sukcesis atingi la bordon, kie pro la ekstrema laco, mi tuj terenfalis kaj endormiĝis SSz celo atingebla nur per grandaj fortostreĉoj de ĉiuj kune RCo
kontraŭstreĉi streĉi ion por rezisti: estis tia vento, ke oni vere devis sin kontraŭstreĉi Z
kunstreĉi kunigi ion per streĉo.
malstreĉa ne rigida; ne strikta. ➞ loza.
malstreĉi ĉesi streĉi: malstreĉu vin kaj iom ripozu malstreĉita kablo malstreĉita risorto
malstreĉiĝi, senstreĉiĝi ĉesi esti streĉita: li estis kiel instrumento, kies kordoj malstreĉiĝis kaj ne povas plu soni Z la partoprenantoj povis senstreĉiĝi per gimnastiko LWR
sukstreĉo BOTA ŝvelo de planto pro premo de la suko.
ŝustreĉilo aparato, kiun oni enmetas en ŝuojn k.s. por konservi ilian formon.