PIV 2026 · Artikolo 3598

★eks

Litero E★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 6
  1. eks
  2. eksa
  3. eksig/i
  4. eksiĝ/i
  5. foreksig/i
  6. neeksig/ebl/a
★ eks prefikso
1 persono k.s. ĉesinta plenumi profesion aŭ oficon, havi la rajton de titolo k.s. ➞ eksedzo, eksoficiro, ekspastro, eksreĝo, ekssklavo, ekssoldato; eksmonaĥiĝi, eksnaziigo.
2 rolo, statuso, eco k.s. ne plu tio aŭ tia. ➞ eksamiko, ekskolonio; eksdata, ekskutima, eksmoda.
3 besto ĥirurgie senigita je la seksaj organoj. ➞ ekskato, ekskoko, eksbovino, ekskokino; eŭnuko, kastri.
eks interjekcio deziro, ke iu eksiĝu; konstato, ke iu eksiĝis: eks pri la reĝo! eks pri ĝi kaj eks pri seks’! JCa ➞ for 4.
eksa ne plu estanta; iam ekzistinta: eksa oficisto eksa posedaĵo de la okupantaj trupoj ➞ iama.
eksigi senigi iun je ofico, funkcio aŭ rango: eksigi aŭtiston eksigi oficiston eksigi ministron eksigi reĝon se iu komitatano ne plenumas sian taskon, oni povas eksigi lin Z
eksiĝi memvole aŭ kontraŭvole forlasi sian oficon, funkcion aŭ rangon: servinte en la militistaro tridek jarojn, li eksiĝis Z Vi eksiĝis el la movado Z ➞ abdiki, demisii, rezigni, apostati.
foreksigi senigi iun je ties ofico kaj forpeli: mi foreksigos miajn komizojn Z
neeksigebla tia, ke oni ne povas ĝin eksigi: la juĝistoj estas ofte neeksigeblaj