PIV 2020 · 6192
★honor/i
★honor/i (tr)
1 Trakti iun kun granda respekto k estimo: honori la maljunulojn, la Eternulon X; festi por honori la memoron al iu Z; ni ĉiuj honoras tiajn agojn; libera k honorata en fremda lando Z; inter la tridek li estis la plej honorata X.
2 Montri sian respekton aŭ estimon al iu per eksteraj signoj: li honoris min per sia amikeco B; honori enterigon per sia ĉeesto B; ni honoru ilian memoron per leviĝo de niaj seĝoj Z; honori iun per ordeno, titolo, donaco; vi ne honoradis Min per viaj buĉoferoj! X; ĉu mi perdis mian grason, per kiu estas honorataj Dio k homoj? Z; ankoraŭ neniu mortemulo estis tiele honorita kiel vi nun: venĝu pro mia patro! Z.
★honoro
1 Alta estimo, granda respekto, kiun oni meritas per la neriproĉindeco de sia karaktero, per la nobleco de siaj agoj, aŭ per la ŝatateco de siaj verkoj: honoro ne iras oblikve, kiel la kraboj Z; la honoro de nia familio Z; lasi al iu la eblecon retiriĝi kun honoro Z; pli bona estas virto sen oro, ol oro sen honoro Z; truon de l’ honoro flikos neniu tajloro Z; abomenul’ sen honoro Z; ruiniganto de virina honoro Z; ĝui honoron; perdi sian honoron Z; ĉu mi havas la honoron paroli al s-ro N.?; homo, kiu havas la honoron esti mia bofilo Z; afero, devo de honoro; pro honoro, mi ne scias argumentadi! Z; per mia honoro, tre malbone deklamite! Z; vorton de honoro! Z.
2 Pruvo, signo de tiu estimo k respekto: vi faras al mi multe da honoro Z; la vicgrafo faras al li tro da honoro Z; vi havos la honoron ricevi vizitojn de […] Z; faru honoron al Dio el via havo Z; la soldatoj donis al mi honoron per la pafiloj Z; ekstere honoro, interne doloro Z; homo ne restas longe en honoro X; fari al iu honoron Z, honorojn Z; al grandaj sinjoroj grandaj honoroj Z; ju pli da honoro, des pli da laboro Z; li havis edzinon, kiu estis la honoro de la tuta ĉirkaŭaĵo Z; temploj konstruitaj por la honoro de Kristo Z; tiun ĉi agaton mi portas pro la honoro de unu pastro Z.
honora
2 Karakterizata de honoro, enhavanta honoron: la tro honora titolo de majstro Z; financa konsilanto, kiu vendadis honorajn lokojn k oficojn Z; okupi la honoran lokon ĉe la tablo; honora gvardio, eskorto; estas pli honore forgesi tian moron ol ĝin sekvi Z.
3 Havanta la honoron, sed ne la devojn, ŝarĝojn, rajtojn de iu posteno: honora prezidanto, profesoro; honora membro de UEA.
honorado. Ago de honoranto: ne inciti senbezone multajn homojn per honorado de mia persono Z.
honoraĵo. Marko, signo de honoro.
honoriga. Kaŭzanta honoron: la ŝarĝo estas peza, sed honoriga.
honorigi. Kaŭzi, ke oni honoras iun, ion: tia scienculo honorigas sian landon.
honorinda. Meritanta honoron: honorinda familio; mia honorinda kolego; la honorindeco de lia filo estas difektita de tiu akuzaĵo.
malhonori. Trakti malrespekte, malestime: vivanton ni malhonoras, mortinton ni adoras Z; tiu buĉado malhonoras la civilizitan mondon Z; Jehuda malhonoris la sanktaĵon X; tia obeado al influo neniun malhonoras Z; malvirteco, ne malriĉeco malhonoras homon; ŝi sciis, ke li atendis ŝin kun malhonoranta penso Z; (speciale pri rompo de la geedza fideleco) liberigi min de edzino, kiu min malhonoras Z; Tiest’ malhonoris la liton de la frato Z; iliaj edzinoj estos malhonoritaj X (perfortitaj). Rim. La ideo, entenata en pluraj ĉi-supraj ekzemploj, povas esti pli bone esprimita per senhonorigi.
malhonoro. Stato, en kiu oni estas malrespektata: preni unun k ami alian –malhonoro! G; malhonoro de la patrino Z; manko de oro ne estas malhonoro Z; hontu k portu vian malhonoron X; mi elmetis Izraelon al malhonoro X.
malhonora. Kaŭzanta malhonoron: ricevi malhonoran monon Z; kontraŭstari al malhonora tento Z; malhonora ago Z; li povas esti kondamnata al la plej malhonoraj punoj.
senhonora. Ne (plu) havanta honoron: senhonora fripono.
senhonoreco. Stato de iu, kiu (aŭ io, kio) perdis honoron: ilian honoron mi faros senhonoreco X.
senhonorigi. Kaŭzi al iu la perdon de honoro: mi povu vidigi al la homoj, ke oni min senhonorigas! Z. ☞ malestimi, malbonfama.