PIV Reta Vortaro

PIV · 14146

sid/i ()

1 (iu) Esti en tia pozicio, ke la busto estas tenata pli-malpli rekta, dum la gluteoj restas sur ia apogo: sidi sur seĝo , sur trono ; malantaŭ mi vi devas sidi sur la ĉevalo ; ŝi sidis sur miaj genuoj; Japanoj ofte sidas sur la suroj; silente sidas sur la tero la plejaĝulo de Cion ; () sidi apud la tablo , ĉe la kameno; la infanoj sidas silente k skribas ; (analoge, bestoj) tie sidis hundo k rigide lin rigardis ; sur latoj sidis ĉirkaŭ cent kolomboj ; birdeto sidis sur branĉo.

2 (iu) Resti sur seĝo, por ion fari: ili sidis en vigla interparolado ĉe siaj kruĉetoj ; super malfermita libro sidis Marta ; instruistino, kiu sidas super lernantino ; la skribistoj k Fariseoj sidas sur la seĝo de Moseo (por instrui); la Eternulo diris al mia sinjoro: sidu dekstre de Mi (por juĝi); (kolektive) la parlamento sidis la tutan nokton.

3 (iu) Resti en iu loko, ne moviĝante aŭ ne elirante: sidi, kiel muso sub balailo ; Dion fidu, sed senfare ne sidu ; se vi sidos en branoj, vin manĝos la porkoj ; sidas gasto unu minuton, sed vidas la tuton ; se li tro longe sidas en la domo de alia homo […] ; mi hejme sidis, nenion vidis ; sidante ĉiam dome, mi tre malmulte konas la mondon ; () la vortoj flugas sed la pensoj sidas .

4 (iu) Troviĝi en ia situacio, bona aŭ malbona: bone tiu sidas, al kiu la sorto ridas ; forte sidas, kiu Dion fidas ; sidi sur pingloj ; sidi en amaso da embaraso ; li sidas en ŝuldoj ĝis super la ŝultroj ; () kiel solece sidas la urbo! ; malsaĝeco forte sidas en lia koro .

5 (io) Esti en iu loko: en la kandelingo sidis brulanta kandelo ; la ŝlosilo sidas en la pordo ; diademo, malgranda ĉapeto sidis sur ŝia kapo ; la verda stelo, kiu sidas sur nia brusto ; lia kamizolo estis kovrita de cindro, kiu sidis ankaŭ en lia barbo ; () en ŝerco k ludo ofte sidas aludo ; en unueco sidas nia forto; se en kor’ io sidas, vizaĝo perfidas . kuŝi, stari.

6 ( vesto) Havi, metite sur iu, bonan aŭ malbonan aspekton: la vestoj bonege sidas ; tiu mantelo, ĉapelo ne bone sidas al vi.

sido. Pozicio de iu, io sidanta: havi bonan sidon sur la selo; malĝusta sido de la valvo en la kamero; pasi de la sido al la kuŝa pozicio. sidvango.

sidaĉi. Senenergie, malstreĉe sidi: ili sidaĉas sur siaj benkoj en la fundo de la klasĉambro; () sidaĉi en mizera ofico.

sidado

1 Stato de iu, kiu daŭre, longe sidas: tiu oficeja sidado estas malbona por via sano.

2 Tempo, dum kiu iu persono pozas por pentristo, skulptisto, fotografisto . seanco 2.

sida, sidanta

1 Estanta en sida pozicio: la titolo de la statuo estas: sidanta junulino; pafi sidantan perdrikon.

2 Sesila: sid(ant)a folio.

sidejo. Loko, kie iu aŭ io sidas: la sidejo de UEA estas en Roterdamo; la centra sidejo de granda banko; () la cerbo estas la sidejo de la pensado.

sidema. Inklina longe resti sidanta.

sidigi. Fari, ke iu sidu: sidigu la fraton, ĉar sidigi sin mem li ne volas ; se vi sidigos ŝin al la tablo […] ; sidigu Naboton sur la ĉefa loko inter la popolo k sidigu apud li du homojn malvirtajn .

sidiĝi. Iĝi sidanta: submetu seĝon sub liajn piedojn (krurojn), k li kontraŭvole sidiĝos ; sidiĝu, mi petas ; ŝi sidiĝis sur la kanapo apud Marta ; li venis k sidiĝis sub unu genisto ; la koko ekflugis k sidiĝis sur angulo de la libroŝranko ; li kuris al la akvo k sidiĝis en malgranda boato .

sidiĝo. Ago de tiu, kiu sidiĝas: dum la ceremonio estis senfinaj sidiĝoj k leviĝoj.

sidilo. Ĉia objekto, uzebla por sidi.

sidloko. Spaceto, en vagono, tramo , kun seĝo por sidi: rezervi du sidlokojn en la aviadilo.

alsidi. Sidi apud iu aŭ io: la infano alsidiĝis al la lito k laŭte legis ; alsidanta (malĉefa) juĝisto.

dusida. Prezentanta du sidlokojn: dusida aŭto.

eksidi. Komenci sidi: la kortumo eksidis je la deka matene.

kunsidi. Partopreni kun aliaj personoj en komuna formala diskutado k konsiliĝado: kunsidis ĉiuj membroj de la komitato ; kunsidis hieraŭ la konfliktkomisiono, k decidis […].

kunsido. Komuna diskutado k konsiliĝado de membroj de societo, juĝantaro : la kunsidoj de la UEA-Komitato estas publikaj; privata kunsido de la Akademio; li demandas, per kiaj decidoj finiĝis la kunsido ; sidi en kunsido de blasfemantoj . kunveno, seanco.

residiĝi. Levinte sin de sia seĝo, denove sidiĝi sur ĝi.

subsidiĝo Iompostioma, longedaŭra enprofundiĝo de la fundo de sedimenta baseno: subsidiĝo klarigas la akumuliĝon de dikaj serioj de sedimentoj en malprofunda maro; kontinua, nekontinua subsidiĝo.

unusida. Prezentanta nur unu sidlokon: unusida aviadilo.

fornosidisto , hejmosidulo . Homo, kiu emas resti hejme.

kalkansidi. Sidi, apogante la gluteojn sur la kalkanoj. kaŭri.

konduksido () Sidloko de kondukanto de kaleŝo, fiakro : du livree vestitaj servantoj sur la konduksido . boko.

laborkunsido. Kunsido de kongreso, difinita por laboro, en kiu povas partopreni ĉiu kongresano.