★vel/o

1 ⚓ Granda forta peco el tolo aŭ alia samefika materialo, fiksita ĉe la mastoj k etendita, por kapti la venton k antaŭenigi akvoveturilon: ferli, malferli, brajli, rigi, hisi la velo(j)n; la vento estis favora k ili streĉis la velojn ^Z; la vento puŝegis la plenblovitan velon ^Z; kvadrata, latina velo; laŭlarĝa velo (kvarranda velo, kiu etendiĝas transverse de la masto ĝis ambaŭ flankoj de la ŝipo); laŭlongaj veloj; bramvelo, topvelo; mataj veloj de ĵonko. ☞ bonedo, gafo, jardo, ĵibo, raliko, spinako, stajo, veltabulo.

2 Aparato, el tolo aŭ tabuloj, fiksita ĉe la brakoj de ventmuelilo, por kapti la venton.

3 ❤ La pli-malpli streĉita membrano de kelkaj organoj: valva velo (de la atrioventriklaj valvoj); palata velo (velum palatinum; muskolomembrana septo, kiu kompletigas malantaŭe k malsupre la ostan palaton, k disigas la partojn buŝan k nazan disde la faringo; = mola palato); ⚥ la palata velo, leviĝante, fermas la nazajn kavojn dum la glutado, k, malleviĝante, ebligas la prononcadon de la nazaloj k velaroj. ☞ uvulo.