← Reen al A

PIV 2020 · 283

★-aĵ/

-/.
I - Suf. esprimanta:
konkretan objekton, koncernatan de la rad.: bono, belo, neceso, manĝeblo, uzo (ĉiu uzata objekto aŭ ilo); kavo, araneo, franco, ĉirkaŭo, kromo; sensenco, tolo (io el tolo), ligno, feristoj k kupristoj X.
eksteran manifestiĝon de ago aŭ sento: fluo (io fluanta); skribo (io skribita); konstruo, vegeto, akiro; okazinto; enteksito X; kreoto; amikoj, porkoj, azenoj, infano (agoj indaj je amiko, porko, azeno, infano); fierindo Z, abomenindo Z.
(post rad-oj montrantaj manĝeblajn bestojn aŭ materialon) manĝaĵon faritan el tiu materialo: ovo; glacio estas dolĉa glaciigita frando Z; porko, kokido, bovido. Rim. 1 Post morfemo esprimanta agon, -aĵ povas, laŭ la senco de tiu morfemo signifi jen aktivan, jen pasivan uzeblecon: nutro (io, kio nutras), trinko (io, kio estas trinkata); en okazo de bezono, oni uzu la participan suf-on: el manĝanto devenis manĝato X.
II - Samsignifa memstare uzata morfemo:
o. Objekto, afero konkreta: li prenis siajn ojn sur la ŝultron k eliris Z; inter eternajn ojn plektiĝu via famo! K.
eto. Malgranda aŭ malgrava objekto: mi bezonas aĉeti kelkajn etojn.
Rim. 2 Subst., formita per aldono de -aĵ al morfemo esprimanta econ, diferencas de la vorto aĵo memstare uzata en akompano de adj. per tio, ke la unua montras esencan konstantan econ de la priparolataĵo, dum la dua signifas nur, ke ia o havas ian okazan neesencan econ, ekz.: ne estas novo, ke nova o plaĉas; ŝiaj beloj superbrilis la belajn ojn ĉirkaŭ ŝi; tiu o estas malpura, sed ĝi ne estas malpuro.