PIV 2026 · Artikolo 13478
★rilati
Derivaĵoj en la artikolo 20
★ rilati tr aŭ al havi ian rilaton al io: Anneto sciis, ke tiu nomo rilatas ankaŭ al ŝi Z mi ne povas kompreni, kiel via konkludo rilatas al viaj premisoj tiuj, kiuj provis rilati al nia ideo kun juĝo memstara Z ni scias, ke vi kutimis rilati kun estimo nur al tiaj argumentoj Z 20 rilatas al 5, kiel 8 al 2 adverba participo povas esti uzata nur tiam, kiam ĝi rilatas al la subjekto de la frazo Z en Esperanto la adverba participo ĉiam rilatas la subjekton de la ĉefa propozicio Z tenu la vizion sekrete, ĉar ĝi rilatas tempon malproksiman MT tio ne rilatas! estas nenia rilato inter tiuj du aferoj
rilata
1 havanta ian rilaton al: tiu letero estas rilata al la striko ➞ analoga, koncerna, najbara, parenca, proksima, simila.
2 LING rilativa.
rilate
1 en rilato al: rilate al tio Z rilate tion Z kiel li povas esti tiel blinda rilate sin mem? Z ili sentas sin tute frataj unu rilate al la alia Z simpatio rilate la ideon, por kiu ni laboras Z la ĉiam kreskantaj devoj rilate mian familion Z okazis unu ŝanĝo, sed nur rilate la lokon de loĝado Z pli bone la homoj ofte ne agis eĉ rilate siajn proksimulojn Z ➞ koncerne.
rilato
1 ligiteco aŭ interefiko inter du aŭ pluraj aferoj aŭ inter persono kaj afero aŭ reciproke: estas nenia logika rilato inter tiuj du ideoj la vorto «mia» montras rilaton de posedo la ideo, kiun mi intencas prezenti , efektive havas rilaton al hilelismo Z akceptu en la programon nenian punkton, kiu havas ian rilaton al mia persono Z ĉiu, kiu havas ian rilaton al instruado aŭ lernado, havos nenian eblon alveturi antaŭ la fino de Junio Z kian rilaton tio havas al la kanalo ? B tia Deklaracio estus utila ne sole en rilato al la mondo ekstera Z Sin. interrilato 1.
2 maniero, kiel iu opinias pri io aŭ reagas al io: malfacile estas atingita la nuna favora rilato de la mondo al nia afero Z por ke ilin ne mirigu mia rilato al tiu aŭ alia politika demando Z en tiu rilato de tiu vidpunkto Esperanto estas nenies propraĵo, nek en rilato materiala, nek en rilato morala Z la kontrakton mi trovis por mi ĉiam tre neoportuna en ĉiuj rilatoj Z la dancistino asertis, ke ŝi estas en ĉiu rilato majstrino Z mi konfesas, ke en rilato praktika tiu ĉi opinio havas en si multe da praveco Z en certa rilato por mi efektive komenciĝis nova vivo Z
3 ofte plurale reciproka ligiteco de agado inter du personoj aŭ grupoj de personoj: esti en rilato kun iu Z ĉiuj, kiuj sciis la delikatan rilaton sekretan amon, ekridis Z en rilato al via propra familio vi estas malbona patro Z la rilatoj de aliaj personoj al li ofte ne povas subite ŝanĝiĝi Z diru al mi, kun kiu vi havas rilatojn, kaj mi diros al vi, kiu vi estas Z kiel oni povas al infanoj paroli pri familiaj rilatoj! Z komercaj rilatoj B montri la grandan utilon de nia lingvo por la rilatoj inter la laboristoj de la tuta mondo Z la abomenindaj intergentaj rilatoj, kiuj regas nun en mia lando Z tuj poste li komencis la rilatojn kun la Fenicianoj B neŭtraleco de la rilatoj internaciaj Z rompi la rilatojn kun iu restarigi la rilatojn kun iu Sin. interrilato 2.
4 MATE subaro de la kartezia produto de du aroj: se a kaj b havas la rilaton R, oni diras, ke a kaj b rilatas per R, kaj ofte skribas aRb anstataŭ (a, b) ∈ R
interhomaj rilatoj EKON esplorfako en entrepreno, kies celo estas tiel informadi la homojn, ke estiĝu ekstere favora klimato al la entrepreno kaj interne bonaj rilatoj inter dungantoj kaj dungitoj.
malsimetria rilato rilato tia, ke aRb kaj bRa eblas nur, se a = b.
orda rilato, rilato de ordo ordo 1 d: la rilato «a dividas b» estas rilato de ordo en la aro de la pozitivaj entjeroj
refleksiva rilato rilato tia, ke ĉiu elemento havas la rilaton al si mem.
simetria rilato rilato tia, ke aRb implicas bRa.
transitiva rilato rilato tia, ke aRb kaj bRc implicas aRc.
rilatigi estigi ian rilaton inter du aferoj aŭ personoj: krei metaforon estas rilatigi du malsimilajn aferojn per ia nova rilato rilatigi al si ian aludon
rilatumo MATE proporcio 4: rilatumo de endentaĵola rilatumo de la nombroj de la dentoj de du radoj konsistigantaj radoaron TELE rilatumo de atenuo
dispersa rilatumo FIZI rilatumo inter ondonombro kaj frekvenco de ondo aŭ partiklo.
amrilato rilato inter du (aŭ foje pli da) personoj, kiuj amas unu la alian en romantika 2 maniero: mi deziregas seriozan amrilaton kun ŝi UMa la amrilato inter la princo kaj vendistino altiris internacian atenton BHe
ĉi-rilata rilata al ĉi tio; rilata al io ĵus menciita: mi ne volas disvolvi la tutan ĉenon de miaj ĉi-rilataj ĉagrenoj MalR ĉu vi havas iun ĉi-rilatan mesaĝon al interlingvistoj en aliaj landoj? DBl ĉi-rilate mi rimarkas, ke KKa se temas pri la E-radiofonio aparte riĉa ĉi-rilate estis la jaro 2011 GKo
ekrilati komenci aŭ starigi rilatojn kun iu.
interrilati ntr havi reciprokan rilaton kun iu: kiom multe el tiuj homoj kun kiuj ni en tiu tempo tiel amike interrilatis, estas nun mortintaj por ni Z necesas transpaŝi la landlimojn por interrilati kun eksterlandanoj ELa la delegito povas interrilati kun loka agentejo, kiu sin okupas pri tiaj aferoj ILa Pakistano kaj Barato estas inter la landoj, kiuj plej malbone interrilatas nuntempe RCo ➞ korelacii.
interrilato, interrilatado
1 rilato 1: kia interrilato povas esti inter viaj vortoj kaj la situacio, en kiu mi troviĝas ? Z simplaj vortoj sen reciproka interrilato Z la interrilatado sur neŭtrala fundamento absolute forigas ĉiujn barojn Z interrilato de la oceano kaj klimatŝanĝiĝo MVH
2 ofte plurale rilatoj: knabo, kun kiu Georgo estis en amikaj interrilatoj Z personoj, kun kiuj oni havas interrilatojn Z interrilatoj kun la popolo de Dio hebreoj ĝenerale ne estas mia amataĵo Z en la interrilatoj ili estas tute enuigaj Z la junaj uzis sian liberan tempon por interrilato kun samaĝuloj SEn
tiurilata rilata al tio: ne ekzistas, nek povas ekzisti tiurilataj reguloj ILa tiurilate estas menciinda la fakto, ke RE! mi ĵus uzis la vorton subjektiva. Iom da komentado necesus tiurilate CPi