★laŭ

1 Iradon de unu ĝis alia fino de objekto longforma, kies direkton oni sekvas: ŝi malleviĝis laŭ la trunko ^Z; li venas laŭ la ŝtuparo mallaŭte ^Z; karesi katon laŭ la haroj; li veturigos nin laŭ Rejno supren ^Z; li ekiris laŭ tiu ĉi rivero ^Z; jen estas la vojo, iru laŭ ĝi ^X; (f) la bonfarantoj de la homaro iras laŭ la dorna vojo de la honoro ^Z. Rim. 1 Ne konsilinde estas uzi laŭ en frazoj, kie ne temas pri direkto, sed pri trairo de ebeno: nuboj kuris sur (ne: laŭ) la ĉielo; sur (ne: laŭ) lia vizaĝo larmoj glitis.

2 Adaptiĝon al ies sento aŭ volo (sekvante, obeante): mi restas ĉi tie laŭ la ordono de mia estro ^Z; li volas agi laŭ sia kapo; mi povas decidi nur laŭ mia konscienco; ĉiu havis sian apartan loketon, kie ŝi povis laŭ sia plaĉo k bontrovo fosi k planti ^Z; ĉio iris laŭ lia deziro; ŝi lin trovis laŭ sia gusto ^Z; danci laŭ ies fajfilo ^Z; dancigi iun laŭ sia fajfilo ^Z.

3 Dependecon de iu cirkonstanco, pro kiu oni agas, aŭ per kies karaktero oni direktas sian agon: veli laŭ la vento; mi disflugigas ilin kiel polvon laŭ la vento ^X; mi ne volas iri laŭ fremdaj postesignoj ^Z; laŭ la krio de koko tuj spiritoj rapidas hejmen ^Z; birdo kantas laŭ sia beko ^Z; fali laŭ sia tuta longeco ^Z; manĝi laŭ la karto; laŭ via mono mezuru vian veston ^Z; Dio kreis la homon laŭ sia bildo ^X; faru laŭ ilia modelo ^Z; kopii laŭ la originala manuskripto; aranĝu vin laŭ milita maniero! ^Z; skribi la nomojn laŭ la ortografio nacia ^Z; la vortoj estas formitaj laŭ la reguloj de la lingvo ^Z; ni ĉiun homon traktos laŭ lia merito ^Z; ne respondu al malsaĝulo laŭ lia malsaĝeco ^X; mi ripetos ĉion vorto laŭ vorto ^Z.

4 Referencaĵon, sur kiu baziĝas konstato, juĝo, rakonto: laŭ mia cerbo mi opinias, ke la mondo estas freneza ^Z; laŭ mia opinio vi malpravas; laŭ la unua rigardo tio ŝajnas ĝusta; ne juĝu pri afero laŭ ĝia ekstero ^Z; laŭ la frukto oni arbon ekkonas ^Z; laŭ la okazontaĵoj mi decidos ^Z; Jakob vidis laŭ la vizaĝo de Laban, ke li ne estas rilate al li tia, kia li estis ^X; ŝi estis la plena portreto de sia patro laŭ sia boneco k honesteco ^Z; mi konas lin nur laŭ la nomo; ĉiu mezuras aliajn laŭ sia mezurilo ^Z; laŭ la Biblio leporo estas remaĉulo; la Evangelio laŭ Mateo ^N. Rim. 2. Ne konsilinde estas uzi laŭ en la senco de kompara kiel, kiel faris Grabowski; ankaŭ ne en la funkcio de subjunkcio.