PIV 2026 · Artikolo 2763

★ĉu

Litero Ĉ★ Fundamenta

★ ĉu
1 demanda partikulo uzata en la komenco de frazo, kiam ne ekzistas alia demanda vorto: ĉu vi venos? ĉu vi trovis la gazeton? ĉu mi iru kaj voku al vi virinon ? MT
1 Iufoje la demando estas nur ŝajna, kaj prezentas nur insistan manieron esprimi aserton, aŭ nean (se mankas nea vorto): ĉu mi ĝojis pri malfeliĉo de mia malamiko? MT ĉu vere? al miaj gepatroj mi ne diris la solvon, kaj ĉu al vi mi ĝin diru? MT aŭ pozitivan (se ĉeestas nea vorto): ĉu mi ne ploris pri tiu, kiu havis malfeliĉan tempon? MT ĉu ne vere? ĉu ne? ĉu se oni falis, oni ne leviĝas? MT ĉu bonon ni akceptu de Dio, kaj malbonon ni ne akceptu? MT
2 demanda subjunkcio uzata por enkonduki demandan subpropozicion: li demandis min, ĉu li povos veni mi ne scias, ĉu tio estas vera kvankam vi estas riĉa, mi dubas, ĉu vi estas feliĉa FE
2 En la ĉefaj, same kiel en la subordigitaj propozicioj, la alternativa demando estas enkondukata per «ĉu ... aŭ 1 ...?», ekz.: ĉu esti aŭ ne esti ? Z kio estas pli bona al vi, ĉu ke regu vin sepdek homoj , aŭ ke regu vin unu homo? MT mi ne distingas, ĉu tio estas viola aŭ nigra ĉu li estas al ni amiko aŭ malamiko, ni vidos el liaj agoj
ĉu ... ĉu ... duopa konjunkcio esprimas duban, necertan elekton aŭ alternativon:
1 paralelaj adjektoj: ĉu pro timo, ĉu pro fiereco, li nenion respondis Z en tiu loko, en kiu estos mia sinjoro la reĝo, ĉu por vivo, ĉu por morto, nur tie estos via sklavo MT vi dekliniĝos ĉu dekstren, ĉu maldekstren MT apenaŭ ĝi ektuŝis la teron, ĝi faradis ĉiam novan salton, ĉu pro sopiro, ĉu pro tio, ke ĝi havis korkon en la ventro Z
2 paralelaj suplementoj: tio estas la leĝo pri naskintino, ĉu de knabo, ĉu de knabino MT
3 paralelaj subpropozicioj, ofte elipsaj: ĉu li estas amiko, ĉu malamiko, mi iros al li kun etendita mano li ekstermiĝos , ĉu li estas fremdulo, aŭ ĉu li estas indiĝeno MT ĉiu devas morti, ĉu tio estas malgranda, ĉu granda, ĉu viro, ĉu virino MT vi ne volas iri kun la junuloj, ĉu ili estas malriĉaj, ĉu riĉaj MT ĉu kun li, ĉu sen li, ni komencos
➞ aŭ ... aŭ ..., jen ... jen ...; kaj ... kaj ...