PIV 2026 · Artikolo 12146

★piedo

Litero P★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 35
  1. pieda
  2. piede
  3. piedeg/o
  4. piedet/o
  5. pieding/o
  6. anas/bek1/a platpiedul/o
  7. anseropiedo
  8. azenpiedo
  9. bird/opiedo
  10. bulopiedo
  11. ĉevalopiedo
  12. dekpiedul/o
  13. dupieda
  14. dupiedul/o
  15. kap1/opiedul/o
  16. kapr/opieda
  17. katopiedo
  18. kvarpiede
  19. kvarpiedul/o
  20. leon1opiedo
  21. membranpieda
  22. naĝpiedul/o
  23. nudpieda
  24. nud/apieda
  25. palm/opieda
  26. platpieda
  27. pseŭdopiedo
  28. radikpiedul/o
  29. rapidpieda
  30. rem1pieda
  31. sekpiede
  32. senpieda
  33. tripieda
  34. tripiedo
  35. velurpiedet/o
★ piedo
1 ANAT ekstrema parto de la kruro de homo aŭ besto, servanta por stari kaj paŝi. pes la maldikaj piedoj de arabaj ĉevaloj Z senlace li cikonio staris sur unu piedo Z kuiri porkajn piedojn simioj havas kaptokapablajn piedojn suferi je la piedoj pro arteriosklerozo kaj manko de pulso en la piedoj Z havi platajn piedojn kun nenormale platiĝinta planda volbo armita de la kapo ĝis piedoj Z mi jam lavis miajn piedojn MT (proprasence kaj figurasence) etendi siajn piedojn konforme al la litkovrilo ne elspezi pli, ol oni posedas Z mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo FE (figurasence) lia animo forkuris en la pinton de la piedo li preskaŭ svenis pro teruro Z ➞ instepo, kalkano, maleolo, plando, mano, piedartiko, piedflegi, piediri, piedpinto, piedteno.
2 piedo 1 rigardata kiel servanta por sin movi: ŝi ne veturis , ŝi uzis siajn proprajn piedojn Z li forpelis siajn piedojn forkuris Z danci antaŭ iu sur piedoj kaj manoj Z sur la fingroj de la piedoj li foriris de la pordo Z se vi retenos vian piedon en sabato ne marŝos MT sur Lia irejo forte teniĝas mia piedo MT ➞ spuro.
3 piedo 1 rigardata kiel servanta por stari: ŝi apenaŭ povis teni sin sur la piedoj Z
(proprasence kaj figurasence) stari kun ambaŭ piedoj sur la tero ne lasi sin trompi de iluzioj esti sur la piedoj leviĝinta; tute sana kaj agpova Z
stariĝi sur fortaj piedoj en la mondo Z atingi firman grundon sub la piedoj Z perdi la grundon sub la piedoj stari per unu piedo en la tombo Z foriri kun la piedoj antaŭe esti enterigota havi piedojn el argilo esti falema MT
4 piedo 1 rigardata kiel simbolo de potenco: metu viajn piedojn sur la kolojn de ĉi tiuj reĝoj MT Dio metas gentojn sub niajn piedojn MT la polvon de viaj piedoj ili lekos MT ŝi ĵetis sin al la piedoj de sia edzo Z ili regalas per la piedo bato la mizerulon Z
5 BOTA ZOOL analoga subtenanta kaj/aŭ movanta parto de iaj bestoj kaj plantoj: la piedo de molusko la piedo de boleto ➞ stipo ② 2.
6 analoga parto, sur kiu staras meblo, aparato aŭ alia objekto: ĉirkaŭ la piedo de la tablo Z la kato kuŝis inter la piedoj de la brakseĝo la forno sur siaj kvar feraj piedoj Z glaseto kun ligna piedo Z
7 malsupra parto de io: ĉe la piedo de la monto ĉe la piedo de la muro la sablo antaŭ la pordo en la piedo de la sfinkso Z ĉe la piedo de la paĝo MATE la piedo de ortanto strekita el punkto al kurbo sekcopunkto kun la kurbo ➞ bazo.
8 BELE fundamenta ritma unuo, kadre de poezia metro 2, konsistanta el silaboj aranĝitaj laŭ difinita modelo: trokea piedo anapesta piedo
pieda rilata al piedo: piedaj arterioj (figurasence) la pieda parto de lito ĉe kiu kuŝas normale la piedoj ➞ kapa
piede
1 per la piedoj: malfeliĉo venas rajde, foriras piede Z
2 (figurasence) malsupre de: piede de la paĝo vi trovos noton
piedego granda dika piedo de homo aŭ besto: la leono levas sian piedegon kontraŭ mi
piedeto
1 malgranda gracia piedo: piedetoj de infano piedetoj de kato
2 ZOOL malgranda piedo 5: piedeto de eĥinodermo piedeto de poliĥeto
piedingo
1 speco de ringo, kiu pendas de selo 1 kaj en kiun oni metas la ekstremaĵojn de la piedoj por surĉevaliĝi kaj rajdi.
2 ANAT stapedo.
3 TEKN en maŝino peco forme simila al piedingo 1.
anasbek1a platpiedulo ZOOL aŭstralia mamulo, kloakulo, kiu naskas ovojn kaj kies muzelo similas al anasa beko. specio Ornithorhynchus anatinus Sin. ornitorinko.
anseropiedo
1 ZOOL piedo de ansero.
2 BOTA kenopodio.
azenpiedo
1 ZOOL piedo de azeno.
2 BOTA plurjara herbo, kun rozeto el ronde korformaj folioj malsupraflanke blankaj, kiuj aperas post la florado de flavaj unuopaj kapituloj sur skvama kaj laneca tigo; hejma en Eŭropo, norda Afriko kaj okcidenta kaj meza Azio, orname kultivata, medicine uzata (kontraŭ tusado). genro Tussilago, sola specio farfara Sin. tusilago.
birdopiedo
1 ZOOL piedo de birdo.
2 BOTA ornitopodo.
bulopiedo MEDI denaska aŭ akirita misformiĝo, kiu malhelpas al piedo normale apogiĝi sur la grundo.
ĉevalopiedo
1 ZOOL piedo de ĉevalo.
2 BOTA tusilago.
dekpiedulo ZOOL krustaco, malakostrako kun dek kruroj. membro de la ordo Decapoda (dekpieduloj) el la klaso Malacostraca ➞ salikoko, kankro, krabo.
dupieda havanta du piedojn.
dupiedulo besto kun du piedoj: homo estas dupiedulo
kap1opiedulo ZOOL cefalopodo.
kapropieda MITO havanta kaprajn piedojn.
katopiedo
1 ZOOL piedo de kato.
2 BOTA antenario.
kvarpiede uzante la manojn kaj la piedojn por stari aŭ sin movi: la infano kuris kvarpiede ➞ pozicio 1 Ⓔ
kvarpiedulo ZOOL besto kun kvar piedoj. membro de la klado Tetrapoda (kvarpieduloj) el la filumo Chordata
leon1opiedo
1 ZOOL piedo de leono 1.
2 BOTA = (prefere) edelvejso.
membranpieda havanta la fingrojn de la piedo kunigitajn de membrano (ekz. anaso, ansero, cigno aŭ mevo). Sin. rempieda.
naĝpiedulo ZOOL = (prefere) fokulo.
nudpieda, nudapieda sen ŝuoj: estas por vi nefareble veni en la palacon, ĉar vi estas nudapieda Z kalvaj kaj nudpiedaj monaĥoj Z kuraĝon mi havas sufiĉe, por iri nudapiede tra la mezon de la infero Z
palmopieda (evitinde) = membranpieda, rempieda. ➞ naĝmembrano.
1 La vorto palmopieda estas erara. En la origina latina vorto (palmipes, palmipedis) temas ne pri simileco al palmo, sed al manplato (= polmo).
platpieda havanta platajn piedojn.
pseŭdopiedo ZOOL BIOL protoplasma lobo aŭ fadeno, kiun eligas rizopodoj (ameboj k.a.), iuj bakterioj kaj iuj ĉeloj (leŭkocitoj) de superaj vivuloj por translokiĝi aŭ kapti nutraĵon. pseudopodium Sin. pseŭdopodo.
radikpiedulo ZOOL rizopodo.
rapidpieda kapabla kuri rapide: la rapidpieda Aĥilo miaj tagoj estis pli rapidpiedaj ol kuristo MT
rem1pieda membranpieda.
sekpiede ne malsekigante la piedojn: transpasi rojon sekpiede
senpieda ne havanta piedo(j)n: senpieda amfibio senpieda vazo
tripieda havanta tri piedojn: tripieda masto
tripiedo
1 seĝo kun tri piedoj: li trafis tripiedon kaj vundis brovon Z
2 laboratoria aparato kun tri piedoj, sur kiun oni metas balonon kun likvo varmigota.
3 tripieda portilo por diversaj uzoj: aliaj fandigis oron ĉe malgrandaj flamoj super feraj tripiedoj Z ➞ stativo.
velurpiedeto piedeto de kato, kiu entiris siajn ungojn.