PIV 2026 · Artikolo 15173
★ŝmiri
Derivaĵoj en la artikolo 9
★ ŝmiri tr
1 froti sur ion maldikan tavolon da grasa aŭ algluiĝanta substanco: ŝmiri iun per oleo MT ŝmiri panon per butero B ŝmiri muron per mortero mi ŝmiros per veneno mian glavon Z (analoge) ŝmiri buteron sur pano Z
2 faciligi la glitadon de ilo aŭ la funkciadon de maŝino surmetante grasan substancon: kiu bone ŝmiras la radojn, bone veturas ankaŭ figurasence: doni grandan trinkmonon Z ➞ lubriki.
ŝmira havanta la ecojn de ŝmiraĵo: ŝmira substanco ➞ oleeca.
ŝmiro
1 ago ŝmiri, ŝmirado: ŝmiro de iu sur io per io Margarita abunde ĉerpis la malpezan grasan pomadon kaj per fortaj ŝmiroj ĝin enfrotis sur la korpon SPo KRIS la lasta ŝmiro sanktoleado
2 ŝmiraĵo: ŝmiro por botoj (figurasence) la falsa ŝmiro kovros la makulon Z
ŝmirado ago ŝmiri: unu grupo de infanoj submetiĝis al ŝmirado de la fingroj per itala medikamento VLe
ŝmiraĵo grasa substanco, per kiu oni ŝmiras: kuracisto laŭdis siajn miraklajn ŝmiraĵojn Z li enfrotis al ŝi la ŝmiraĵon en la piedon Z ➞ linimento, ungvento, pomado.
ŝmirilo tiu parto de maŝino, kiu liveras ŝmiron al la moviĝantaj pecoj.
ŝmiristo
1 homo, kies metio estas ŝmiri maŝinojn.
2 (figurasence) tre malbona pentristo.
bel1ŝmiraĵo ĉiu el la diversaj substancoj, per kiuj oni (precipe virinoj) ŝmiras al si la vizaĝon, manojn k.s., por purigi, delikatigi aŭ beligi la haŭton.
paperŝmiri ntr skribi multajn senvalorajn aŭ malicajn aferojn.
paperŝmiristo ĵurnalisto aŭ verkisto, kiu paperŝmiras: troviĝos plumknaristo, paperŝmiristo, kiu eĉ en komedion vin enmetos Z