PIV 2026 · Artikolo 14215

simetrio

Litero S

Derivaĵoj en la artikolo 6
  1. simetria
  2. hermit/e simetria
  3. simetriec/o
  4. simetriig/il/o
  5. nesimetria
  6. rotaci/a simetrio
simetrio
1 SCIE tia strukturo de objekto, kiu ebligas dividi ĝin per punkto, linio, ebeno k.s. en du aŭ plurajn partojn ĝuste similajn en formo kaj dimensio rilate al tiu punkto ktp: la simetrio de la homa korpo estas ne tute perfekta objekto kaj ĝia bildo en spegulo estas plej perfekta tipo de simetrio simetrio de floro
2 BELA harmonia rilato inter la partoj kaj la tuto, rezultanta el proporcieco kaj regula aranĝo de tiuj partoj: se mi rompus ĉi tiun Veneron, tiam la simetrio kaj beleco ĉesus ekzisti Z simetrio estas la bazo de la arĥitekturo, same kiel ritmo — de la poezio aŭ muziko
simetria
1 posedanta simetrion: la tuta aspekto de la sanktejo estis simetria MT iom tro simetria aranĝo de la argumentoj en pledo vazoj simetrie metitaj sur kameno
2 MATE
a geometria figuro koincidanta kun si mem post apliko de iu bijekcio, ekz. rotacio je 180°, reflekto rilate al ebeno: simetria triangulo izocela
b alia matematika objekto egalanta al sia bildo per certa bijekcio: simetria polinomo la bijekcio estas permuto de la variabloj simetria rilato simetria bildigo en hilbert-a spaco kiu estas malvastigaĵo de sia adjunkta bildigo ➞ memadjunkta; simetria matrico.
3 KEMI
a molekulo supermetebla al ĝia spegula bildo: glicino estas la sola simetria aminacido
b atomo en molekulo havanta simetriajn elektronorbitojn pro la simetrio de la najbaraj atomoj: simetria karbono
hermite simetria MATE hermita.
simetrieco = (prefere) simetrio 2.
simetriigilo TELE kuplilo inter nesimetria lineo kaj simetria anteno, ekvilibriganta la ondon ĉiuflanke en anteno.
nesimetria ne havanta simetrion: nesimetria vizaĝo KEMI nesimetria molekulo ne supermetebla al ĝia spegula bildo nesimetria atomo havanta nesimetriajn elektronorbitojn pro la tira aŭ puŝa efiko de la najbaraj atomoj de la molekulo nesimetria karbon(atom)o
rotacia simetrio tia strukturo de objekto, kiam oni povas turni objekton ĉirkaŭ fiksita punkto (aŭ en 3D ĉirkaŭ linio) sen ŝanĝi la ĝeneralan formon.