PIV 2026 · Artikolo 14736

★stari

Litero S★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 32
  1. stare
  2. staro
  3. starad/o
  4. starej/o
  5. starem/a
  6. starem/ul/o
  7. starig/i
  8. stariĝ/i
  9. staril/o
  10. disstariĝ/i
  11. ekstari
  12. elstara
  13. elstari
  14. elstaraĵ/o
  15. elstarec/o
  16. elstarig/i
  17. elstariĝ/i
  18. elstarul/o
  19. gard/ostari
  20. gardstari
  21. gard/ostarad/o
  22. gard/ostarant/o
  23. kontraŭstari
  24. kontraŭstaro
  25. memstara
  26. memstarec/o
  27. piedostara
  28. restarig/i
  29. restariĝ/i
  30. super/elstari
  31. superstari
  32. vic/ostari
★ stari ntr
1 resti senmova vertikale sur la piedoj aŭ genuoj: li staris tutan horon apud la fenestro FE sur la bordo de la maro staris amaso da homoj FE stari garde ĉe la pordegoj MT la gefianĉoj staris apud la altaro FE la patrino kaj la filino staris unu kontraŭ la alia Z tute supre staras vi mem en blanka marmoro Z en la plejsanktejo staris surgenue la pia reĝo Z antaŭ ŝi staris la ĉevalo Z ➞ sidi.
2 fortike, persiste kaj senŝanĝe resti: stari por iu kiel muro kaj turo Z kuraĝe li staras, kiam muro lin baras Z la Norda maro povus transruliĝi super ili, kaj ili tamen restus starantaj Z
(figurasence) stari forte kontraŭ ĉiuj forlogoj Z firme stari ĉe siaj postuloj per justeco staras fortike la trono MT nun nia afero staras forte Z forte ni staru por nia sankta afero! Z
➞ oponi, rezisti, teni sin.
3 resti senmove, senflue aŭ senire: vojeto, sur kiu staris akvo kaj formiĝis kotkavo Z staranta marĉo Z la pluvo longe staris en la fosaĵoj, kie svarmis insektoj FIZI staranta ondo ondo, kies fazo ne moviĝas (figurasence) ili staras nun sur tiu sama punkto, sur kiu ili staris antaŭ dekkvar jaroj Z ➞ kuŝi 1, stagni.
4 esti en iu loko aŭ pozicio: antaŭ la domo staras arbo FE la ponardo staris en lia ventro Z sur la korto staras koko kun tri kokinoj FE inter du potoj staras fera kaldrono FE la tablo staras malrekte FE la ŝipo ankoraŭ ie staras en la golfo Z sur la ĉielo staras la bela suno FE e staras en la alfabeto antaŭ i tiam larmoj staras en miaj okuloj Z jen staras la bovoj antaŭ la monto Z
(figurasence) vi staras nun antaŭ miaj okuloj, mia kara malfeliĉa patrujo Z staras la morto jam en la korto Z la vivo staras sur la karto Z malfacila problemo staras antaŭ ni antaŭ la homaro staras pezaj tagoj
➞ troviĝi.
5 esti en ia situacio, rango, aspekto aŭ formo: vi en tre multaj lingvoj staras jam senhelpe Z ju pli malbone staras la homoj, des pli da musoj Z ni staras unu apud alia ne kiel fremduloj, sed kiel fratoj Z ilia kuirarto ne staras tre alte! Z la cikonia nesto nun staris malplena Z sendi alian personon, por vidi, kiel la afero staras Z ĉu esti aŭ ne esti, — tiel staras
Nun la demando Z
aspektis tiel, kvazaŭ la tuta mondo staras en flamoj, tiel forte fulmis Z la vortoj staras tie ĉi en akuzativo FE la ĝeneralaj interesoj de la movado staras super la interesoj de apartaj personoj
stare kiel iu aŭ io staranta: resti stare
staro stato, situacio de staranta ulo aŭ aĵo: ne mortos jam nia bravega anaro, ĝin jam ne timigos la vento, nek staro Z ŝi haltis en hezita staro ĉe tia staro de la demando Z
starado daŭra pozicio de iu aŭ io staranta: ĉiaj pozicioj de homa korpo: starado, irado, saltado Z la longa starado nin terure lacigis
starejo
1 loko, aŭ parto de ĉambro, difinita por starantaj klientoj: starejo de varietea teatro starejo de tramveturilo starejo de drinkejo k.a.
2 apogo de ies piedoj: trovi firman starejon post longa naĝado (figurasence) sentante, ke la starejo elŝoviĝas el sub ŝiaj piedoj Z
starema
1 inklina stari.
staremulo
1 iu, kiu inklinas stari.
2 LUDO ludilo kun peza bazo, restariĝanta post puŝeto. Sin. obstina Joĉjo.
starigi
1 meti ion tiamaniere, ke ĝi staru: la princo ordonis starigi sian statuon sur la urbaj placoj Z starigi al iu monumenton MT la neĝa homo, kiun la knaboj starigis sur la korto Z li starigis sian tendon MT antaŭ ol la montoj estis starigitaj MT
2 fari, ke iu staru ie; prezenti iun: mi povas starigi atestantojn pri tio Z la kapron li starigu vivan antaŭ la Eternulo, por fari super ĝi pekliberigon MT
speciale, por batali armeoj, kiuj, kiam ili estis starigitaj en vicoj, kovris la spacon Z la suda reĝo militos kontraŭ li, kaj starigos grandan homomulton MT
3 havigi ian konstantan funkcion aŭ oficon: ili starigis reĝojn, princojn MT ili decidis starigi du konsulojn anstataŭ reĝo (analoge) la registaroj starigis aŭtoritatan komitaton Z
4 estigi, establi aŭ fondi: starigi kurson starigi lernejon starigi instituton starigi novan metodon starigi lertan teorion starigi entreprenon starigi fabrikon firme starigi la pacon oni starigas la demandon, ĉu ILa
stariĝi
1 meti sin en vertikalan pozicion: li reviviĝis kaj stariĝis sur siaj piedoj MT nun ili stariĝu, la antaŭdiristoj laŭ la luno, kaj ili savu vin MT tre volonte li stariĝus sur la genuoj Z ŝi stariĝis surgenue Z (figurasence) stariĝis ŝiaj haroj ➞ hirtiĝi B
2 meti sin en ian lokon, pozicion aŭ situacion: li foriris de la pordo kaj stariĝis ĉe la fenestro Z la pastro stariĝis antaŭ ŝi, por ŝin defendi Z li iris kaj stariĝis al la ekzameno Z se kontraŭ iu stariĝos atestanto maljusta MT stariĝi obstine Z speciale por batali multaj stariĝos kontraŭ la suda reĝo MT
3 estiĝi: teknikaj malfaciloj stariĝis stariĝas ankoraŭ unu grava demando
starilo KEMI portilo por provtuboj k.s.
disstariĝi stariĝi en diversaj direktoj: liaj fingroj signe disstariĝis la haroj disstariĝas de teruro Z
ekstari subite stariĝi: ekstaris antaŭ li urso (figurasence) jen ekstaras al mi ideo
elstara
1 tia, ke ĝi elstaras: elstara balkono elstara fenestro elstara trabo elstara ŝtono
2 (figurasence) eminenta: plej elstaraj artistoj montri elstaran heroecon
elstari stari pli alte, pli reliefe aŭ pli ekstere ol la cetero (proprasence kaj figurasence): ĉe vilaĝa domo la bakforno elstaras kiel dika ventro Z meze de lia vizaĝo elstaras majesta nazo granda herbejo kie elstaris nur apartaj arbetaĵoj Z
elstaraĵo io, kio elstaras: ornamaj elstaraĵoj sur fasado ➞ proceso 2.
elstareco eco de iu aŭ io elstara: beletra elstareco APe/MPe elekti estraranojn ne laŭ movada elstareco sed laŭ efektivaj kapabloj MBM ➞ reliefo.
elstarigi igi ion aŭ iun elstari: ĉiuj skulptitaj cervoj elstarigis pli antaŭen siajn kapojn Z la lumo elstarigis kolosan kverkon ALö la soldato disradias specialan brilon, kiu elstarigas lin super la ceteraj personoj FDi Sin. reliefigi 2.
elstariĝi iĝi elstara: rifo, kiu elstariĝis el la akvo Z liaj okuloj elstariĝis senmove kvazaŭ glaciaj Z
elstarulo eminentulo: la balon vizitis elstaruloj, i.a. la iama usona prezidanto Bill Clinton WKl
gardostari, gardstari stari garde: li la cikonia patro supre sur unu piedo staris en la nesto kaj dormis gardstarante Z la gardostaranto de la turo trumpetis Z
gardostarado ago gardostari: dum sia gardostarado Z Sin. sentinelo.
gardostaranto iu, kiu gardostaras: la gardostaranto malafable akceptis ilin kaj batis ilin per la pafilo B (figurasence) la viglaj gardostarantoj de nia fido FPV
kontraŭstari tr aŭ al esti aŭ montri sin kontraŭa al iu aŭ io: reĝo, kiun neniu povas kontraŭstari MT la grandegaj kverkoj, moke kontraŭstarantaj la ventegojn B kontraŭstari projekton B mi ne povas kontraŭstari al la fluo de flanko pli potenca Z la virŝafo ne havis la forton, por kontraŭstari al ĝi MT la glacio longan tempon kontraŭstaras al ĉiuj penoj de la printempa suno Z la forto de la sudo ne povos kontraŭstari MT kontraŭstari per ĉiuj fortoj Z ➞ rezisti, malcedi.
kontraŭstaro ago kontraŭstari. ➞ opozicio.
memstara tia, ke tiu staras, agas aŭ vivas per si mem, sen helpo de aliaj: memstara metiisto memstara princejo memstara regno la cirkuleroj havu karakteron tute memstaran Z ➞ aŭtonoma, sendependa.
memstareco eco de io, kio estas memstara: garantii la memstarecon de la justico garantii la memstarecon de la sindikatoj lasi al la laboroj de la Komitato karakteron de plena memstareco Z ➞ aŭtarkio.
piedostara BELA pentraĵo tia, ke ĝi prezentas la tutan personon: piedstara portreto
restarigi denove starigi: restarigi la ruinigitan katedralon restarigi esceptajn tribunalojn restarigi la malnovan ordon de la aferoj ➞ restaŭri.
restariĝi denove stariĝi: restariĝis ankaŭ la kontakto kun la ĉefa centro
superelstari tr elstari el la vertikala linio kaj superi: roko, kiu superelstaras la glacimuron ➞ korbelo.
superstari tr havi sian supron super io: la turo superstaras la nubojn B la urbeton superstaras monto
vicostari stari en atendovico: oni devas vicostari por ricevi sian manĝon CNo (figurasence) kvindeko da manuskriptoj vicostaras por apero ĉe eldonejo Fonto HTo Sin. atendovici, vici.