PIV 2020 · 9367
★lign/o
★lign/o
1 🍁 La malmola, fibra substanco, el kiu konsistas la plejparto de la radikoj, trunko k branĉoj sub la ŝelo de arboj k arbustoj k parto de aliaj vaskulplantoj: ligno rolas en la teniĝo de la planto k almenaŭ junstadie kondukas la alsupran sevon; ligno estas bona brula materialo Z; flamiĝema kiel ligno rezina Z; ne el ĉiu ligno oni faras violonon Z; trafis hakilo al ligno malmola Z; faru al vi arkeon el ligno gofera X; kvadratigita, senŝeligita, freŝa, sekiĝinta ligno. ☞ alburno, ksilemo, karbo, lignito.
2 Peco el tia substanco, uzata por homaj bezonoj: prenu al vi lignon k skribu sur ĝi X; mi penis skulpti ĝin (vizaĝon) en ligno Z; kurba estas la ligno sed rekte ĝi brulas Z; fendita ligno facile ekbrulas Z. ➞ lignotegi.
3 Pli-malpli granda provizo el tiaj pecoj: lignon por hejtado vi trovos malantaŭ la forno Z; jen estas la fajro k la ligno, sed kie estas la ŝafo por la brulofero? X; ŝiprompaĵa ligno Z.
★ligna
1 Rilata al ligno: la ligna strukturo.
2 Farita el ligno: ligna skatolo B, bildo Z, kruco Z; malgranda ligna dometo Z.
lignaĵo. Objekto prilaborita el ligno.
★lignaĵisto. Metiisto, kiu elfaras lignaĵojn: la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn Z. ☞ ĉarpentisto, meblisto.
ligneca. Havanta unu aŭ kelkajn el la ecoj de ligno: 🍁 ligneca planto (kun tigo malmola pro abunda ligno: arbo, arbusto, arbusteto).
lignejo. Loko, kie oni staplas vendotan lignon, precipe por konstruado.
lignero. Malgranda peceto el ligno: hakado de ligno donas lignerojn Z; (f) en fremda okulo ni vidas ligneron, en nia ni trabon ne vidas Z.
ligneto. Malgranda peco de hakita aŭ rompita ligno: de la ŝipo ne restis eĉ unu ligneto Z; ŝi prenis faskon da lignetoj k ekbruligis gajan fajron Z.
lignino Ⓚ Polimero el aromataj alkoholoj, rigida konsistaĵo (kun celulozo k hemicelulozo) de la ĉelmuro de la vaskulplantoj, aparte abunda en la ligno.
★lignisto. Lignokomercisto.
lignizi (tr) Provizi per subtenantaj traboj aŭ tabuloj: lignizi mingalerion.
duonligneca 🍁 (pp planto) Transiĝa inter herbo k arbusteto, ekz. vinko, duonligneca kapsiko.
kverligno, traligno. Lignopeco, rigardata orte al la fibroj.
laŭligno. Lignopeco, rigardata paralele al la fibroj.
blokkrucligno Ⓣ Krucligno, konsistanta el multaj folioj (19 aŭ pli) el malmola ligno (de fago), uzata por fari laborbenkojn, stiftar-blokojn de piano ks.
brulligno. Ligno, destinita por bruligado: sur la fajrejo oni amasigis sekan brullignon Z; brullignon ili ne havis Z; fasko da brulligno Z.
ĉarpentligno, konstruligno, segligno. Ligno segita, por servi al konstrua uzado.
ferligno. Ege malmola ligno de iuj sp-oj de arboj, ekz. kopaifero.
flosligno. Ligno, devenanta el flosigitaj dehakitaj arboj.
frontligno. Lignopeco, rigardata fibro-fine.
kernligno. La interna, plej malmola parto de la ligno de arbotrunko.
krucligno Ⓣ Plato, konsistanta el lignaj lamenoj en nepara nombro, kruce kungluitaj sub forta premo.
sukligno = alburno 1.
ŝtonligno Ⓣ Speco de speciale preparitaj lignotabuloj, en kiujn oni amase enpremis ŝtongrajnojn (granito, kvarco ks), kio donas al ili fortikan frotsurfacon.