PIV 2026 · Artikolo 16168

★tuŝi

Litero T★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 25
  1. tuŝo
  2. tuŝad/o
  3. tuŝant/a
  4. tuŝebl/a
  5. tuŝet/i
  6. tuŝet/o
  7. tuŝit/ec/o
  8. ektuŝi
  9. ektuŝo
  10. faciltuŝe
  11. flugtuŝi
  12. intertuŝiĝ/i
  13. kuntuŝiĝ/i
  14. kor1tuŝa
  15. kor1tuŝi
  16. kor1tuŝec/o
  17. kor1tuŝit/ec/o
  18. ne/kor1tuŝebl/a
  19. netuŝebl/a
  20. netuŝebl/ec/o
  21. netuŝit/a
  22. netuŝu1/mi/n/o
  23. peniktuŝo
  24. retuŝi
  25. tertuŝo
★ tuŝi tr
1 iu almeti iun korpoparton al io aŭ iu: infano, ne tuŝu la spegulon! FE Jesuo diris al ŝi: Ne tuŝu min NT liaj lipoj apenaŭ tuŝis la glason ne tuŝu la freŝe farbitan pordon tuŝi per la piedpinto la fundon de la akvo vi ŝarĝas homojn kaj vi mem ne tuŝas eĉ per unu el viaj fingroj la ŝarĝojn NT tuŝu ĝin la Fundamenton nur la Mefisto ➞ netuŝebla JBa (vastasence) estas bone por viro, ne tuŝi virinon ne koiti NT
(analoge per aĵo) tuŝi la bovon per pikilo tuŝu, koĉero! t.e. la ĉevalon per la vipo tuŝite, mi konfesas de la rapiro Z
➞ palpi.
2 iu tuŝi 1 kun ia magia aŭ religia zorgo: se mi nur tuŝos lian mantelon, mi estos sanigita NT (pro rita malpermeso) eliru el tie, ne tuŝu malpuraĵon MT ➞ tabuo.
3 io esti en kontakto kun io alia: niaj du domoj sin tuŝas nenia bloveto de vento devis ŝin tuŝi Z longa kurteno, kiu tuŝis la plankon la kristnaska arbo preskaŭ tuŝis la plafonon
4 iu ataki, ofendi aŭ malbone trakti iun: kontraŭ peko batalu, sed pekanton ne tuŝu Z kiu lin tuŝas, tiu lin sentas li rebatas Z ke la lup’ estu sata, kaj la ŝaf’ ne tuŝata kontraŭaj deziroj Z kiu tuŝas vin, tiu tuŝas la pupilon de Lia okulo MT ne tuŝu Miajn sanktoleitojn,
Kaj al Miaj profetoj ne faru malbonon MT
(figurasence) preĝo pure filozofia , por ke ĝi tuŝu la religiajn konvinkojn de neniu en la mondo Z kiamaniere oni povas riĉigadi la lingvon, ne tuŝante ĝian fundamenton Z sur la montaj pintoj kuŝas la vintraj neĝoj, ne tuŝitaj de la varma spiro de l’ printempo B Kala estis freŝa kaj ne tuŝita de la dento de la tempo Z
5 iu mallonge kaj akcesore pritrakti temon: dum la kunveno oni tuŝis tiun demandon mi volas hodiaŭ tuŝi la aferon nur per malmultaj vortoj
6 io koncerni, rilati aŭ interesi iun: min ne tuŝas la afero, mi staras ekstere Z kio min ne tuŝas, kuŝu kiel kuŝas Z per kio tio tuŝas min? Z kion neniu aŭdas, tio neniun tuŝas leĝo pasintaĵon ne tuŝas ne estas retroaktiva Z decidoj tuŝantaj la dubajn demandojn de la lingvo
7 io impresi la sensojn aŭ sentojn de iu: neniam antaŭe tiel ravantaj tonoj tuŝis ŝian orelon Z ĝi eĉ ne tuŝas lian orelon Z ĝi tuŝas lin, kiel akvo anseron Z lin tuŝas nek admono, nek ordono Z la respondo malagrable tuŝis la princon B la petegado de lia patro ne tuŝis lian koron Z ĝis larmoj tuŝita de romano Z tuŝita de scivolemo, de admiro, de ektimo
tuŝo
1 ago, per kiu oni tuŝas: ĉe la plej malforta tuŝo ĝi tintadis mi eksentis tuŝon sur mia brako ekpalpi mian korpon per malĉasta tuŝo Z ĝis vi, Liza! lasis , ke l’ petalojn mole modlu milda tuŝo GWa ➞ tuŝlinio, tuŝludo.
2 BELA almeto de la peniko sur la tolon: pentri per larĝaj tuŝoj pentri per delikataj tuŝoj
3 MEDI almeto de la fingro en organon aŭ kavon por ĥirurgia aŭ obstetrika esploro.
4 SPOR en multaj pilkaj sportoj iro de la pilko trans la tuŝliniojn.
tuŝado
1 BIOL unu el la kvin klasikaj sensoj, per kiu, tuŝante la objektojn, ni povas taksi diferencojn de ebeneco, glateco, moleco aŭ varmeco. Sin. tuŝosenso.
2 BELA maniero, en kiu la farbo estas metata sur la tolo: oni tuj rekonas la tuŝadon de Van Gogh (figurasence) karakteriza tuŝado de skulptisto, verkisto, poeto
3 MUZI maniero, en kiu ludanto tuŝas la klavojn aŭ kordojn de instrumento. ➞ fingrado.
tuŝanta
1 tia, ke ĝi tuŝas: diversaj demandoj tuŝantaj la lingvon Z
2 kortuŝa: tuŝanta sceno B senkulpa kaj tuŝanta voĉo Z tuŝanta pentraĵo de bruna ŝaŭma biera kruĉo Z
tuŝebla tia, ke oni povas ĝin tuŝi: la nebulo fariĝis tiel dika, ke ĝi estis preskaŭ tuŝebla
tuŝeti delikate aŭ apenaŭ tuŝi ion aŭ iun: la patro apenaŭ tuŝetis liajn vangojn de la bebo, timante ekgrati lin per la lipharoj B la hirundo tuŝetis la surfacon de la rivero ➞ karesi, kisi, leki, tanĝi.
tuŝeto delikata tuŝo: ĉiu mia nervo sentis la tuŝeton de la patruja aero B
tuŝiteco eco de iu, tuŝita de emocio: ŝia fratino parolis kun tia tuŝiteco de l’ koro Z ŝia tuŝiteco sin elrompis per laŭta plorado Z
ektuŝi subite aŭ mallongatempe tuŝi ion aŭ iun:
1 li ektuŝis min je la ŝultro la Eternulo etendis sian manon kaj ektuŝis mian buŝon MT per la manplato ŝi ektuŝis la frunton, kiu estis varmega Z neniu, kiu ŝin la edzinon de la proksimulo ektuŝas, restas sen puno MT
4 etendu nur Vian manon, kaj ektuŝu ĉion, kion li havas; Vi vidos, ĉu li ne blasfemos Vin antaŭ Via vizaĝo MT
7 la vortoj ektuŝis ian nevideblan ligilon inter la korpo kaj la animo Z
ektuŝo rapida kontakto: ektuŝo de malbona mano Z (figurasence) kontraŭ la ektuŝo de tiu ĉi principo ili volu ĉiam energie batali FA
faciltuŝe per tre delikata tuŝo: ŝi kisis tre faciltuŝe la delikatajn folietojn Z
flugtuŝi apenaŭ tuŝeti, kvazaŭ flugante: (figurasence) flugtuŝante min per enigmoplena rigardo
intertuŝiĝi, kuntuŝiĝi veni en kontakton: pri skvamoj de krokodilo unu kuntuŝiĝas kun la alia tiel,
Ke aero ne povas trairi tra ili MT
la du dratoj kuntuŝiĝis kaj la lampo estingiĝis Mi ne lasis, ke vi kuntuŝiĝu kun ŝi. Kaj nun redonu la edzinon al la edzo MT
kor1tuŝa tia, ke ĝi povas kortuŝi: la beleco de la hebreinoj havas karakteron specife kortuŝan Z Sin. tuŝanta 2.
kor1tuŝi tr igi iun senti simpation aŭ kompaton: profunde kortuŝis min la malĝoja novaĵo Z lia suferado ŝin kortuŝis Z legu al mi la historion pri Jakobo kaj Jozefo! Ĝi ĉiam tiel kortuŝadis min Z la kortuŝanta sentemeco kaj poezieco de la bildo Z tia kortuŝanta peto Z per okuloj duone mirantaj kaj duone kortuŝitaj ŝi rigardis ŝin Z mi rememoras kortuŝite pri la unuaj pioniroj Z ➞ korpremi.
kor1tuŝeco kortuŝa sento: kun kortuŝeco ŝi pensis pri la nobla ago de la libristo Z
kor1tuŝiteco eco de iu kortuŝita: venkante sian kortuŝitecon, ŝi turnis sin al Marta Z
nekor1tuŝebla ne kapabla esti kortuŝita: la nekortuŝebla malamiko venkos B
netuŝebla tia, ke oni ne povas, plej ofte ne rajtas, ĝin tuŝi: la kesto de la Interligo estis netuŝebla la fundamento de nia lingvo devas resti por ĉiam netuŝebla FA ➞ tuŝotima.
netuŝebleco eco de io netuŝebla: la netuŝebleco imuneco de la romanaj tribunusoj
netuŝita tia, ke oni ĝin ne tuŝis: mi formanĝetis preskaŭ tutan romanon, sed la bindon mi lasis netuŝita diris la muso Z mi estas virga kaj netuŝita ➞ netuŝumino 2
netuŝu1mino
1 KOMU balzamino.
2 (familiare) prudulino.
peniktuŝo aldono de farbo al surfaco per unu paso de peniko: kruda peniktuŝo atendas min nefinita oleo-portreto restas nur la lastaj peniktuŝoj JCa Sin. peniktiro.
retuŝi tuŝi ion aŭ iun denove: post ĉiu salto liaj piedoj gracie retuŝas la dorson de la ĉevalo HBu tio retuŝis temojn el aliaj intervenoj SMG ➞ retuŝ·i.
tertuŝo ELEK hazarda kontaktigo de iu punkto de cirkvito al la nula potencialo. ➞ terkonekto.