PIV Reta Vortaro

PIV · 497

ali/a

1 Ne la sama, kiel iu aŭ iuj jam menciita(j), ne identa kun: ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono ; la hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero sin trovis aliaj hirundoj ; transportu la seĝon de ĉi tie sur alian lokon ; skatolo aŭ alia objekto ; sen ia alia vorto li eliris; kelkaj aliaj ekzemploj; diversaj aliaj kreskaĵoj ; kian alian, pli bonan formon oni povus trovi ; inter aliaj aferoj ŝi devis iri ĉerpi akvon ; ne ekzistas alia dio, kiu povus vin savi ; mi estas la Eternulo k ne ekzistas alia ( Dio); diversaj acidoj: vinagro, sulfuracido, azotacido k aliaj ( acidoj).

2 Diferenca per unu aŭ pluraj ecoj: tio estas tute alia afero ; la rezulto estis tute alia, ol ni esperis; nun ŝia rideto estis alia, ol matene; kun la tempo la formo de la lingvo eble estos alia, ol tiu, pro kiu ni nun laboras ; ŝi estis tute alia, ol kiel li ŝin imagis al si . 1 Se alia estas akompanata de negacio, oni povas uzi sendiference ol aŭ krom (atentante, ke post la krom oni ne uzas ): la diletanteco ne povas esti io alia, krom aldono, ornamo de la vivo ; nia tuta vivo estas nenio alia ol konstanta incensado pro lia honoro ; la kongreso tute ne povas elekti ian alian lingvon krom lingvo arta ; ne scii alian lingvon krom sia propra ; (sed: ol sian propran).

3 Dua el du personoj, objektoj aŭ grupoj: la lingvo transiradis de unu homo al alia nur per la orelo ; la transportado de l’ akcento de unu silabo sur alian ; krei malamon inter unuj gentoj k aliaj ; tiuj fratoj fariĝis tute fremdaj unuj al aliaj ; el ŝiaj infanoj unuj estas bonaj k aliaj malbonaj .

4 ( uzata) Iu alia homo: tiam mi semu k alia manĝu! ; ne kondamnu alian, oni vin ne kondamnos ; aliajn gvidas k mem ne vidas ; ne moku mizeron de alia, ĉar baldaŭ venos via ; amu unu la alian . 2 En la korelativaĵo unu… alia…, oni enmetas la antaŭ alia, kiam oni volas akcenti la reciprokecon.

alia… alia…. Korelativaĵo, esprimanta, ke, se unu afero ŝanĝiĝas, ankaŭ same la dua afero ŝanĝiĝas: aliaj domoj, aliaj homoj ; aliaj tempoj, aliaj moroj .

tiu aŭ alia. Iu ajn: fari oficialan decidon pri tiu aŭ alia duba lingva demando ; homoj, kiuj perdis ĉiun kredon je la dogmoj de tiu aŭ alia religio .

alie

1 En alia maniero: ĝi estos tiel k ne alie! ; ni havas sufiĉe da tempo, por prepari la aferon alie ; agi alie mi ne povis ; longan tempon neniu en la mondo respondis tiun ĉi demandon alie ol «Jes» ; ne paroli alie, ol kun ironia rideto .

2 En alia supozo; se ne: mi ja bezonas manĝi, alie mi povas tute maldikiĝi! ; alie oni pensos, ke ni ĉiuj havas tiun ideon ; obeu, alie vi estos punata.

alie… alie…. Unumaniere… alimaniere…: infanoj, kiuj konstante vidas ke ilia patro parolas alie k agas alie ; (analoge) unu parolis tiel, alia parolis alie .

alio, aliaĵo. Io alia: semu, ĉar vi ne scias, ĉu tio aŭ alio estos pli ĝusta ; dum via servanto estis faranta tion k alion […] ; nek io, nek alio ; la sperto baldaŭ montris tute alion ; alsendi korespondojn al gazetoj k inter aliaĵoj rakonti, ke […] .

alii () Diferenci: vesto nobelina plej malriĉa alias ol jup’ kampulina .

alieco. Malsameco: homoj vere pensantaj neniam malamas aligentanon pro la alieco de lia religio .

aliigi. Fari ion alia, ŝanĝi, modifi: por ke oni lin ne rekonu, li aliigis sian voĉon; sorĉe aliigi homon en porkon. metamorfozi, transformi.

aliulo. Iu alia: sekreton de aliulo ne malkaŝu ; la kampo de aliulo.

interalie. Inter aliaj aferoj.

kunalie. Sendistinge kun aliaĵoj: kredeble mi metis ĝin kunalie en mian pakon .

3 La vorto alia k ĝiaj derivaĵoj ne apartenas al la tabelo de korelativoj. Maksimume allasebla (kvankam ) estas la formo poseda: ies gajno, alies perdo.