PIV 2026 · Artikolo 16470
1★veki
Derivaĵoj en la artikolo 9
1 ★ veki tr
1 interrompi la dormon de iu: se birdo tro bekas, la katon ĝi vekas Z senplumigi kokinon, ne vekante mastrinon Z nia amiko Lazaro endormiĝis, sed mi iras, por veki lin el lia dormo NT
(figurasence) ŝi per puŝo de la kubuto vekis lin el lia distreco Z veku, ho veku, veku konstante, ne timu ridon, insulton! Z
2 ĉesigi la kvieton de io, kion oni vigligas: Dio ĝin nian konsciencon vekas tiam, kiam ni tion plej malmulte atendas Z tiu malkovro vekis atenton en la tuta scienca mondo MalR ne veku malfeliĉon, kiam ĝi dormas Z por kio veki senbezone la danĝeron! B veki malproksimajn rememorojn Z veki kaj venki la apation veki dormantajn energiojn konata sono vekis la eĥojn de la valo B
3 naski aŭ estigi ion: la libro vekis en mi la deziron legi pluajn tiaspecaĵojn Z tio certe pli vekis ridon ol edifon Z raportoj liaj vekis en Hamleto envion Z ĝi vekis la apetiton de don Quijote FDi veki dubon veki simpatian eĥon ĉe la legantoj veki la publikan intereson tiu demando, kiu en la lasta tempo vekis tiom multe da disputoj Z veki tumulton veki ribelon tio vekis en mi la suspekton, ĉu ĝi eble estis pli serioza afero ALö la glavo de la malamiko vekas teruron ĉirkaŭe MT ➞ levi 1, provoki, iniciati.
veka
1 rilata al la ago veki; vekanta; kapabla veki: eksonis la unuaj vekaj trumpetoj B ŝi verkis artikolojn per vigla, veka, vunda stilo, kiuj ŝokis multajn konservemulojn CPi
2 (evitinde) = ne dormanta; maldorma; vekita; vekiĝinta: mi ne volas denove esti laca, sed veka kaj freŝa, por kontribui pli al la lecionoj UMa
veko ago veki: la sonorilo batas je la sesa por la veko (figurasence) malfeliĉo kaj peko leviĝas sen veko Z
vekiĝi
1 rekonsciiĝi el dormo: li vekiĝis de sia dormo, kaj diris MT ŝi vekiĝis el terura sonĝo Z
2 plivigliĝi: ŝiaj rememoroj vekiĝis Z en lia koro vekiĝis sovaĝaj instinktoj, sopiroj kaj bedaŭro vekiĝis en li la voĉo de la malamo B
vekiĝo ŝanĝo de stato de iu, kiu vekiĝas: ju pli bela la sonĝo, des pli dura la vekiĝo (figurasence) la vekiĝo de la orientaj landoj
vekiteco stato de iu, kiu estas vekita: tion mi vidis en plena vekiteco
amor1veka kapabla veki amoran deziron: ĉu la bildoj estas amorvekaj? SeM/PGu amorvekaj virinoj LBe ➞ porne 2.
apetitoveka apetita: tiuj libroj ĉiam havis por mi tre apetitvekan aspekton Z
atentoveka kapabla veki la atenton: socirealismaj noveloj kun atentoveka kaj sobra analizkapablo kaj altirforto TCa ➞ atentokapta.
emociveka emocia 2: liaj malfermaj paroladoj estis altinspire emocivekaj momentoj por la tiamaj aŭskultantoj TCa emociveka spektaklo OE