★man/o

1 ❤ (manus) Ekstrema, artikigita parto de la brako de homo aŭ de simio, havanta kvin fingrojn, el kiuj unu estas kontraŭmetebla al la ceteraj: etendi la manon al io ^Z; metu vian manon en vian sinon ^X; mi nerapide enŝovas la manon en la poŝon ^Z; kavaliroj rajdas kun falko sur la mano ^Z; mano manon lavas ^Z (f: interhelpo); mi lavas al mi la manojn (pf); li apogas sin kontraŭ la unua per la manoj al lia ventro ^Z; tra la fenestro enŝoviĝas manoj kun petoskriboj ^Z; la linioj de la mano; cent dudek mil homoj, ne povantaj distingi inter sia dekstra mano k sia maldekstra ^X. ☞ mandorso, mankavo, manplato, pojno, polmo, piedo. ➞ manartiko, manflegi, manpremo, manuzi.

2 Tiu sama organo, rigardata kiel ilo de agado, elfarado: li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj ^Z; mano de diligentuloj riĉigas ^X; sperta mano ne restas sen pano ^Z; mano dekstra ne sciu, kion faras la maldekstra ^Z; du manoj faras ĉion, sed unu nenion ^Z; havi ion sub la mano ^Z (tuj uzebla); havi pruvon en la mano ^B; kiel per turno de la mano, ĉio malaperis ^Z; energie meti la manon al la laboro; ligi la manojn al iu (senigi je aglibero); ili adorkliniĝis antaŭ la faritaĵo de siaj manoj ^X; se via dekstra mano faligas vin, detranĉu k forĵetu ĝin ^N. ☞ brako.

3 Tiu sama organo, rigardata kiel ilo de akiro, ekposedo: ankoraŭ la gajno ne estas en la mano ^Z; la ŝtono […] trafis en la manojn de diversaj aĉetantoj ^Z; vidas okulo, sed mano ne trafas ^Z; el lia mano ĉiu monero elglitas ^Z; reveni kun plenaj manoj; kun la peko (ŝtelitaĵo) en mano ^Z; meti, ĵeti siajn manojn sur la heredaĵon de alia; k vi foriris kun malplenaj manoj? ^Z.

4 Tiu sama organo, rigardata kiel ilo de povo, potenco, mastreco: Saul prenis en siajn manojn la regadon super Izrael ^X; teni en siaj manoj ies sorton ^Z; teni iun per fera mano ^Z; kontraŭ forta mano la leĝo estas vana ^Z; la afero estas en la tute ĝusta mano ^Z (por sukceso); humiliĝu sub ŝiaj (de via mastrino) manoj ^X; la sorto de la afero kuŝas en la manoj de tiu Ligo ^Z; fali en la manojn de iu ^B; lia vivo estas en viaj manoj.

5 Tiu sama organo, rigardata kiel ilo de bato, puno: etendi sian manon kontraŭ iun ^X; li pereu de la manoj de la Filiŝtoj ^X; via mano (venĝo) estu sur mi! ^X; pastro, kiun mi sufokis per mia propra mano ^Z; viaj manoj estas makulitaj per sango ^X. ☞ pugno.

6 Tiu sama organo, rigardata kiel esprimilo de sentoj: karesi per la mano ^Z; mi levas mian manon al la Eternulo ^X (vokante); mi premas al li la manon ^Z (en signo de amikeco); levi la manon por fari ĵuron ^Z (en signo de lojaleco); lasi fali la manojn ^Z (senkuraĝiĝi); li kisas al ŝi pasie la manon ^Z; kun flamo en la brusto mi petis vian manon ^Z (proponis edzinigon); edziĝo per la maldekstra mano (neleĝa); kunmeti la manojn ^Z (preĝante); interplekti la manojn ^Z (de malespero).

7 Tiu sama organo, rigardata kiel ilo de desegno, skribo: tie oni rekonas la manon de la artisto; ŝi sentis, ke ŝia mano iras facile ^Z; vi ne posedis en via mano sufiĉajn rimedojn de sciado, de sperto ^Z; ĉu vi konas la skriban karakteron de l’ letero? – Ĝi estas mano de Hamleto ^Z; ĝi estas lia mano ^Z.

8 ♠ Tuto de la kartoj, disdonitaj komence al ĉiu ludanto.