← Reen al Ĉ

PIV · 2690

★ĉef/

ĉef/.
I - Pref. signifanta:
ke la koncerna persono havas honoran superecon, plej ofte kun decidpovo, super siaj samranguloj: ĉefanĝelo Z, ĉefepiskopo Z, ĉefinĝeniero, ĉefleŭtenanto Z; ĉefministro Z, ĉefpastro Z, ĉefredaktoro Z, ĉefserĝento Z ktp. estr.
ke la koncerna afero estas iarilate pli grava ol ĝiaj samkategoriaĵoj: ĉefaltaro Z, ĉefmanĝo Z, ĉefmasto, ĉefparto Z, ĉefpreĝejo Z, ĉefturo Z, ĉefurbo Z, ĉefvojo ktp. eg.
II - Samsignifa memstare uzata morfemo:
ĉefo. Tiu, kiu estas ĉe supera, unua rango, precipe pro honoro, havante ordinare ankaŭ ordonpovon: vi estas ja la ĉefo de la familio Z; la ekzistado de ia konstanta ĉefo, eĉ se tiu ĉefo havas nur la karakteron de unuiganta standardo Z; timante, ke ili devus rigardi min kiel sian moralan ĉefon Z; neniu povas plendi, ke iaj ĉefoj (E-aj) prezentas al la voĉdonado nur tion, kion ili deziras Z; li prenis kun si la ĉefojn de la tuta militistaro X; vi sanktoleos lin kiel ĉefon super Mia popolo X; la Ĉefo (titolo de iuj modernaj diktatoroj).
ĉefa. La plej grava; precipa, havanta la unuan rangon: al ĝi estis dediĉita la ĉefa ĉapitro Z; la supre dirita punkto estas la ĉefa, kiun mi postulas Z; la ĉefa ideo de mia tuta regularo Z; du verkojn ĉefajn ni bezonas Z; havi la ĉefan voĉon Z; kiel malfeliĉa por nia afero estas la reciproka malamo inter ĝiaj ĉefaj batalantoj Z; komitato el la ĉefaj Parizaj esperantistoj Z.
ĉefi (ntr)
Esti ĉe la unua rango.
Esti la plej grava afero.
ĉefe. Precipe, antaŭ ĉio.
ĉefaĵo. La ĉefa afero.
ĉefeco. Eco de iu, io ĉefa: ne pro mia oportuneco mi forrifuzis la ĉefecon: se mi scius, ke mia ĉefeco estas utila, mi certe ĝin ne forrifuzus Z.
malĉefa, neĉefa. Duaranga, negrava; flanka, akcesora.