PIV 2026 · Artikolo 11047

★nomo

Litero N★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 45
  1. noma
  2. nome
  3. nome de
  4. nomi
  5. nomaĉ/i
  6. nomant/o
  7. nomar/o
  8. nomiĝ/i
  9. nomum/i
  10. nomum/iĝ/i
  11. alnomi
  12. alnomo
  13. alinome
  14. alinomi
  15. antaŭnomo
  16. bapt/onomo
  17. dunoma
  18. famili/a nomo
  19. familionomo
  20. firmaonomo
  21. fornomi
  22. fraŭl/in/a nomo
  23. gent1/onomo
  24. kaŝnoma
  25. kaŝnomo
  26. komun/a nomo
  27. kromnomo
  28. laŭnome
  29. lokonomo
  30. mokonomo
  31. nenomebl/a
  32. nombr/onomo
  33. patent/onomo
  34. patr/inonomo
  35. patr/onomo
  36. person/a nomo
  37. plumonomo
  38. propr/a nomo
  39. renomi
  40. renomiĝ/i
  41. salutnomo
  42. samnoma
  43. samnomul/o
  44. sennoma
  45. uz/ant/onomo
★ nomo
1 vorto uzata por distingi objekton aŭ estaĵon disde aliaj: Adamo donis nomojn al ĉiuj bestoj B nomoj de la literoj FE fiziko estas la nomo de la scienco mem FE nomo egala, sed esenco mala Z malforto! via nom’ estas: virino! Z nomoj de la landoj Z se la neŭtrale-geografiaj nomoj de regnoj kaj nacioj montriĝus neoportunaj aŭ malagrablaj, oni povas en la unua tempo uzadi la ekzistantajn nomojn gentajn Z
2 ies propra nomo: oni donis al ŝi la nomon Helga Z li demandas min, kia estas mia nomo Z diru vian nomon MT la filo ĉe la bapto ricevis la nomojn «Johann Christoph Friedrich» Z la nove elpensita lingvo, kiu havas la nomon «Esperanto» FK oficiala permeso porti la nomon «filio de Espero» Z mi vojaĝas sub la nomo Februaro Z prezenti sin sub falsa nomo ➞ nomesprimo.
3 ies propra nomo, rigardata kiel esenco de la persono mem: kiel majesta estas Via nomo sur la tuta tero! MT Nelson kaj multaj grandaj nomoj tie ĉeestis oni enmiksis lian nomon en tiu komploto por ke en la nomo de Jesuo kliniĝu ĉiu genuo NT en nomo de l’ ĉielo Z (analoge) mi esprimos en la nomo de komisie de vi ĉiuj Z salutu lin en mia nomo! en la nomo laŭ konsidero de la nuda logiko Z
4 reputacio: unu fojon ŝtelis pomon kaj perdis por ĉiam honestan nomon Z vivu
Por savi mian nomon per rakonto
De mia historio Z
kia la homo, tia lia nomo Z li faris al si gloran nomon malhonori la nomon de sia patro
noma rilata al nomo(j) aŭ al nomado: la akcioj ne estas nomaj, kaj sekve ilia transirado de unu posedanto al alia ne ŝanĝas ilian indon Z elektita per noma dekreto la simetrio inter la noma sistemo de latino kaj tiu de Esperanto estas tre granda Ko la nuancoj de la noma kalejdoskopo restos enigmo por nerusoj KKn ➞ nominala.
nome
1 per la nomo: nun nia lingvo estas konata de la plejmulto de la publiko almenaŭ nome Z
2 pli specife; alivorte; tio estas:al la lernado ni povas dediĉi nur parton de nia mallonga vivo, nome niajn infanajn kaj junulajn jarojn Z tiel ni petas vin noti al vi en la memoro tiun konkludon, al kiu ni venis, nome: lingvo internacia de la venontaj generacioj estos sole kaj nepre nur lingvo arta Z
3 efektive; fakte: mi bedaŭrinde ne revidos vin, nome mi devas forveturi morgaŭ ni neniel povis kompreni, en kio nome konsistus la malfeliĉo por la homaro, se montriĝus, ke ne ekzistas jam plu nacioj Z ŝi ne sciis bone, kion nome ŝi povas instrui Z
nome de en la nomo de; agante anstataŭ iu, kiel aŭ kvazaŭ ties reprezentanto: la ambasadoro salutis la kongreson nome de sia registaro
nomi tr
1 signi ion aŭ iun per distinga vorto kutime uzata: ĉemizojn, kolumojn ni nomas tolaĵo FE kiel oni nomas tiun ilon? la arbo, sur kiu kreskas pomoj, estas nomata pomujo aŭ pomarbo Z patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj FE (ironie) tio povis esti nomata vojaĝo! Z la tiel nomata progreso
2 signi iun per lia distinga kutima nomo: Johanon, Nikolaon iliaj gepatroj nomas Johanĉjo (aŭ Joĉjo), Nikolĉjo (aŭ Nikoĉjo aŭ Nikĉjo aŭ Niĉjo) FE Roberto Fulton estas nomata tiu Z urbo nomata Nazaret NT la pordegoj de la urbo estos nomataj laŭ la nomoj de la triboj de Izrael MT
3 signi iun aŭ ion per distinga kvalit-esprima vorto: estis la unua fojo, ke ŝi nomis ŝin sia filino FE ne nomu min «reĝido», sed «amiko» Z por ke lingvo estu tutmonda, ne sufiĉas nomi ĝin tia Z nomi tion ĉi kontraŭgramatika ni ne povas Z ĉiun pecon da tero okupis ia gento, nomis la landon sia propraĵo Z en tiu tempo oni nomos Jerusalemon trono de la Eternulo MT
4 unuafoje doni la elektitan nomon al iu: la gepatroj nomis sian filinon Margareto la nomo de tiu terpinto estas Ŝtoninsulo, kaj sekve oni baptis min Ŝtono — aŭ ĉu male la loko estas nomita laŭ mi? SJo la unua artefarita satelito estis nomita Sputnik
5 mencii iun aŭ ion per preciza nomo: krom la nomitaj tri personoj estas ankoraŭ tre granda nombro da personoj, kiuj multe laboris por nia afero Z jam en la nomitaj artikoloj mi diris Z «siatempe» esprimas tempon, kvankam ne klare nomitan, tamen pli-malpli difinitan Z ni ne havas ankoraŭ personojn pli taŭgajn por la nomitaj oficoj Z
nomaĉi nomi iun aŭ ion per malŝata nomo: ni ne permesos, ke oni nin nomaĉu objekto Z
nomanto MATE denominatoro.
nomaro tabelo aŭ listo de nomoj: nomaro de la akademianoj mi eldonados ĉiumonate nomarojn de ĉiuj verkoj pri la lingvo internacia Z
nomiĝi esti nomita; havi la indikitan nomon: kiel ŝi nomiĝas? — Ŝi nomiĝas Johanino
nomumi tr difini por iu posteno, ofico aŭ rango: la ministro nomumis lin juĝisto nomumas kaj malnomumas la membrojn de la administra komitato OE li estis nomumita ambasadoro ➞ enoficigi, promocii.
nomumiĝi esti nomumita: lia patro nomumiĝis ambasadoro de Ĉilio MD
alnomi tr doni al iu alnomon: Rikardo, alnomata Leonkoro
alnomo aldona nomo, ofte priskriba aŭ aluda, kiun unu persono povas ricevi de siaj kunvivantoj, kaj kiu povas okaze iĝi hereda (ekz. Barbulo, Pipenbek, Holger la Dano, Johanino la virgulino de Orléans, Vilhelmo la silentema ktp): li mem ricevis la alnomon «la bona» Z pri loko la kampo ricevis la alnomon Reĝina Herbejo GAr
alinome se uzi alian nomon: Kornfeld, alinome Grenkamp
alinomi tr doni al iu aŭ io alian nomon: komunistoj alinomis ĝin la bulvardon «Stalin» honore al la iama sovetia diktatoro BSe la banko estis vendita kaj alinomita, nun ĝi funkcias kiel Bankhaus Erbe Ko KOMP alinomi dosieron Sin. renomi.
antaŭnomo persona nomo menciata antaŭ la familia: la antaŭnomo de la aŭtoro «Ferenc» estas virnomo FSz
baptonomo kristana persona nomo.
dunoma BIOL nomenklaturo uzanta du nomojn (genran kaj specian) por difini specion.
familia nomo nomo komuna al ĉiuj membroj de unu familio (ekz. Zamenhof, Javal, Rossetti ktp).
familionomo nomo de familio, aŭ familia nomo de persono.
firmaonomo KOME nomo, sub kiu firmao estas leĝe registrita.
fornomi rifuzi al iu kvaliton esprimitan per nomo: se vi tion faros, mi fornomos vin mia amiko
fraŭlina nomo familia nomo de virino antaũ la edziniĝo: ĉu vi scias la fraŭlinan nomon de s-ino Gutmanis? CPi
gent1onomo
1 nomo de gento: «poloj», «japanoj» kaj «etiopoj» estas gentonomoj
2 HIST familia nomo de antikva roma civitano, bazita sur la nomo de ties gento (ekz. Julius, Tullius ktp).
kaŝnoma uzanta kaŝnomon: kunlaborantoj de televidkanalo vizitis la templon kaŝnome Ko
kaŝnomo nomo, kiun oni uzas por kaŝi sian veran: la rusaj revoluciistoj, la francaj rezistantoj ĝenerale uzadis nur kaŝnomojn krimulo konata sub la kaŝnomo Maneto AGč Sin. kriptonimo. ➞ plumnomo, pseŭdonimo.
komuna nomo LING substantivo signanta iun ajn membron de klaso aŭ speco de uloj aŭ aĵoj (ekz. «infano», «urbo»). ➞ propra nomo.
kromnomo plia nomo krom la oficialaj nomoj: la diverslingva amaso laŭte ripetadis iliajn nomojn, aldonante kromnomojn, mokojn aŭ laŭdojn LiZ vi eble trafis iujn el la videoj de Evildea — kromnomo de Richard Delamore por populara videoblogo, kiun li vivigas Ko
laŭnome
1 uzante la nomon: ŝi saltis en iliajn brakojn, vokis ilin laŭnome Z neniu estu laŭnome citita Ko li povas citi la Sanktajn Librojn laŭnome kaj laŭverse ALö
2 konsiderante nur la nomon: mi konas lin laŭnome iu maljuna fraŭlino, laŭnome Marta Bolomaj CPi
lokonomo nomo de loko: loknomo povas sugesti al aĉetantoj kvaliton MuB multaj loknomoj en Skotlando estas nun indikataj dulingve GMc Sin. toponimo. ➞ toponimio.
mokonomo nomo aludanta ian pli-malpli ridindan econ de homo (ekz. Kalvulo, la Straba aŭ Lamkarolino Z): ĉar neniu konis lian veran nomon, nur per tiu moknomo ĉiu lin vokis HVa
nenomebla tia, ke oni ne povas tiun nomi: la nenomebla Dio Z objekto nenomebla en la ĉeesto de sinjorinoj
nombronomo nombrovorto: la nombronomoj ordaj Z la nombronomoj fundamentaj Z
patentonomokomuna nomo elektita de inventisto kaj garantiita kvazaŭ propra nomo per la patento.
patrinonomo nomo derivita de la persona nomo de la patrino kaj uzata kiel parto de la oficiala nomo (ekz. ruse Nastasjiĉ, aŭ islande Helguson [filo de Helga] kaj Helgudóttir [filino de Helga]).
patronomo nomo derivita de la persona nomo de la patro kaj uzata kiel parto de la oficiala nomo (ekz. ruse Antonoviĉ aŭ islande Ragnarsson).
persona nomo nomo, kiu distingas la personon disde ties samfamilianoj (ekz. Johanino aŭ Paŭlo).
plumonomo aŭtora pseŭdonimo: la libro prezentas la aŭtoron, liajn plumnomojn, la medion en kiu li vivis kaj verkis CMi
propra nomo LING substantivo (aŭ substantiva sintagmo) identiganta individue personon aŭ aĵon (ekz. Zamenhof aŭ Afriko): la lingvo mem havis nenian propran nomon Z foriris al Sudameriko sub la propra nomo «Ronaldo» CPi Zamenhof rigardis tiun vorton propra nomo, kaj donis al ĝi formon similan al unusilabaj propraj nomoj OE (vastasence) li povas nun en sia propra nomo publikigi sian proponon Z ➞ komuna nomo.
renomi tr alinomi: ĉu sufiĉas por malplimulto renomi sin «civila socio» por ke ĝi povu pretendi renversi demokratie elektitan prezidanton? MD ➞ renom·o.
renomiĝi iĝi renomita: Nederlanda Hindio, kiu fine renomiĝis Indonezio DBr ➞ renom·iĝ·i.
salutnomo KOMP uzantonomo.
samnoma havanta la saman nomon: fari diferencon inter la urbo kaj la samnoma lando Z grandegaj elefantoj, rinoceroj kaj leonoj trifoje superis per sia kresko la nunajn samnomajn bestojn B ➞ homonimo.
samnomulo samnoma persono: la komponisto estas samnomulo de Miĉjo Berlioz SPo
sennoma ne havanta (aŭ ne surhavanta) nomon: sennoma artikolo sennoma poemo sennoma letero sennoma tombo sennoma akcio marŝante sur sennomaj plantoj, kvazaŭ ili ne ekzistus SŠt ➞ anonima.
uzantonomo KOMP nomo, sub kiu uzanto ensalutas al komputilo, retejo k.s.: la dosieroj ne estas rekte alireblaj, sed nur per uzantonomo kaj pasvorto RRo Sin. salutnomo.