PIV 2026 · Artikolo 597

★ami

Litero A★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 57
  1. ama
  2. /ama
  3. ame
  4. amo
  5. amaĵ/o
  6. amaĵ/ist/o
  7. amaĵ/ist/in/o
  8. amant/o
  9. amat/o
  10. amat/in/o
  11. amat/aĵ/o
  12. ameg/i
  13. amem/a
  14. amind/a
  15. amind/um/i
  16. amind/um/ad/o
  17. amist/o
  18. ali/seksama
  19. ambaŭ/seksama
  20. ekami
  21. ekamo
  22. enamiĝ/i
  23. enamiĝ/o
  24. gastama
  25. gastamo
  26. gastamec/o
  27. geamant/o/j
  28. glorama
  29. gloramo
  30. ĝuamo
  31. hejmama
  32. homama
  33. homamo
  34. hom/malamo
  35. kor1amat/a
  36. kor1amat/o
  37. malami
  38. malamo
  39. malameg/i
  40. malamind/a
  41. memamo
  42. ne/gastama
  43. opiniamo
  44. ordamo
  45. plejamat/o
  46. plezurama
  47. pluramem/o
  48. profitama
  49. sam/seksama
  50. senama
  51. sensama
  52. si/namo
  53. si/namant/a
  54. teatramant/o
  55. verama
  56. vidama
  57. voluptama
★ ami tr
1 havi seksan inklinon al iu, de kiu oni esperas precipe plezuron: ŝi amis volupte la filojn de Asirio MT ŝi amis kaj estis amata Z mia plej amata Z ➞ amori, erotika.
2 havi koran inklinon al iu, kies feliĉon oni deziras: kiu lin sian filon amas, tiu baldaŭ lin punas MT amu domon novan kaj amikon malnovan Z mi ne amas homojn duvizaĝajn Z amu viajn malamikojn NT Dio tiel amis la mondon, ke Li donis Sian solenaskitan Filon NT kiu min amas, amas mian hundon (figurasence) dentoj mordas la langon, tamen ambaŭ sin amas Z
3 volonte kaj plezure uzi ion: li postulis tiujn manĝaĵojn, kiujn li plej multe amis Z mi amas vian kuirejon multe pli ol vian religion Z kiu amas honoron, amu laboron Z plezuron amantaj pli ol Dion NT la amata peko de ĉiuj artistoj Z (figurasence) mono amas kalkulon Z ➞ ŝati, plaĉi.
4 kun infinitivo aŭ subpropozicio volonte kaj plezure fari aŭ sperti agon: mi amas vivi alie ol ĉiuj Z mi amas danci Z li amis fanfaroni per sia forto Z vi amas preni, amu redoni Z ĉiu homo tre amas esti laŭdata Z mi ŝerci ne amas Z la amaso amas, ke oni donu al ĝi leĝojn Z plej multe li amas, ke oni lin bone akceptu Z
ama rilata al amo: amaj rilatoj ama frenezo krii siajn amajn plendojn al la eĥo Z
ama sufikso amanta aŭ ofte ĝuanta agon aŭ aferon. ➞ gastama, plezurama, profitama.
ame en ama maniero; kun amo: ame rigardadi ame flegi ame prizorgi eĉ monstron admiras, kiu ame deliras Z
amo
1 seksa inklino al iu: la amo de virinoj MT refreŝigu min per pomsuko;
Ĉar mi estas malsana de amo MT
la amo estas forta kiel la morto MT la monaĥinejo estas la rifuĝejo de la trompita amo Z li delogis la reĝinon Al la plezuroj de malnobla amo Z oni ne forgesas facile sian unuan amon FE ➞ amoro 1; amdonantino, amvendistino; amafero, amdeklaro, amletero.
2 kora inklino al iu: havi amon senti amon mi portas por vi amon plej varmegan Z amo al la proksimulo Z neniu havas amon pli grandan ol tio, ke iu demetus sian vivon por siaj amikoj NT ➞ korinklino; karitato.
3 tre forta emo al io: la amo al kartludoj lin plene ruinigis edziĝo pro amo flamanta al la sako sonanta Z morti pro amo al libereco morti pro amo al paco
amaĵo interrilato de seksa amo: komencu amaĵon kun virino MT
amaĵisto, amaĵistino (arĥaismo) iu, kiu sekse amas, precipe ekster edzoligo; amorant(in)o: ĉu ŝi preferas vidi min morti aŭ fariĝi amaĵistino de la princo? Z
amanto
1 iu, kiu sekse amas: kiel virino, kiu perfidis sian amanton MT la privilegioj, kiujn havas la edzoj, estas teruraj por amanto, kiu vere amas Z mi havigis al mi multajn amantinojn MT
2 iu, al kiu io estas plaĉa aŭ kara: vi ne estas amanto de cigaredoj Z eĉ por pomo putranta troviĝas amanto Z la amantoj de libereco ➞ amatoro.
amato, amatino amata persono: venu mia amato en sian ĝardenon
Kaj manĝu ĝiajn multevalorajn fruktojn MT
via tutaĵo estas bela, mia amatino MT
amataĵo preferata okupo aŭ afero: interrilatoj kun la popolo de Dio ĝenerale ne estas mia amataĵo Z
amegi pasie ami: ho, vi Diano, kiu vian fraton
Amegas pli ol ĉion en la mondo Z
➞ adori.
amema inklina al amo pro kora aŭ korpa moleco: mia amema koro ne povis kontraŭstari tiajn verojn LiZ oni tute ne imagus, ke ili naskiĝis fratoj, se oni rigardas la ameman manieron, laŭ kiu ili traktas unu la alian ALö ➞ tenera.
aminda
1 meritanta amon: eĉ en la plej mizera kriplaĵo povas brili granda, aminda animo Z ĉio estas aminda en ŝi
2 agrabla pro aspekto aŭ konduto: kia aminda infano! la ĉarma hejmo de du amindaj gemaljunuloj Z ➞ ĉarma, linda, plaĉa.
amindumi tr peni plaĉi al iu, precipe pro seksaj celoj: mi loĝas nun ĉe la urbestro, amindumas senlime lian edzinon kaj filinon Z ➞ flirti, galanti, koketi.
amindumado daŭra ago amindumi: tio estis tre romantika amindumado
amisto
1 amoranto: via nudeco estas malkovrata al viaj amistoj MT
2 amindumanto: la amistoj altrudas sin nur tiam, kiam oni tion akceptas Z ➞ galantulo.
aliseksama aliseksema: en Brazilo, estas garantiite, ke aliseksamaj kaj samseksamaj (ge)edzoj havu egalajn rajtojn Ko
ambaŭseksama ambaŭseksema: kiel en la plejparto de la verkoj, preskaŭ ĉiuj estas ambaŭseksamaj Ko
ekami eksenti amon al iu aŭ io: juna oficisto ekamis la belan nigrokulan fraŭlinon Z
ekamo eksento de amo: sankta kaj pura, kiel unua ekamo G
enamiĝi eksenti fervoran amon por iu: oni diras al mi, ke vi enamiĝis en min Z mi efektive enamiĝis je la bela statuo, kiu ricevis vivon en miaj brakoj Z ĉu vi enamiĝis al ŝi? FSz
1 Post tiu verbo la prepozicio al estas nun kutima.
enamiĝo ago enamiĝi: adiaŭ, sovaĝa belulino!
— La vorto montras enamiĝon Z
gastama volonte aŭ afable akceptanta gastojn: la araboj de la stepo estas tre gastamaj la urbo pretigis por ni gastaman akcepton Z la gastama Krakovo Z sub ilia gastama tegmento Z la lando, kiu gastame nin akceptis Z hodiaŭ inter la gastamaj muroj de Bulonjo-sur-Maro kunvenis homoj kun homoj Z ➞ negastama.
gastamo, gastameco konduto de gastama persono; afableco al gastoj: mi salutas vin ankaŭ, kiuj bonvole oferis gastamon al nia kongreso Z jam la duan fojon ni ĝuas la britan gastamecon Z dankon por la gastameco, kiun Vi proponas al mia edzino Z la granda gastamo , kun kiu Vi zorgis pri ni Z
geamantoj viro kaj virino, kiuj amas unu la alian: geamantoj sin pikas Z
glorama amanta kaj deziranta gloron por si.
gloramo amo kaj deziro al gloro por si: tio montras mizeran gloramon de la aktoro Z
ĝuamo inklino al sensaj plezuroj.
hejmama hejmsida.
homama montranta aŭ sentanta homamon: tiu ĉi eksterordinare grava kaj homama verko Z (ironie) klarigo, kiun ŝi aŭskultis tre homame virame Z ➞ humanitara.
homamo ĝenerala amo al niaj kunhomoj: mi pro kristana homamo volas, ke Z ➞ frateco.
hommalamo ĝenerala malamo al ĉiuj homoj: ĉiajn idealojn gente-naciajn mi rigardas nur kiel grupan egoismon kaj hommalamon Z ➞ mizantropeco.
kor1amata kore amata: estis nek unu homa animo, kiu ne perdis koramatajn personojn LiZ
kor1amato koramata persono: kara koramato Maŭrico! Z
malami
1 havi kontraŭ iu tian senton, ke oni deziras al tiu malbonon: li morte malamis sian ofendinton ili min malamu, se nur ili min timas! sanktfigurojn ornamas kaj homojn malamas Z se iu venas al mi, kaj ne malamas sian patron kaj sian patrinon li ne povas esti mia disĉiplo NT malriĉulo estas malamata eĉ de sia proksimulo MT mi ne ripozos, antaŭ ol mi ambaŭ miajn malamatojn metos sub la teron Z
2 senti fortan malinklinon al io: mi malamas societon de malbonfarantoj MT vi amas virton kaj malamas malvirton MT sed kion mi malamas, tion mi faras NT kiel ne malami militon? tro multaj estas la kisoj de malamanto MT ➞ abomeni, antipatii, naŭzi.
malamo sento de iu, kiu malamas: perforta amo estas plej forta malamo Z ho, kiel malfeliĉa por nia afero estas la reciproka malamo inter ĝiaj ĉefaj batalantoj! Z
malamegi profunde aŭ furioze malami:li malamegis ĝin per ĉiuj fortoj de sia animo LiZ ekzistas tiuj, kiuj malamegas t.n. fremdulojn LSz Sin. hati.
malaminda meritanta malamon: ŝi fariĝis tiel malaminda, ke ŝia propra patrino ŝin forpelis de si FE
memamo amo al si mem: la monstra memamo de Nero ne toleris eĉ plej etajn riproĉojn LiZ
negastama malafabla al gastoj aŭ ne inklina akcepti ilin: negastama maljuna fraŭlo negastama kaj dezerta lando Z
opiniamo alteniĝo al siaj opinioj: se ĉiu aparte volus ĝin el pura persona opiniamo ŝiri laŭ sia plaĉo Z
ordamo ordemo.
plejamato plej amata karulo: la paŝtistino ploris kaj rigardis sian plejamaton Z
plezurama amanta plezurojn.
pluramemo inklino al havado de pluraj amrilatoj kun konsento de ĉiuj partneroj.
profitama zorganta nur profiton: ĉu li estas plej pura idealisto aŭ plej profitama egoisto Z
samseksama samseksema: dimanĉe okazis kunsido de Ligo de Samseksamaj Geesperantistoj (LSG) RE! ➞ LSG.
senama ne montranta aŭ ne entenanta amon. ➞ malvarma.
sensama = (prefere) plezurama. ➞ voluptama.
sinamo egoismo.
sinamanta egoisma: ĉar homoj estos sinamantaj NT
teatramanto iu, kiu ofte vizitas teatron.
verama amanta la veron kaj ĉiam ĝin diranta: verama atestanto ne mensogas MT verama amiko ➞ verema.
vidama tre inklina al vidado: ne vidama turismo enŝipigis nin Z
voluptama voluptavida: voluptama temperamento