PIV 2026 · Artikolo 569
★alta
Derivaĵoj en la artikolo 29
★ alta
1 granda en vertikala kaj suprenira direkto: alta arbo alta monto alta domo alta turo alta homo ➞ elstara.
2 havanta la indikitan dimension en vertikala kaj suprenira direkto: muro duonmetron alta hometo alta je iom malpli ol unu klafto
3 troviĝanta je granda distanco super la tero: alta ĉielo MT
4 (figurasence) superanta la ordinaran nivelon; intensa aŭ ega: alta premo alta varmo alta temperaturo ju pli da aĉetantoj, des pli alta la prezo Z en plej alta mizero al Dio esperu Z mia alta estimo por vi lin enŝlosu ie laŭ bontrovoDe via alta saĝo Z
5 supera al aliaj samspecaj aferoj: alta ofico alta rango alta deveno alta lernejo la Alta Ĉambro ekz. la Ĉambro de la Lordoj en Britujo la alta matematiko la peco ne plaĉis al la amaso, ĝi estis tro alta por la popolo Z la altaj latitudoj pli malproksimaj de la ekvatoro
6 morale supera; nobla: altaj pensoj altaj sentoj nia alta celo li estis alta figuro en ĉi tiu proza jarcento Alta kanto de Salomono MT ➞ majesta, sublima 1.
8 MUZI havanta altan frekvencon, t.e. malgrandan nombron da vibroj en difinita daŭro: alta sono la lasta tono de tiu kanzono estas tro alta por via voĉo Sin. altfrekvenca. ➞ akuta.
alte en alta pozicio aŭ situacio:
1 rokaj muroj tie staris alte Z la neĝo kuŝis alte Z tuta sabla monto estis ĉi tie amasiĝinta ĝis alte super la pordo de la preĝejo Z
3 allogis la vinbero, sed estis iom alte KKa la luno estis alte supre Z ĵeti alten en la aeron Z Vi supreniris alten MT
4 alte ŝati alte taksi alte favori
7 generacio, kiu tiel alte tenas siajn okulojn MT ne tenu vin alte, sed timu NT rigardi iun de alte Z
alto
1 vertikala dimensio en la suprenira direkto: kvarangula estu la altaro; kaj ĝia alto estu tri ulnoj MT ĝi havis la alton de 90 metroj FK ĝia alto atingas la ĉielon MT
altaĵo
1 ia alta loko: ĉe la bazo de la altaĵo staris malgranda domo Z la altaĵoj de Romo anonci sur la pintoj de la altaĵoj de la urbo MT mi supreniros sur la altaĵon de la nuboj MT (figurasence) la tempo de la infaneco havas siajn lumajn altaĵojn Z Sin. alto 6.
2 BIBL kultejo de paganaj dioj aranĝita sur montosupro: li forigis la altarojn de fremdaj dioj kaj la altaĵojn MT
alteco
1 eco de io alta: la alteco de turo la alteco de monto FE alteco de prezo alteco de salajroj la alteco de tiuj ĉi kostoj estas en difinata per voĉdonado de la akcianoj Z ne timante la altecon de la nombro Z ho, alteco de la Diaj juĝoj! Via Reĝa Alteco Via Serenega Alteco kortega titolo ĝi najtingalo jam atingis la altecon de grandimperiestra kantisto Z Sin. alto 6.
3 = (prefere) altitudo: en la loko Kalaveraso, sur la alteco de 1400 metroj super la nivelo de la maro FK
absoluta alteco = (prefere) altitudo.
altejo
1 terpeco pli alta ol la cetero: la skota Altejo, de kie devenis miaj prapatroj GMc
altigi fari ion aŭ iun alta: altigi la manon super iu altigi la tonon altigi la prezojn
(figurasence) per tio ni mem tre altigos la tute sensignifan Delegacion Z kio estas altigita inter homoj, tio estas abomenaĵo antaŭ Dio NT
➞ levi 1.altigilo ARME ilo por altigi la celfendon de pafilo laŭ la pafdistanco. ➞ celgrajno.
altiĝi iĝi alta: altiĝas la nebulo, baldaŭ ni povos vojiri altiĝos la kornoj de virtulo MT (figurasence) dank’ al la lingvo ni tiel altiĝis super la bestoj Z
dikmalalta denskorpa.
kurzoaltiĝoKOME plialtiĝo de la prezo de borsa valoro.
malalta
1 ne atinganta la ordinaran nivelon: malalta pordeto proksime de la pordego Z malalta fenestro malalta kabano malalta seĝo malalta plafono malalta reliefo la malaltaj teroj de Skotlando la akvo en la baseno estis malalta ➞ basa, profunda.
2 troviĝanta ne tre malproksime de la ternivelo: la plafono tie estis malalta Z malaltaj nuboj malaltaj branĉoj de arbo la cedroj estis en tiel granda kvanto, kiel sikomoroj sur malaltaj lokoj MT
3 (figurasence) ne atinganta la normalan nivelon aŭ intenson: malalta tensio malalta sangopremo regiono de malalta aerpremo malalta temperaturo vendi je malaltaj prezoj terure malalta cifero Z
4 (figurasence) socie aŭ morale malsupera: homoj de malalta nivelo la malaltaj klasoj la malalta nobelaro la malalta ekleziularo kontraste al la pli honorata parto malalta ofica rango en Rusujo Z
5 MUZI havanta malaltan frekvencon, t.e. malgrandan nombron da vibroj en difinita daŭro: la malaltaj tonoj de lia voĉo Z
malalte en malalta pozicio aŭ situacio:
2 la suno staris malalte sur la horizonto la hirundoj malalte flugadis ŝi klinis malalte la kapon Z densa, nigra, malalte tondita frizaĵo Z
4 malalte edziniĝi edziniĝi kun iu el pli malalta socia rango aŭ grupo
malalto stato aŭ eco de iu aŭ io malalta.
malaltaĵo ia malalta loko: li havis multe da brutoj sur la malaltaĵo kaj sur la ebenaĵo MT
malaltigi fari iun aŭ ion malalta: malaltigi la nivelon de likvo en vazo malaltigi la voĉon
(figurasence) malaltigi ies fierecon nuntempaj Jupiteroj, kiuj pensas, ke ĉia konatiĝo kun la esenco de lingvoj artaj malaltigus ilian honoron Z
➞ humiligi, mallevi.malaltiĝi iĝi malalta: li ne timas malaltiĝi je tiaj etaj detaloj ŝi malaltiĝis al pekulo Z
Plejalta epiteto de Dio: mi vokas al Dio Plejalta MT
Plejaltulo Dio:antaŭ la vizaĝo de la Plejaltulo MT
plialtigi igi ekz. prezon pli alta.
plialtiĝi ekz. prezo transiri al stato pli alta.
prezoaltiĝoplialtiĝo de la prezo de varo(j): en la lastaj jaroj daŭre reduktiĝis la prezaltiĝo EGv ➞ inflacio.
rangaltiĝo promociiĝo.
teraltaĵo alta parto de la tersurfaco:la duobla remparo konsistis el du longaj teraltaĵoj apartigitaj de profunda fosaĵo ALö