PIV 2026 · Artikolo 16432

★varma

Litero V★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 44
  1. varmi
  2. varmo
  3. form/iĝ/a varmo
  4. specif/a varmo
  5. varmec/a
  6. varmec/o
  7. varmeg/a
  8. varmeg/e
  9. varmeg/o
  10. varmeg/ig/i
  11. varmej/o
  12. varmet/a
  13. varmig/a
  14. varmig/i
  15. varmig/il/o
  16. varmiĝ/i
  17. brulvarmo
  18. ekvarmiĝ/o
  19. fand/ovarmo
  20. frost/o/malvarma
  21. ĝis/blank/e varma
  22. litvarmig/il/o
  23. malvarma
  24. malvarmi
  25. malvarmo
  26. malvarmec/o
  27. malvarmeg/a
  28. malvarmeg/o
  29. malvarmet/a
  30. malvarmet/o
  31. malvarmet/ig/i
  32. malvarmig/i
  33. malvarmig/il/o
  34. malvarmig/uj/o
  35. malvarmiĝ/i
  36. malvarmum/i
  37. malvarmum/o
  38. mezvarma
  39. nevarma
  40. pladvarmig/il/o
  41. privarma
  42. revarmig/i
  43. supervarmig/i
  44. trovarmig/i
★ varma
1 estiganta la karakterizan sensaĵon, kiun produktas fajro: varma forno varma plado varma supo varma suno varma klimato varma ĉambro varma vetero bestoj kun varma sango havi varman lokon Z ĉu hodiaŭ estas varme aŭ malvarme? FE ĉi tie estas varme kaj komforte Z ➞ ej 1.
2 korpo aŭ korpoparto perceptita de konscio kiel sidejo de la interna natura brulado: havi varman haŭton havi varmajn manojn senti sian kapon varma pro febro teni al si la piedojn varmaj
3 konservanta la efikojn de la interna brulado kaj ŝirmanta kontraŭ ekstera vetero: varma lano varma vesto varma kovrilo teni al si varme la stomakon Z
4 (figurasence) plena de fervoro, de entuziasmo aŭ de simpatio: varma amiko Z varma admiranto varma partiano homo kun mola kaj varma koro Z ŝi kun malĝoja animo eldiris sian aflikton per varmaj vortoj Z lia manpremo estis varma kaj kora Z varma temperamento inklina al amorado li nin varme salutis (analoge) varma akcepto varma danko varma gratulo
5 plena de ekscito, de inciteco aŭ de batalemo: varma disputo varma batalo
(analoge) tio estis varma angulo sur batalkampo varma tago
6 odoro de ĉasata besto ankoraŭ freŝa, signifanta, ke la ĉasaĵo tie pasis antaŭ nelonge: varmaj spuroj (analoge) LUDO vi estas varma proksima al la serĉata objekto de la ludo
7 BELA donanta impreson de varmo pro la viveco de la flavaj kaj ruĝaj koloroj: la varmaj tonoj de la ticianaj pentraĵoj
varmi
1 esti varma: ĉi tiu suno multe pli varmas ol tiu, kiun mi konis ĉe mi ALö somere, kiam varmas, la tagoj fariĝas pli longaj OE
2 senti varmon.
varmo
1 sento, kiun kaŭzas la proksimeco de fajro, la elmeto al sunradioj ktp: ĉirkaŭita de varmo, kiu penetris ŝiajn membrojn Z la varmo de febro la varmo jam tute forlasis la mortanton
2 alta temperaturo: ili sidis ĉe la varmo de hela fajro la varmo de la ĉambro kaj la delikata bonodoro de la floroj ebriigis ŝin kvazaŭ drinkaĵo Z mi amas la varmon de la nordlandaj someroj ➞ varmofrapo.
3 FIZI energiformo rilata al moviĝoj de la atomoj en materio. ➞ formiĝa varmo, specifa varmo.
1 En tiu senco oni konservas ĉe kunmetaĵoj la o de varmo, por eviti konfuzon: varmobedo, varmodomo, varmokapacito, varmokonduka, varmomaŝino, varmoondo ktp.
formiĝa varmo FIZI efekto de varmo ĉe formiĝo de certa kvanto (ekz. molo 2) de substanco el la elementoj pritraktataj.
specifa varmo FIZI kvanto de varmo 3 necesa por altigi je unu varm-unuo la temperaturon de unu mas-unuo de difinita substanco. ➞ varmokapacito.
varmeca rilata al varmo 2: la varmeca povo la varmeca valoro de materialo
varmeco eco de io varma: la varmeco kaj beleco de ĉi tiu nekonata paradizo Z
(figurasence) estis en la voĉtono de la hindo varmeco kaj deziremo HLu ĝui la belecon de la lando kaj la varmecon de internacia amikeco RKu/VKu
➞ ardo.
varmega
1 tia, ke ĝia temperaturo estas multe pli alta ol tiu de nia korpo: forĝu feron dum ĝi estas varmega Z la burĝono malfermiĝis sub la agado de la varmegaj sunradioj Z estas tiel varmege ĉi tie, ke oni povus rosti blankan urson! Z
2 (figurasence) tre fervora aŭ pasia: varmegaj kisoj varmegaj lipoj kun malica koro MT la ofico estas unu el tiuj, kiun mi plej varmege deziris ricevi B
3 (figurasence) plena de tre forta ekscitiĝo: jes, kamaradoj, ĝi estis varmega posttagmezo, — kaj nur unu homon ni perdis Z varmega disputo (analoge) varmega pipro
Sin. arda.
varmege en varmega maniero: tiu ĉi patrino varmege amis sian pli maljunan filinon FE
varmego
1 tro alta malsaneca varmo de la korpo: ŝian korpon bruligis varmego naskiĝinta de malsato, malvarmo, sendormeco Z sur la vangoj de la infano troviĝis ruĝaj makuloj de varmego Z
2 tre alta temperaturo de fizika korpo: en la varmegaj landoj la suno radias alian varmegon, ol ĉe ni Z la varmego premis sufokis Z ➞ varmoondo.
3 (figurasence) tre forta koremocio:brakumoj kaj kisoj de surpriza varmego
varmegigi
1 igi ion kaj iun varmega.
2 (figurasence) tre eksciti iun: tiuj, kiuj sidas malfrue nokte, por varmegigi sin per vino MT
varmejo hejtata flordomo: varmejo por malsanemaj kreskaĵoj Z
varmeta iom varma; apenaŭ pli varma ol nia korpo: la dolĉa spiro de la varmeta vento B la forno estis nur iom varmeta FE ŝi pretigas varmetan akvon HBu (figurasence) ĉar vi estas varmeta nek favora, nek malfavora mi elsputos vin el mia buŝo NT ➞ tepida.
varmiga kapabla havigi varmon: antaŭ ol la suno estos bone varmiga MT lasu la neĝon kuŝi varmige super la juna semitaĵo! Z ➞ varmoestiga, varmoeltena, varmokonduka, varmokonsuma, varmoprodukta.
varmigi
1 igi ion aŭ iun varma: ŝi varmigis inter siaj manplatoj la frostiĝintajn manetojn Z la limako ricevis la permeson varmigi sin en la suno Z ŝi varmigis al si la fingrojn Z la suno varmigis la teron Z varmigi sur brulilo la provtubon varmigu la ĉambron kaj donadu akurate la medikamenton Z
2 (figurasence) eksciti: la diskuto varmigis la kapojn
varmigilo aparato por varmigi la piedojn, la manojn k.s. ➞ litvarmigilo.
varmiĝi iĝi varma: la birdo estis nur rigidiĝinta, nun ĝi varmiĝis kaj denove ekvivis Z la ŝipisto trinkis glaseton da brando, por varmiĝi interne Z ŝi trinkis kaj ŝia koro varmiĝis SPo
brulvarmo FIZI kvanto de varmo 3, kiu liberiĝas ĉe la forbrulo de certa kvanto da substanco.
ekvarmiĝo MEDI subita kaj pasema sento de varmo, kiu iradas de la korpo al la kapo: la ekvarmiĝoj de la klimaktero
fandovarmo FIZI la kvanto de varmo 3 necesa por fandi certan kvanton da substanco.
frostomalvarma malvarmega pro kontakto kun frosto aŭ malvarmega vetero: malgrasaj, frostomalvarmaj manetoj Z
ĝisblanke varma metalo tiel varmega, ke ĝi aspektas blanka.
litvarmigilo aparato por varmigi litkovrilojn.
malvarma
1 estiganta la karakterizan sensaĵon, kiun kaŭzas glacio: malvarma marmoro malvarma ĉambrego malvarma lando en la malvarma matena horo Z estis terure malvarme Z estis tiel malvarme, ke la neĝo kraketis sub la piedoj Z
2 perceptita de konscio kiel sidejo de nesufiĉa interna brulado: havi malvarmajn fingrojn muta kaj malvarma kiel tombo ŝi eniris en la ĉambron Z kun blue malvarmaj lipoj ŝi preĝadis en la malplena preĝejo
3 senemocia, senpasia aŭ senpartia: kiel malvarma tiu vorto, kiam ĝi rilatas al tia beleco! malvarma diskutado malvarma prudento malvarma stilo malvarma, multkapa kaj blinde palpanta rezonado Z malvarma oratoro malvarme kaj trafe juĝi aferon
4 ne montranta fervoron aŭ favoron al iu aŭ al io: malvarma protektanto malvarma akcepto Ludovikino Zminska akceptis ŝin multe pli malvarme kaj pli oficiale, ol antaŭe Z ➞ glacia.
➞ frida.
malvarmi
1 esti malvarma: pli kaj pli ŝi tremas kaj frostotremas kaj malvarmas FSz vintre en Rusio malvarmas OE
2 senti malvarmon: ŝi malvarmis kaj malsatis JSi
malvarmo
1 sento inversa al varmo 1 pro la manko de fajro, la proksimeco de neĝo ktp: li tremis de malvarmo Z
2 malalta temperaturo: estis akra malvarmo Z la malvarmo de la nokto lulus vin en la morton Z tia malvarmo, ke ĝi fendas la ŝtonojn la malfeliĉa birdo certe mortis de malvarmo Z ŝi eksentis, kiom da fortoj forprenis de ŝi la malvarmo Z el la sama buŝo li blovas varmon kaj malvarmon proprasence kaj figurasence Z
malvarmeco eco de iu aŭ io malvarma: li montris al ni plenan malvarmecon
malvarmega ekstreme malvarma: jes, princo, blovas vento malvarmega Z
malvarmego stato de ektrema malvarmo: siberia malvarmego B
malvarmeta tia, ke ĝi donas ne tro fortan malvarmon: malvarmeta blovo de la zefiro Sin. friska.
malvarmeto stato de io, kio estas malvarmeta.
malvarmetigi igi iun aŭ ion malvarmeta: la venteto, malvarmetigos ŝian frunton ŝvitkovritan de la laboroj de la vivo Z ĉu vi neniam malvarmetigos mian brulantan bruston per via ĉarma murmuretado? Z
malvarmigi igi iun aŭ ion malvarma: li deprenis sian ĉapelon por malvarmigi sian varmegan frunton HVa ŝi ofte devis naĝi sub la akvon, por iom malvarmigi sian brule varmegan vizaĝon Z akvo el la apuda kanalo malvarmigas la domon dum la varma sezono WKl
(figurasence) la falo de Volapük malvarmigis la mondon por ĉia arta lingvo Z ili povas malvarmigi por nia afero multajn ne sufiĉe spertajn amikojn Z komuna lingvo povus en praktika uzo malvarmigi naciajn emociojn BPi
malvarmigilo aparato por malvarmigi ĉambron, nutraĵojn k.c.
malvarmigujo fridujo.
malvarmiĝi iĝi malvarma: li malvarmiĝis de longa atendo sur la strato
(figurasence) mi esperas, ke la kunsento de l’ publiko ne malvarmiĝos Z ŝia amo jam malvarmiĝis la okuloj de Ludovikino nun malvarmiĝis Z
➞ indiferenta.
malvarmumi ntr
1 malsani je malvarmumo: ĉar ŝi terure malvarmumis, ŝi kunprenas du naztukojn LBe li pli facile malvarmumis ol la kolegoj CPi
2 (arĥaismo) malsaniĝi pro ĉeesto en malvarma medio: elirinte el varma ĉambro sur la malvarman korton, ŝi malvarmumis kaj malsaniĝis Z en malbona vetero oni povas facile malvarmumi FE vi tuj devas enveni, alie vi malvarmumos SEn
malvarmumo virusa malsano karakterizata de simptomoj de nazkataro, tusado, kapdoloro, gorĝodoloro, milda febro k.s.: kiu ajn printempe spertas malvarmumojn, konjunktiviton, kapdoloron, verŝajne estas alergiulo RPi ĝenerale oni ne plu kredas, ke malvarmo kaŭzas malvarmumon
mezvarma
1 nek tre varma nek tre malvarma: mezvarma akvo mezvarma klimato Sin. tepida.
2 GEOG havanta mezvarman klimaton: mezvarma Azio ➞ milda.
nevarma tia, ke oni ĝin ne varmigis: bano en nevarma akvo kunporti nevarman manĝon
pladvarmigilo KUIR aparato, sur kiu oni metas kuiraĵon, por ke ĝi ne malvarmiĝu antaŭ la manĝo. ➞ hejtplato.
privarma termika 1.
revarmigi denove varmigi ion aŭ iun: tiun pladon oni devas ne revarmigi
supervarmigi
2 TEKN varmigi tre puran likvon trans la bolpunkton.
trovarmigi varmigi iun aŭ ion trans temperaturon taŭgan (ekz. por la sano). Sin. supervarmigi 1.