PIV 2026 · Artikolo 9317
1★levi
Derivaĵoj en la artikolo 36
- levi si/n
- levo
- levad/o
- levebl/a
- levet/i
- leviĝ/i
- leviĝ/o
- levil/o
- bend/olevil/o
- ĉarlevil/o
- delevi
- deleviĝ/i
- eklevi
- forlevi
- forleviĝ/i
- hostilevad/o
- kurtenlevo
- mallevi
- mallevo
- malleviĝ/i
- malleviĝ/o
- pladlevil/o
- prilevi
- radlevil/o
- relevi
- relevo
- releviĝ/i
- releviĝ/o
- ripetlevil/o
- rok1levil/o
- saltleviĝ/i
- sunleviĝ/o
- sunleviĝ/ej/o
- ŝarĝ/olevil/o
- ŝraŭblevil/o
- ŝultr/olevi
1 ★ levi tr
1 meti objekton aŭ estaĵon al pli alta nivelo: levi kruĉon levi valizon levi ŝarĝon levi sakon da faruno antaŭ ĉio mi levas mian glason al la sano de s-ro Michaux Z kovrilon de la korbo levu Z levi sian bastonon kontraŭ hundoj la vento levas la polvon Anastazio falis en la akvon; sed Aftanido ĵetis sin kaj baldaŭ li levis ŝin al mi supren Z la Eternulo volis levi Elijan en la ĉielon MT levi kadavron de de sur la tero Z li levis ŝin sur la ĉevalon Z oni elprenu trabon , kaj li estu levita kaj alnajlita al ĝi MT ➞ hisi.
2 altigi parton de objekto, aŭ membron de korpo: levi la rulkurtenon vi levis la jupeton ĝis la zono GWa ŝipo kun plene levitaj veloj Z levi sian vizieron foko, kiu levis la kapon el la akvo Z unu piedon li levis sub sin Z kiu levis la piedon, devas ekpaŝi Z kaj ĉiufoje, kiam Moseo levis sian manon, venkis Izrael MT levi la kapon Z levi la palpebrojn Z levi la ŝultrojn Sin. ŝultrumi Z levi la brovojn en signo de demando aŭ miro levu viajn okulojn al la altaĵoj MT levi la okulojn de sur sia libro (figurasence) monto, sur kiu la nigraj arbaroj levis sian supron al la ĉielo Z
3 depreni de la tero ion, kio tien falis: mi devas zorge levi ĉiujn pecetojn da papero Z vi ĵetas plenan monujon en la mezon de la strato, kaj vi bone rimarkas, kiu ĝin levas Z mono elfalis el via mano.
levante la monon.
Jes, ĝi estas mono Z li levis la mantelon de Elija, kiu defalis de li MT levi naztukon de la planko
levante la monon.
Jes, ĝi estas mono Z li levis la mantelon de Elija, kiu defalis de li MT levi naztukon de la planko
4 meti en staran pozicion ion, kio estis kuŝanta, klinita ktp: levi ŝtupetaron levi standardon Z maro levas siajn ondojn MT levi falintan infanon levi malsanulon el la lito
(figurasence) Mi levos ribeligos kontraŭ vin multe da nacioj MT levi starigi demandon Z similan projekton levis iniciatis Grabowski Z eĉ se la demando estus levita antaŭ la kreiĝo de la lingvo Z
5 (figurasence) pliintensigi aŭ altigi la gradon de io: levi sian voĉon Z levi ies kuraĝon diverseco en la akcentado, kiu levus ĝian bonsonecon Z tio levas la harmonion de la lingvo Z levi la konkordon inter la membroj
6 (figurasence) meti ion en pli valoran aŭ pli brilan staton: tio, kio propre levis la homaron alte super ĉiuj aliaj bestoj Z Tycho Brahe, kiu levis ĝis la steloj la nomon de Danujo Z levi la benketon de botisto al la indo de instrua seĝo de praktika filozofo Z plej timu la homo, se dioj lin levis! Z per mirakloj ŝi estis ja levata al ĉiam pli alta ĝojo Z la virino ekspluatis la laborantinon, kiun ŝi levis de la pavimo senhejmeco malsatan kaj en ĉifonoj Z levi iun al la trono
levi sin
1 per konscia movo transmeti sin supren aŭ rekten: ŝi penis levi sin supren Z sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la domo FE levi sin el la lito Z la falinta homo ne povis sin levi FE ili sin levis de apud la tablo FK (figurasence) li per flatado sin levis ĝis la stato de la plej granda favorato de la princo Z
2 leviĝi: viaj haroj sin subite levis Z orkovritaj kupoloj sin levadis super la tegmentoj Z
levo ago levi kaj ties rezulto: per levo de la langeto vi liberigas la kovrilon ankoraŭ unu levo de la korpo sur la piedpintoj!
levado daŭra aŭ ripeta ago levi: la levado de la ankro fariĝas helpe de la kapstano levado de grundinta boato tie estis senĉesa levado de adiaŭantaj manoj
levebla tia, ke oni povas ĝin levi: levebla seĝo ➞ klapo.
leveti levi al negranda alto: li levetas la ĉapelon Z
leviĝi
1 io aŭ iu iĝi movata al pli alta nivelo: per blueta nubo leviĝis la fumo Z la fumo leviĝis sub la plafonon Z nubo da polvo leviĝis de la tero tie antaŭe estis mara fundo, kiu tamen poste leviĝis Z tiam leviĝis ĉiuj cikonioj por la vojaĝo al sudo Z ĉe lunlumo li nikso leviĝas super la akvon Z Baldur, liberigita el la regno de la mortintoj, devas leviĝi al li Z iun dian mi vidis leviĝantan el la tero MT se vi iom leviĝos, vi povas de ĉi tie vidi parton de ĝi Z leviĝi sur la piedojn Z (figurasence) la kolero leviĝis al la kapo de l’ faraono B ➞ altiĝi, ekflugi, sori 2.
2 metiĝi en staran pozicion: leviĝi de la seĝo Z oni ne leviĝadis tiel baldaŭ de festenado Z leviĝi de dormo el la lito MT frue leviĝu kaj frue edziĝu Z rivero elĉerpiĝas kaj elsekiĝas: Tiel homo kuŝiĝas, kaj ne plu leviĝas el la tombo MT li leviĝis releviĝis el la mortintoj NT
(figurasence) ili leviĝis por la defendo de la libereco granda nacio leviĝos de la randoj de la tero MT leviĝu en mizer’ dronanta sklavar’ malsata de la ter’! La Internacio malfeliĉo kaj peko leviĝas sen veko Z
3 aperi ĉe la horizonto aŭ antaŭ la rigardoj: leviĝas la suno Z leviĝas la matenruĝo MT leviĝos tago ne simila al la hodiaŭa! B lumo leviĝanta MT gigante antaŭ mi leviĝas via bildo! Z dunoj leviĝas antaŭ la maro Z montaro abrupte leviĝas ĉe la vojfleksiĝo
4 abrupte komenciĝi: jam leviĝis la aŭtunaj ventegoj Z leviĝis akra vento Z subita bruo leviĝis en la domo Z leviĝas krioj el la homamaso ➞ eksplodi.
5 pliiĝi je grado: lia voĉo leviĝis en la silento leviĝas la temperaturo leviĝas la premo
6 transmetiĝi en pli valoran aŭ pli brilan staton: leviĝi al ankoraŭ pli alta grado de feliĉo Z leviĝi ĝis tia situacio, ke Z kiu leviĝis fiere, baldaŭ falos al tero Z
leviĝo
1 statŝanĝo de iu aŭ io leviĝanta: leviĝo de la nebulo leviĝo de polvonubo la leviĝo de la stelo Arkturo ni honoru ilian memoron per leviĝo de de sur niaj seĝoj Z li rakontis pri siaj leviĝoj suprengrimpoj sur Vezuvion Z lia leviĝo al la trono
levilo
1 FIZI TEKN rigida stango, de kiu unu punkto (apogpunkto) estas fiksita, kaj la du aliaj (agpunktoj) estas moveblaj; sur la unua agpunkto agas rezista forto kaj sur la dua agas mova forto: la diversaj tipoj de leviloj diferenciĝas per la relativaj pozicioj de la apogpunkto kaj de la du agopunktoj levilo de valvo levilo de ŝaltilo levilo de bremso levilo de trakforko kupla levilo de aŭtomobilo TELE kontaktesplora levilo ➞ levstango.
ĉarlevilo aparato por levi unu el la ĉaroj de aŭtomobilo.
delevi deigi ion per levo.
deleviĝi iĝi apartigita per levo: la pordo deleviĝis de unu hoko kaj pendis tiel malrekte Z
eklevi subite levi ion aŭ iun: eklevis sin varma, bonodora vento G mi konas viron antaŭ dek kvar jaroj eklevitan ĝis en la trian ĉielon NT
forlevi forigi ion levante: Dio ne ricevis, diablo forlevis Z la tutan sebon de la propeka bovido li forlevu el ĝi MT
forleviĝi iĝi forlevita: Marta forleviĝis de la fortepiano Z birdo forleviĝas MT kiam la tavolo da roso forleviĝis MT
hostilevado KRIS gesto, per kiu la sacerdoto montras al la publiko la ĵus konsekritajn panon kaj vinon. Sin. altoteno.
kurtenlevo levo de la teatra kurteno komence de prezentado.
mallevi
1 meti objekton aŭ estaĵon al pli malalta nivelo: mallevi la lifton al la teretaĝo la ŝipo sin mallevadis malleviĝadis inter la altaj ondoj kaj levadis sin ree Z
2 malaltigi parton de objekto aŭ membron de la korpo: oni mallevis la velojn Z mallevi la regstangon mallevi la levilon ŝi mallevis siajn brakojn Z
3 malaltigi la gradon de io: mallevi la temperaturon en la fermita areo
4 (figurasence) meti ion en malpli valoran aŭ brilan staton: serio da malbonaj ŝancoj mallevis lin ĝis mizera situacio
mallevo ago mallevi: la mallevo de la palpebroj en tia okazo fariĝas dolora la mallevo de la ĉerko en la foson
malleviĝi moviĝi malsupren; malaltiĝi:
1 ŝi malleviĝis internen de la tero Z truo, tra kiu vi povos enrampi kaj malleviĝi ĝis la profundo de la arbo Z en la pesilo Fortege malleviĝos la kaliko! Z la rabobirdoj malleviĝis sur la kadavrojn MT
2 la ĉevalo malleviĝis sub la ŝarĝo Z miaj palpebroj malleviĝis pro stranga dormemeco Z kiam ni aŭdis pri ili, malleviĝis niaj manoj de malespero MT (analoge) la remparo krute malleviĝas Z
3 la premo malleviĝis en la tubaro
4 ĉu vi povis malleviĝi ĝis tia ago? la malleviĝanta potenco de la imperio
➞ kliniĝi 5.malleviĝo statŝanĝo de iu aŭ io malleviĝanta: rimarkinda malleviĝo de la temperaturo
pladlevilo = (prefere) pladlifto.
prilevi (arĥaismo) ordigi ion levante aĵojn: finiĝas la manĝo kaj oni prilevas la tablon levas de ĝi la telerojn k.s. FDi
radlevilo kriko por levi radon de aŭtomobilo.
relevi
1 meti ion denove en la antaŭan staran staton, post ia intertempo: relevi la detruitajn remparojn
2 BIBL levi iun el la tombo; revivigi iun: tiu, kiun Dio relevis, ne vidis forputron NT
relevo ago relevi:
1 relevo de afero falinta Z
2 BIBL li, antaŭvidante, parolis pri la relevo de la Kristo NT
releviĝi
1 metiĝi en la antaŭan staran staton: la urbo rapide releviĝis el siaj ruinoj
2 BIBL leviĝi el la tombo; reviviĝi: se Kristo ne releviĝis, via fido estas vana NT (figurasence) kiam ni elprenas leterojn el nia juneco releviĝas kvazaŭ tuta vivo Z
releviĝo ago releviĝi:
2 BIBL Sadukeoj, kiuj diras, ke ne estas releviĝo NT
ripetlevilo MUZI en vostopiano kroma levilo, kiu faciligas la ripetadon.
rok1levilo en ŝtonminejo ŝtala stango por eltiri ŝtonblokojn.
saltleviĝi salte leviĝi: ŝi saltleviĝis kaj rigardis ĉirkaŭen Z mi saltleviĝis, tien-reen kuradis, poste laciĝinte falis sur la liton SSz
sunleviĝo apero de la suno ĉe la horizonto: transe de Jordan, sur la flanko de sunleviĝo MT
sunleviĝejo punkto ĉe la horizonto, kie la leviĝanta suno aperas: de la sunleviĝejo ĝis la sunsubirejo MT
ŝarĝolevilospeco de lifto por ŝarĝoj.
ŝraŭblevilolevaparato por levi progresive pezajn ŝarĝaĵojn. ➞ kriko.