PIV 2026 · Artikolo 8308

★konscii

Litero K★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 17
  1. konscia
  2. konscie
  3. konscio
  4. konsciig/i
  5. ekkonscii
  6. klasokonscio
  7. medikonscia
  8. medi/okonscia
  9. memkonscia
  10. memkonscio
  11. nekonscia
  12. nekonscio
  13. rekonsciiĝ/i
  14. senkonscia
  15. senkonsciec/o
  16. senkonsciiĝ/i
  17. subkonscio
★ konscii tr aŭ pri
1 havi senperan scionpri sia propra pensado aŭ sensado: estas longe diskutata demando, ĉu la bestoj konscias kiam la du pingloj estas sufiĉe proksimaj unu de la alia, la paciento konscias nur unu pikon la malsanulo plu ne konscias konscii sian korpon Z per mano facila kaj samtempe konscianta sian fortecon Z sian apartan ekzistadon kaj sian «mi» li tute ne konsciadis Z
2 havi klaran scion kaj takson pri siaj agoj aŭ travivaĵoj: ĉu vi apartenas al la personoj, kiuj ne penas konscii siajn proprajn agojn? Z li konsciis sian senkulpecon Z ŝi mem tion ne konsciis Z ni konsciu bone la tutan gravecon de la hodiaŭa tago Z konsciante, ke teoria disputado kondukos al nenio, ni grupiĝis ĉirkaŭ la sola lingvo Esperanto Z
konscia karakterizata de konscio:
1 konscia movo
2 konscia modesteco
konscie en konscia maniero: la proponataj reformoj estos ne blinde, sed konscie akceptataj Z neniun mi iam konscie trompis Z ĉiu prudentulo agas konscie MT
konscio
1 senpera scio, kiun la menso havas pri siaj statoj: kiam oni svenas, oni perdas la konscion la reĝido denove ricevis la konscion kaj ridetis Z antaŭ li fariĝis nokto, lia konscio malaperis Z
2 klara intelekta kompreno kaj taksado pri siaj agoj aŭ travivaĵoj: havi konscion pri la malfacileco de sia vivo Z oni havas la konscion de sia merito ! Z ili kliniĝis humile kun la konscio de sia propra senkapableco Z
Sin. memkonscio.
konsciigi igi iun konscii: konsciigi al iu ties kulpon
ekkonscii tr aŭ pri subite konscii ion: ŝi levis la kapon, kvazaŭ ŝi subite ekkonscius, sub kiaj cirkonstancoj Z antaŭ ol la ligo povis ekkonscii aŭ rekoni la malamikojn LiZ subite ekkonscii la horon CPi mi ekkonsciis pri siblado en miaj oreloj ALö mi ekkonsciis, ke nia disputo jam flankeniĝis de la temo SSz
klasokonscio persona aŭ kolektiva sento pri la socia klaso, al kiu oni apartenas.
medikonscia, mediokonsciaEKOL konscia pri la efikoj de produktoj, produktoprocezoj kaj kondutmanieroj al la medio: investi en mediokonsciaj projektoj GVD
memkonscia havanta konscion pri siaj kvalitoj kaj mankoj: «ne, ne, ne», respondis Ben kun memkonscia modesteco Z
memkonscio intensa formo konscio:
1 per forto de la volo ŝi rekaptis la forglitantan memkonscion Z
2 la okuloj akceptis tiun esprimon de prudento kaj memkonscio Z
nekonscia ne aperanta en la klara konscio: nekonscia gesto ➞ komplekso, repuŝado.
nekonscio PSIK en freŭdismo parto de la homa psiko konsistanta el infanaĝaj aŭ eĉ praavaj instinktoj, fremdaj al ĉia morala leĝo aŭ socia konveneco, kiuj estas repuŝataj de la cenzuro kaj tamen potence influas la individuon: la sonĝoj estas unu el la rimedoj, per kiuj oni povas esplori la nekonscion
rekonsciiĝi reakiri la konscion: rekonsciiĝu, frato, kaj rekonu min Z kiam ŝi denove rekonsciiĝis Z
senkonscia
1 ne havanta regadon de siaj sensoj: en la tria tago li fariĝis senkonscia Z simile al persono baldaŭ svenonta ŝi per senkonscia movo serĉis ion, sur kio ŝi povus sin apogi Z senkonscia frenezulo por ke ili dormu tute senkonscie Z
2 ne klare sciata, taksata de la menso: senkonscia imitado de la ekzistantaj lingvoj Z senkonscia dezirego Z por peko senkonscia puno nenia Z senkonscie vi agis, konscie vi pagos Z Esperantistoj, kiuj batalas por sia ideo senkonscie Z
senkonscieco eco de iu aŭ io senkonscia:
1 helpu al mi min levi! Ĝi estas nur atako de senkonscieco Z
2 la rigardo vekis Saran el ŝia senkonscieco Z
senkonsciiĝi perdi la konscion.
subkonscio PSIK la suba tavolo de la konscio, konsistanta el forgesitaj perceptaĵoj kunigitaj kun sentaj kaj volaj elementoj, kiuj iel influas la pli suprajn tavolojn de la konscio. ➞ subsojla percepto.