PIV 2026 · Artikolo 10137

1★mem

Litero M★ Fundamenta

1 ★ mem
1 post substantivo aŭ pronomo (eventuale subkomprenita) insistas, ke oni parolas ĝuste pri tiu persono aŭ afero, ne pri alia: mi devas mem ĉion plenumi Z la prezidanto mem preparas nun projekton Z mi eĉ mem uzas ilin tiujn vortojn Z lasi la akceptadon al la decido de la Esperantistoj mem Z fiziko estas la nomo de la scienco mem FE nenio estis iam ajn aldonita al la esenco mem de la lingvo ILa mi parolas ne pri la ago de ekokupo mem, sed pri la stato, en kiu mi troviĝas Z tion ĉi garantias al ni la karaktero mem de ilia lando Z mi deziras paroli al li mem li amas sin mem FE mi vin amas, kiel min mem ! Z la komitato ne riskos preni sur sin mem la kreadon de tute nova lingvo Z prenu vi mem akvon, se vi volas trinki FE ĉiun demandu, sed vi mem al vi komandu Z kiu kritikas kuraĝe, tiu mem agas malsaĝe Z
2 nur per si; sen helpo aŭ iniciato de iu alia; sen ekstera devigo; fare kaj vole de si sendepende de iu alia; spontanee; propramove kaj propraforte: malsaĝuloj kreskas mem, sen plugo kaj sem’ Z kio mem ne venas, li per la dentoj ĝin prenas Z ne venos rato mem al kato Z ĉiu el vi post kelka meditado facile mem trovos la respondojn Z «Delegacio», kies celo estis elekti mem komitaton, kiu esplorus tiun ĉi demandon Z tio por ĉiu estis komprenebla per si mem Z la vivo jam mem solvis la diritan demandon Z
1 Estas rekomendinde meti la vorton mem senpere post la vorto, kiun oni volas emfazi.
memo persono, konscia pri sia individueco: ili sentas tion, sed nur duone, ilia alia memo estas ĉe aliaj aferoj lia malbona memo jam relevis la kapon
2 En tiu senco Zamenhof kelkfoje uzis la senfinaĵan formon substantive: nur tiu ĉi nia mem restu al mi fidela!
➞ egoo, mio.
mem prefikso
1 sin mem; al, de aŭ pri si mem kiam la sama persono estas samtempe faranto kaj suferanto de la ago. ➞ memamo, memdefendo, memestimo, memkono, memkonservo, memmortigo, memportreto, memriproĉo; memkontenta.
3 En ĉi tiu uzado estas preferinde, por kelkaj vortoj, uzi sin- anstataŭ mem-, por certigi la signifon «sin mem» kaj eviti la konfuzon kun mem- 2: sinmortigo sindefendo sinforgeso sindona Z sindoneco singarda Z sinhumiligo sindenunco sinemancipado
2 nur per aŭ de si mem kiam la subjekta persono agas sendepende kaj senhelpe. ➞ memfarita, memstara, memvola; memferma, memlumanta, memregistra; memkomprenebla, memevidenta, memsekva; meminstruito, memlerninto; memdisciplino.