PIV 2026 · Artikolo 13827
★sankta
Derivaĵoj en la artikolo 13
★ sankta
1 io forprenita de la ordinara uzado, ĉar konsekrita al dieco aŭ rezervita al ĝi: laiko tion ne manĝu, ĉar tio estas sankta MT ĉio, kio ektuŝos la altaron, fariĝos sankta MT la sepa tago estu por vi sankta ; ĉiu, kiu faros en ĝi laboron, estu mortigita MT demetu viajn ŝuojn ; ĉar la loko, sur kiu vi staras, estas sankta MT la teron de la sankta arbareto ne rajtas ili tuŝi Z la sankta fajro Z la lageto de l’ sanktaj krokodiloj B por la hinduoj bovino estas sankta ➞ koŝera, tabua; sanktfiguro, sanktoleo, relikvo, voto.
2 iu apartigita de la aliaj per la observado de reguloj de pureco: vi estos por mi regno de pastroj kaj popolo sankta MT estu do sanktaj, ĉar Mi estas sankta MT estu por Mi sanktaj homoj; kaj viandon, disŝiritan sur la kampo, ne manĝu MT la rigardo de l’ pastrino, De l’ respektata sankta virgulino Z fine ni havas sanktan homon, li estas vera bramano B
3 ofte majuskle aparte respektinda pro speciala religia karaktero: la sanktaj apostoloj Z KRIS la Sankta Spirito Tria persono de la Triunuo la Sankta Virgulino la patrino de Jesuo la Sankta Patro la papo la sankta urbo Jeruzalem Z la Sankta Lando Palestino la sankta tombo de Jesuo la sankta arbo de Budho la Sanktaj Skriboj bazoj de iuj religioj la sankta historio de la hebrea popolo la Sankta Gralo la Sankta Semajno antaŭ Pasko la Sankta Ĵaŭdo la Sankta Vendredo de la Sankta Semajno
(analoge) sankta nombro asociita kun religiaj simboloj, ekz. 3, 7, 9 sankta poezio sankta muziko pri religiaj temoj sanktaj kantoj Z HIST la Sankta Alianco inter Rusujo, Prusujo kaj Aŭstrujo en 1815
4 KRIS iu proklamita de la eklezio kiel akirinta per apartaj virtoj altan rangon en la ĉielo, kaj kiel inda sur la tero je speciala kulto: sankta Jakobo la sanktaj Petro kaj Paŭlo sankta Elizabeto
1 Tiuj nomoj servas ankaŭ ofte por nomi preĝejon: la preĝejo de la Sankta Kruco Z de la Farunpesilo ĝis la Sankta Bartolomeo Z lokon: SanktaDenizo SanktaHeleno aŭ daton: en la tago de la sankta Silvestro ne ĉiam estas sankta Johano Z en la tago de la sankta Neniamo Z
5 (figurasence) io plej respektinda, kvazaŭ pro sankcio de la moralo aŭ tradicio: en la alesto sankta de l’ patrino Z nia standardo estas por ni io sankta Z sankta estas por ni la hodiaŭa tago Z en via buŝo la sankta vorto «amo» malpuriĝas Z la honoro de nia tuta popolo Esperanta devas esti por ni sankta Z la sankta rajto de insurekcio ➞ netuŝebla.
sanktaĵo objekto aŭ aĵo sankta: por ke vi diferencigu inter sanktaĵo kaj ordinaraĵo MT ili ne ektuŝu la sanktaĵon, por ke ili ne mortu MT
sankteco
1 eco de io sankta: ne perturbu la sanktecon de ĉi tiu loko la sankteco de ĵurpromeso
sanktejo domo aŭ loko sankta: la sanktej’ kvieta de l’ diino Z forlasita sanktejo de Kali B ili alkondukis sep kaprojn, kiel pekoferon pro la regno, pro la sanktejo, kaj pro Judujo MT malpurigi la sanktejon de la Eternulo MT ➞ altaĵo, templo, preĝejo.
sanktigi igi aŭ proklami ion sankta: Mi sanktigis ilin MT vi sanktigu la tagon sabatan MT la popolo La noblan agon de l’ reganto baldaŭ Sanktigos kiel leĝon Z ➞ kanonizi, sakraligi.
sanktigo ago sanktigi: sanktigo per la sankta oleo de lia Dio estas sur li MT
sanktula rilata al sanktulo: KRIS sanktula niĉo Z
sanktulo
1 persono apartigita de la amaso per observo de reguloj de pureco, i.a. ano de la primitiva kristana eklezio: malĉasteco ne eĉ estu inter vi, kiel decas por sanktuloj NT fari monoferon por la neriĉaj sanktuloj en Jerusalem NT plej eminente: Javeo la popoloj ekscios ke mi estas la Sanktulo en Izrael NT ili malŝatis la Sanktulon de Izrael MT
2 KRIS kanonizita mortinto: je honoro de tiu sanktulo estis konstruitaj preĝejoj Z la festo de ĉiuj Sanktuloj se Dio ne volas, sanktulo ne helpos Z ne sanktuloj potojn faras Z ĉirkaŭ sanktuloj diabloj vagas Z neniu sanktulo estas sen makulo Z
malsanktigi profani ion: atakis lin malsano kaj malsanktigis la plej puran lokon Z kiu ĝin la sabaton malsanktigos, tiu mortu MT
malsanktigo ago malsanktigi: ŝi venĝas malsanktigon de la templo Z
plejsankta eminente sankta.
plejsanktaĵo BIBL io, kio estas konsekrita al Javeo (la altaro, la oferoj k.s.): ĉio konsekrita estas plejsanktaĵo de la Eternulo MT la altaro fariĝu plejsanktaĵo MT prenu la farunoferon kaj manĝu ĝin senfermente ; ĉar ĝi estas plejsanktaĵo MT
plejsanktejo BIBL la plej sankta loko de la Templo, kie estis la kesto de atesto: la tutan altaron antaŭ la plejsanktejo li tegis per oro MT
resanktigi per specialaj ritoj redoni sanktecon al io profanita: mi iras, Por per lavado en la pura maro La bildon de l’ diino resanktigi Z vi ne malhelpu, ke ŝi resanktigu La patran domon Z