PIV Reta Vortaro

PIV · 10762

naci/o

1 Popolo, akirinta konscion pri si mem kiel aparta socia komunumo pro komunaj karakterizaĵoj, rezultantaj de historiaj procezoj; tiuj karakterizaĵoj estas tre diversaj laŭ la kazoj (ekonomiaj interesoj, lingvo, religio, vivmaniero), sed la ĉefa estas komuna teritorio k emo al politika memstareco: kutime nacio havas teritorian bazon; precipe la lingvo faras la nacion; nacio, batalanta por kreo de sia propra ŝtato; en kio konsistus la malfeliĉo, se en unu bela tago montriĝus, ke ne ekzistas jam plu nacioj? . etno, gento, popolo.

2 Jura persono, konsistanta el la tuto de la individuoj regataj de unu sama konstitucio, k distingita disde ili: suvereneco fontas el la nacio; la interesoj de la nacio ofte kontraŭas tiujn de la individuoj. klaso.

3 () = regno: Ligo de Nacioj; la Unuiĝintaj Nacioj; la klaŭzo de la plej favorata nacio.

nacioj La nehebreaj gentoj, la idolanoj: Jerusalem agis kontraŭ Miaj decidoj pli malpie, ol la nacioj . gentoj, gojo.

nacia. Koncernanta difinitan nacion: nacia armeo, lingvo, literaturo, opinio, festo, kulturo, politiko; nacia proprietaĵo; nacia funebro; nacia konscio, memdecido.

naciaĵo. Nacia apartaĵo. idiotismo.

naciano

1 Ano de iu nacio: la ambasadoro konsilis al ĉiuj siaj nacianoj forlasi la landon.

2 Ne-hebreo: Jakobo k Kefas k Johano donis al mi k al Barnabas la dekstrajn manojn, por ke ni iru al la nacianoj, k ili al la cirkumcidularo .

nacieco

1 Aparteneco al iu nacio: pli k pli landlimoj k naciecoj difiniĝas laŭ la lingvoj.

2 () Popolo aŭ parto de nacio, kiu ne estas organizita kiel regno: la principo de la naciecoj.

naciigi Transdoni al la nacio la proprieton de la produktorimedoj, posedataj de kapitalistoj: naciigi la fervojojn, la minejojn, la asekurojn.

naciigado. Transdono al la nacio de tiuj posedaĵoj: politiko de naciigado.

naciismo

1 Politika doktrino, kun mistika bazo, laŭ kiu la nacia tradicio estas ĉiam preferinda k la naciaj ambicioj ĉiam pravaj kontraŭ tiuj de iu ajn alia nacio. patriotismo.

2 () = idiotismo.

naciisto. Adepto de naciismo. nacisocialismo.

nacilingva. Esprimiĝanta en la lingvo de difinita nacio: nacilingva vortaro.

internacia. Okazanta, praktikata inter pluraj nacioj: internacia trusto, banko, komerco, juro, ekspozicio, konferenco; Internacia Laborista Asocio ( Unua Internacio); Internacia Arbitracia Kortumo.

Internacio. Asocio de laboristoj, apartenantaj al diversaj nacioj k batalantaj por siaj komunaj interesoj, aŭ internacia grupiĝo de laboristaj partioj: Unua Internacio («Internacia Laborista Asocio», 1864−1876, refondita en 1922 kiel unuiĝo de sindikatoj); Dua Internacio (1889−1939, refondita en 1951 sub la nomo Socialista Internacio); Tria Internacio ( «komunista», 1919−1943); Kvara Internacio (trockiista, 1937); La Internacio (himno de la revolucia proletaro, 1871).

internaciigi. Doni internacian karakteron: internaciigi regionon (meti ĝin sub la protekton de pluraj nacioj); internaciigi konflikton (agi tiel, ke partoprenu en ĝi pluraj nacioj).

internaciismo

1 Politika sinteno de laboristoj, kies bazo estas simileco de socia pozicio, esprimiĝanta en sento de komuneco, sendepende de ilia nacia aparteneco: proleta internaciismo.

2 () Ĉia politika sinteno, kiu strebas al mildigo de la naciismoj, al limigo de la suvereneco de nacioj k regnoj k al internacia paco per respekto de la rajtoj de la diversaj nacioj aŭ regnoj: etburĝa internaciismo.

internaciisto. Adepto de internaciismo.

internaciulo. Sportisto, partoprenanta en internaciaj konkursoj.

malnaciigi Redoni al la privata kapitalismo naciigitan sektoron de la industrio.

samnaciano. Ano de la sama nacio. samgentano.

sennacia. Ne havanta naciecon: sennacia memekzilinto; sennacia kapitalo; sennacia proletaro.

sennacieca. Ne havanta nacian karakteron (en siaj principoj, funkciado ): Sennacieca Asocio Tutmonda.

sennaciigi. Senigi je nacieco.

sennaciismo. Doktrino, fondita de Lanti, kies celoj estas la malapero de ĉiuj nacioj rigardataj kiel suverenaj unuoj, la racia utiligado de ĉia materialo k energio profite al ĉiuj homoj, unuecigo de ĉiuj mezuriloj k kalkuliloj, k uzado de E. kiel sola kulturlingvo.

sennaciisto. Homo, kiu aprobas k propagandas sennaciismon.

sennaciulo. Homo, kiu sukcesis senigi sin je prefero por sia nacio: «Sennaciulo» estas la organo de SAT.

supernacia. Rilata al organismo, al kiu kelkaj nacioj cedis parton el sia sendependeco.

transnacia. Aganta sendepende de naciaj interesoj: transnacia partio, kompanio.