★mem

1 kiun oni aldonas al subst. aŭ al pron. (foje sk), por insisti pri la nealieco k identeco de la koncernata persono aŭ afero: mi devas mem ĉion plenumi ^Z; la prezidanto mem preparas projekton ^Z; mi eĉ mem uzas tiujn vortojn ^Z; lasi la akceptadon al la decido de la E-istoj mem ^Z; fiziko estas la nomo de la scienco mem ^Z; tio tuŝas la esencon mem de la demando ^Z; mi parolas ne pri la ago de ekokupo mem, sed pri la stato, en kiu mi troviĝas ^Z; tion ĉi garantias al ni la karaktero mem de ilia lando ^Z; mi deziras paroli al li mem; li amas sin mem ^Z; mi amas lin kiel min mem ^Z; la komitato ne riskos preni sur sin mem la kreadon de tute nova lingvo ^Z; se vi volas trinki, prenu (sk vi) mem akvon ^Z; ĉiun demandu, sed (sk vi) mem al vi komandu ^Z; kiu kritikas kuraĝe, (sk tiu) mem agas malsaĝe ^Z.

2 kiu signifas: «nur per si, sen helpo aŭ iniciato de iu alia, fare k vole de si sendepende de iu alia, spontanee, propramove k propraforte»: malsaĝuloj kreskas mem, sen plugo k sem’ ^Z; kio mem ne venas, li per la dentoj ĝin prenas ^Z; ne venos rato mem al kato ^Z; ĉiu el vi post kelka meditado facile mem trovos la respondojn ^Z; la celo de la Delegacio estis elekti mem komitaton, kiu esplorus la demandon ^Z; tio estas komprenebla per si mem ^Z; la vivo jam mem solvis la diritan demandon ^Z. Rim. 1 Estas rekomendinde meti la vorton mem senpere post la vorto, kiun oni volas emfazi.

1 signifanta «sin mem, de si mem, pri si mem» k uzata samsence kiel I- 1, por insisti pri la nealieco k identeco de la koncernata persono en la apartaj okazoj, kie la sama persono estas samtempe faranto k suferanto de la ago: memestimo; memamo; memkonservo; memdefendo; memmortigo; memkono; memportreto, memriproĉo; memkontente ^Z; tio ne estas aŭtora memfido ^Z; memfidema ^Z; ne perdi la memregecon ^Z. Rim. 2 En ĉi tiu uzado, estas preferinde, por kelkaj vortoj, uzi sin anst. mem, por certigi la signifon «sin mem» k eviti la konfuzon kun la senco 2 de la pref.: sinmortigo, sindefendo, sinforgeso, sindona ^Z, sindoneco, singarda ^Z, sinhumiligo, sindenunco, sinemancipado ktp.

2 signifanta «per si mem, de si mem» k uzata samsence kiel I - 2, por montri, ke la persono, reprezentata de la subjekto, agas spontanee k sendepende: memvole ^Z; meminstruito; memlerninto; memfarita homo; memdisciplino; memhelpi al si ^Z; memelektitaj heredoj ^Z; memstara regno; memferma klapo; memlumanta korpo; memregistra aparato; memflamiĝema substanco; memsemiĝinta greno ^X; memkomprenebla, memevidenta, memsekva.