PIV 2026 · Artikolo 4653
★folio
Derivaĵoj en la artikolo 45
- folia
- folii
- foliad/o
- foliaĵ/o
- foliar/o
- foliec/a
- folieg/o
- folier/o
- foliet/o
- foliig/i
- foliing/o
- folium/i
- agitofolio
- aluminiofolio
- aprobofolio
- daŭr/afolia
- ekfolii
- falfolia
- figofolio
- florofolio
- flugofolio
- frukt/ofolio
- gvidofolio
- ĝerm/ofolio
- interfolio
- kalikofolio
- korolofolio
- kromfolio
- kvarfolio
- kvinfolio
- laŭr1/ofolio
- lign/ofolio
- liniofolio
- mikrofolio
- milfolio
- modelofolio
- orofolio
- palm/ofolio
- paperofolio
- senfolia
- senfoliig/i
- stanofolio
- trifolio
- trifolier/a
- vinoberofolio
★ folio
1 BOTA plantorgano ĝenerale verda, plata kaj maldika, kiu kreskas sur tigo kaj ĝenerale servas por asimili de aero aŭ akvo la karbonan dioksidon (CO2) necesan por la nutriĝo de la planto: tipa folio konsistas el limbo ① 1, petiolo, foliingo, stipuloj kaj ripo 2 simpla folio kun kontinua limbo kunmeta folio konsistanta el plene apartigitaj folieroj folio maneca folio mane divida folio mane kunmeta folio plumeca folio plume divida folio plume kunmeta folio integra 3 folio denta 2 folio loba formoj de randoj de limboj pingl(oform)a folio ➞ pinglo 3 alternaj folioj kontraŭe duopaj folioj verticilaj folioj laŭ tio, kiom da folioj kreskas el ĉiu punkto ili sciiĝis, ke ili estas nudaj; kaj ili kunkudris foliojn de figarbo MT ĝi havis en sia buŝo deŝiritan folion de olivarbo MT iliaj fruktoj estos uzataj kiel manĝaĵo, kaj iliaj folioj kiel kuracilo MT li tremas, kiel aŭtuna folio Z pli kaj pli flavaj fariĝis la folioj de la arbaro Z sur la kovrilo el la velkintaj folioj kuŝis la reĝino Z ekpuŝo de la vento turne levis la foliojn! Z ĉe skulptado la mirindaj floroj kaj folioj de la kapiteloj Z ➞ foliangulo, foliaranĝ(iĝ)o, foliarbo, folihumo; fotosintezo.
2 maldika plata ebena objekto: folio el metalo folio el krucplakita ligno folioj da oro MT aluminia folio aluminifolio stana folio stanfolio kaŭĉuko en folioj ➞ lameno, plato, tavolo.
3 peco de papero; paĝo: ŝi transdonis al li la folion. Tio estis lignogravuro Z dika libro, kies folioj konsistis el griza papero Z inter ĉiuj du folioj de la libro kuŝis velkintaj floroj Z folio, elŝirita el malnova libro Z li tralegis ĝin folion post folio Z turni la folion Z Sin. paperfolio. ➞ paĝo.
4 ludkarta emblemo 2 en la germana kartaro, signita per simbolo kun la aspekto de folio 1, responda al piko 2 en la franca kaj angla kartaroj. ➞ kero 2, tintilo 2, trefo 2.
folia
1 rilata al folio: folia konturo folia malsano folia risorto
2 folianta: anstataŭ 8 paĝoj foliaj Z
folii
1 ntr vegetaĵo eligi foliojn.
2 tr (malofte) foliumi: prenas la Biblion kaj folias Z (figurasence) Florenco estas tuta lernolibro, se oni nur volas folii en ĝi Z
foliado naskado de folioj: la tempo de la foliado
foliaĵo
1 io en formo de folio: malnovmoda ŝranko kun skulptitaj spiralaĵoj kaj foliaĵoj Z
2 folioj de legomoj k.s. uzataj por nutri brutojn aŭ en kuirarto: foliaĵo de celerio
folieca BOTA havanta unu aŭ kelkajn el la ecoj de folio: folieca talo de likeno
foliego papera peco en formo de ortangulo (de dimensioj iom diversaj laŭ la fabrikantoj), kiun oni faldas du, tri, kvar aŭ pli da fojoj por ricevi la diversajn formatojn. ➞ folianto.
foliero BOTA ĉiu el la malgrandaj folioj kun propra petiolo, kiuj konsistigas kunmetan folion. ➞ trifoliera.
folieto
1 malgranda folio: folieto de floro Z malgranda folieto deliberiĝis kaj falis sur la malsekan teron Z li rulis folieton da papero
foliigi
1 KUIR prepari paston, ĝin faldante multoble kaj denove rulpremante: foliigita pasto
foliingo BOTA plata elkreskinta baza parto de petiolo, ĉirkaŭanta la tigon, kaj sur kiu sidas la petiolo. ➞ stipulo, tigeto.
foliumi tr
1 transturni paĝojn de libro, aŭ rulumi tekston sur ekrano, por ĝin rapide trarigardi kaj dise tralegi. Sin. folii 2. ➞ fluglegi.
2 KOMP rulumi tekston sur komputila ekrano en paŝoj kun la sama grando kiel la ekrano aŭ fenestro.
agitofolio TIPO folio kun teksto de politika propagando, disdonita ĉe striko, balotoj k.s.
aluminiofolio folio el aluminio.
aprobofolio TIPO HIST provfolio, kiun la presisto kontrolis, kaj kiun la ĉefo aprobis per parafo.➞ imprimaturo.
daŭrafolia BOTA havanta foliojn, kiuj ne defalas en vintro (vivantajn 2–5 jarojn). ➞ pingloarbo; falfolia.
ekfolii ntr kovriĝi per folioj; komenci folii.
falfolia BOTA havanta defalemajn foliojn, kiuj ĝenerale vintre defalas (vivantajn malpli ol unu jaron). Sin. decidua 2, defalema 3, falema 3. ➞ daŭrafolia.
figofolio
1 folio de figarbo.
2 BELA figuro de figfolio 1 uzata por kaŝi la seksorganojn ĉe statuo aŭ ĉe pentraĵo.
flugofolio TIPO presita folio (aŭ kunaĵo el malmultaj) por propagando aŭ reklamo: seslingva flugfolio pri Esperanto ILa
fruktofolio = (prefere) karpelo.
gvidofolio TIPO presita folio (aŭ kunaĵo el malmultaj), ofte kun kolorbildoj, priskribanta vidindaĵo(j)n por turistoj.
ĝermofolio BOTA kotiledono.
interfolio TIPO folio, ofte senenhava aŭ ŝirma, intermetita inter du aliaj folioj de libro.
kalikofolio BOTA sepalo.
korolofolio BOTA petalo.
kromfolio
1 folieto, kiun oni almetas al paĝo de manuskripto, libro k.s. por aldoni noton, rimarkon aŭ citaĵon.
2 suplementa folio eventuale aldonita al la ordinara nombro de folioj de gazeto.
kvarfolio, kvinfolio (ktp) HERA figuro en formo de kvar, kvin ... kunigitaj folieroj. ➞ trifolio 2.
laŭr1ofolio KUIR folio de laŭro 1, uzata kiel spico.
lignofolio TEKN lignolameno.
liniofolio folio provizita per paralelaj linioj, uzata por gvidi skribanton, kiu metas ĝin sub la skribota folio.
mikrofolio BOTA planta folio kun unu nebranĉa folinervuro.
milfolio BOTA
orofolio folio el batita oro.
palmofolio palmobranĉo.
paperofolio folio 3.
senfolia ne (plu) havanta foliojn. ➞ nuda.
senfoliigi senigi je folioj: la ventego senfoliigas la rozojn Z
stanofolio folio el stano.
trifolio
1 BOTA unu- aŭ plur-jara, malgranda herbo kun trifolieraj stipulohavaj folioj kaj kun plej ofte kape aŭ spike ariĝintaj, ruĝaj, blankaj aŭ flavaj floroj, havantaj kuniĝsepalan kalikon, kiu sekiĝinte enfermas malgrandan guŝon; el la mezvarmaj kaj subtropikaj regionoj, pluraj vaste kultivataj por furaĝo. genro Trifolium ➞ fabaco.
trifoliera havanta tri folierojn: trifoliera folio de trifolio