← Reen al P

PIV · 12357

★plat/a

plat/a
Prezentanta malgrandan dikecon kompare kun la du aliaj dimensioj: plata poŝhorloĝo, ŝtono B, libro G.
Prezentanta malmultajn aŭ neniomajn reliefaĵojn: la lando mem fariĝis ĉiam pli plata Z; grundo plata kiel telero Z; monteto, sur kiu li aranĝis al si benkon, por tie sidi k rigardi la platan ondiĝantan grenkampon Z; virino kun plata brusto; la plate kovritaj kapoj Z; (f) plata esprimo, prozaĵo. ebena, glata.  bareliefo.
plato. Ĉio ajn, kio estas plata, pli speciale:
Objekto malpli dika ol larĝa k longa: tabloj kun marmoraj platoj Z; ŝtonplato de tombo; frapi per la plato de la glavo; plato el vitro; konstruplato el sonsorbanta materialo; fundamenta plato de maŝino; ĉokolada plato.
a) Ebena, rigida, maldika peco el metalo: kupra plato kun indiko de la nomo k profesio; platoj de akumulatoro; licencplato de veturilo; la gravuristo strekas la platon per la grifelo; b) (analoge) Ilustraĵo aŭ aro da ilustraĵoj, okupanta la tuton aŭ la plej grandan parton de paĝo de libro, revuo ks. folio, lameno.
La metala parto de kondensilo.
Lezo de la tegumentoj, konsistanta el pli-malpli malmola plata aĵo: mukoza plato ĉe sifilisuloj.
🍁 Nomo de diversaj plataj elementoj i.a. ĉelaj, organaj, embriaj.
Supra k rigida, platforma parto de Tero, kiu laŭdike ampleksas la tutan litosferon k povas horizontale moviĝi sur la astenosfero: plattektonismo; platlimoj estas oceanaj fosegoj, riftoj k kontinentaj montaroj.
plataĵo
🌄 Alta ebenaĵo.
Tiu plata parto de maŝino, aparato aŭ veturilo, sur kiu oni adaptas aliajn partojn. ĉasio.
Ebenigita parto de cilindra aŭ ronda objekto.
Plata parto de vojo, inter deklivoj.
Ĉiu el la du plataj kovriloj de bindita libro.
plateco. Eco de io plata.
plateto. Malgranda plato, ordinare metala.
platigi. Fari ion plata: platigi sian nazon sur la fenestra vitro B; platigi inter la manoj bulon da argilo; li derompis la rozon, premplatigis ĝin en libro Z.
platumo Transiro inter alteriĝa gliso k alteriĝa ŝvebo, antaŭ ol ektuŝi la teron.
aglomerplato. Plato, konsistanta el ligneroj kungluitaj sub forta premo. aglomerpanelo.
agordoplato Plato kun butonoj por agordi radioricevilon aŭ televidilon.
ciferplato. Ekstera plato de horloĝo, sur kiu troviĝas la ciferoj montrantaj la horojn.
fajroplato. Metala plato, ofte kun ornamoj, kiu garnas la fundon de malnovaj kamenfajrujoj.
fermoplato Z Movebla plato, kiun oni metas aŭ mallevas sur la aperturon de vazo, kesto ks, por ĝin fermi.
fingroplato. Plato, almetita ĉe pordorando, por eviti, ke la fingroj ĝin makulu.
hejtoplato 🍴 Metala plato, kun elektraj rezistiloj, uzata por varmigi pladojn aŭ teni ilin varmaj. kuirplato.
kirasplato Metala plato, por kirasi tankon, ŝipon ks.
kuirplato. Plato (aparta aŭ parto de fornelo), kiu varmiĝas per elektro k sur kiun oni metas kuirpoton aŭ paton.
licencplato 🚐 Identiga ŝildeto ĉe antaŭo k malantaŭo de motorveturilo.
lignerplato = aglomerplato.
manplato. Mano streĉita, por prezenti plataĵon: glatigante al si la harojn per la manplato Z; nu, vi ĉion vidas, kiel sur la manplato Z; ŝi apogis la kapon sur la manplato Z; listelo, kiu havis la larĝon de manplato X. polmo.
nomplato. Metala aŭ emajla plato, kun la nomo de la domloĝanto, aŭtoposedanto, strato ks.
staciplato Plato de radioricevilo, montranta la riceveblajn staciojn.
turnoplato
🚂 Metala konstrukciaĵo, surportanta relparon, turnebla ĉirkaŭ sia vertikala akso, uzata por turni trakveturilojn.
Ronda, rotacia plato sur kiun oni metas la gramofonajn diskojn por ilin ludi. Rim. plat estas uzata pref-e kun la sama signifo: platboato, platfiŝo, platpano, platŝtono (slabo); platvergo, platvermoj ktp.