PIV 2026 · Artikolo 11136
★nur
Derivaĵoj en la artikolo 3
★ nur
1 antaŭ vorto de nombro aŭ kvanto ne pli ol: mi havas nur unu buŝon FE nur unufoja mensoginto FE en la ĉambro sidis nur kelke da homoj FE li estas nur dekjara post la patro restis al ni nur malgranda dometo Z el tiu malmulto, kiun mi scias, vi ekscios nur malmulte Z ili povis per unu fojo fari nur unu aferon Z de majesta ĝis ridinda estas nur unu paŝo Z
2 antaŭ vorto de tempo ne (mal)pli frue ol: tion oni ankaŭ ĝuste komprenos nur iam poste Z laŭdu tagon nur vespere Z neĝo kaŝas nur ĝis printempo Z nur nun ŝi eksentis, ke ŝi estas malseka, ke en la ĉambro estas malvarme Z la registaroj venas kun sia sankcio nur tiam, kiam ĉio estas jam tute preta Z la unuan numeron mi ricevis nur hieraŭ Z mi atendos vin nur ĝis la sesa
3 antaŭ substantivo sen kvanta determinanto neniu alia ol; nenio alia ol: nur li kaj la ĉielo scias, kion li travivis! fari oficialan decidon havas la rajton nur nia Akademio Z nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras Z ĉu vi fratinon havas nur Elektron? Z Esperanto estas nur lingvo Z en nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj FE por malfrua gasto restas nur osto Z li havas sur la piedoj nur ŝtrumpojn Z mi faris nur ŝercon Z pri io simila mi sciiĝis nur el el nenio alia, ol la libroj Z la Esperantismo celas nur al tio, ke Z nur pri ili ŝi pensis Z ĉion, kion vi volas, nur ne tion! ĉion alian ol tion Z
4 antaŭ adjektivo, adjekto aŭ ĉe verbo ne alie ol: forveturis malsaĝa, revenis nur pli aĝa Z tio estas nur via kulpo Z la akuzativo estas enkondukita nur el neceso Z fremdan lokon li vizitas nur en akompano de siaj gepatroj Z ĉion, kion mi skribas al Vi, volu rigardi nur kiel mian opinion Z kiu tro pelas, nur malakcelas Z vi bezonas nur sekvi min por konstati la adulton Z nur ne manĝu unu la alian pro tro da karesoj! agu ĉiel alie ol tiel! Z
1 Zamenhof uzas nur ĉe la verbo povi kun malpreciza nuanco de intenso aŭ neprigo: ili teksas la plej belan ŝtofon, kiun oni nur povas al si prezenti Z kriis la mastro tiel laŭte, kiel li nur povis Z
2 Same kiel ne, la adverbo nur devas ĉiam senpere stari antaŭ la vorto, kiun ĝi koncernas kaj limigas: mi deziras nur iom promeni kun vi mi deziras promeni nur kun vi ni diros nur kelkajn vortojn pri la lingvoj artaj ni diros tial kelke da vortoj nur pri la lingvoj artaj Z li estis pia kiel infano, kiam nur ne atakis lin lia nigra spirito Z
3 Ofte la vortoj nur kaj sole estas samvaloraj, kaj eĉ iufoje Zamenhof uzas ambaŭ pleonasme: ĝis hodiaŭ aperis sole nur du efektive pretaj kaj vivipovaj lingvoj Z Sed ne ĉiuokaze tamen ili estas indiferente uzeblaj. Ĉe la temposignifaj vortoj, sole montras pli klare la unikecon, kaj nur la limdaton aŭ limhoron: la prezentado okazos sole dimanĉe en neniu alia tago la prezentado okazos nur dimanĉe ne pli frue ol dimanĉe ➞ sola 1.
nura
1 ne alia aŭ plia ol la indikita afero; apartenanta al nur unu speco; prezentanta nur unu karakteron:tio estas nura eraro nenio alia aŭ plia ol eraro tie kolektiĝadis nuraj friponoj sen aliaj rekoneblaj ecoj la nura bleko de leono sen io plia timigas ĉiujn bestojn lia nura alproksimiĝo kompromitis virinon Z
ne nur ..., sed ankaŭ ... akcentas la gravecon de tio, kio troviĝas post ankaŭ: ŝi estas ne nur bela, sed ankaŭ bona kio estas pli grava! ni loĝas en Londono ne nur en somero, sed ankaŭ en vintro Z ili konsideras ne nur Esperanton en ĝia ekstera lingva formo, sed ankaŭ ĝian internan ideon Z ➞ sole.