PIV 2020 · 5726
★haŭt/o
★haŭt/o
1 Ekstera membrano, kiu tute tegas la korpon de homo k kiu konsistas el epidermo kun la sub ĝi troviĝanta fibreca k grasoriĉa tavoloj (☞ dermo, hipodermo): havi dikan, delikatan haŭton; ŝmiraĵo por la tro sekaj haŭtoj; juku la haŭto, sed ne sur mia korpo! Z; forvendi (sin) kun haŭto k haroj al la anatomio Z; ilia haŭto alpendiĝis al iliaj ostoj X (de malsatego); restas al li nur la haŭto sur la ostoj; tani al iu la haŭton Z (severe puni); vento al li ekflugis sub la haŭto Z (de timego); streĉiĝi el la haŭto Z (kunigi sian tutan forton k energion); eksalti el sia haŭto (de granda surprizo); savi sian haŭton (vivon).
2 Simila membrano ĉe la bestoj (ĉe vertebruloj, samkonsista kiel ĉe homo, ĉe senvertebruloj konsistanta nur el epidermo): serpentoj ĉiujare deĵetas la haŭton; ĝi elrampis en sia malbela rana haŭto Z; tio estis nur cignaj haŭtoj Z; angila haŭto Z. ☞ felo, ledo, skvamo, ŝelo.
3 Simila membrano ĉe plantoj ks: kuiri terpomojn en ilia haŭto; haŭto de kolbaso.
haŭta. Rilata al haŭto: haŭta difektiĝo, malsano; ☐ haŭta fenomeno (la fakto, ke altfrekvenca kurento fluas ĉefe je la rando, ne en la mezo, de konduktilo).
haŭtego. Tre dika haŭto: sako el porka haŭtego.
haŭtero. Skvameto, kiu defalas de la haŭto, precipe de la kapo.
haŭteto. Tre maldika haŭto: haŭteto sur bolinta lakto; haŭteto de persiko, pruno.
enhaŭta. Enderma.
senhaŭtigi. Senigi je la haŭto: senhaŭtigi la kranion de la malamikoj; senhaŭtigi porkon, angilon B; (f) senlanigu, sed ne senhaŭtigu Z (uzu, sed ne trouzu).
subhaŭta. Okazanta sub la haŭto: subhaŭta injekto.
subhaŭto. Hipodermo.
dikhaŭta. Havanta tre dikan haŭton, k (f) ne facile ofendiĝema.
dikhaŭtuloj ♉ (ark.) Pakidermoj.
lardhaŭto Z. La dika haŭto, sub kiu kuŝas la lardo.
ruĝhaŭtulo. Indiano.
ungohaŭteto. Malgranda haŭteto, kiu kreskas ĉe la rando de la ungoj.
vakshaŭto ♉ Maldika haŭto, kiu kovras la bekbazon de kelkaj birdoj (rabobirdoj, papagoj, pingvenoj ktp).