PIV 2026 · Artikolo 13719

★saĝa

Litero S★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 18
  1. saĝe
  2. saĝo
  3. Saĝo
  4. komun/a saĝo
  5. saĝec/o
  6. saĝig/i
  7. saĝiĝ/i
  8. saĝul/o
  9. saĝum/i
  10. saĝum/ad/o
  11. malsaĝa
  12. malsaĝe
  13. malsaĝo
  14. malsaĝec/o
  15. malsaĝaĵ/o
  16. malsaĝig/i
  17. malsaĝiĝ/i
  18. malsaĝul/o
★ saĝa
1 iu posedanta ĝustan juĝkapablon pro bone funkcianta menso kaj akirita sperto: pli bona estas saĝa malamiko, ol malsaĝa amiko Z lernu juna, por esti saĝa maljuna Z france saĝa, angle sovaĝa Z kiu retenas siajn lipojn, tiu estas saĝa MT saĝa hundo post la vundo Z saĝa homo tenas aferon, malsaĝa esperon Z saĝa scias, kion li diras, — malsaĝa diras, kion li scias Z ➞ prudenta, sperta.
2 io apartenanta al, aŭ farita de, saĝa 1 aludito: maljunaj jaroj, sed ne saĝaj faroj Z se vi demandas, faru saĝajn demandojn Z spertoriĉaj saĝaj vortoj Z la leono kun siaj grandaj saĝaj okuloj Z saĝa decido B saĝa konsilo B
3 (arĥaismo) = inteligenta: la infanoj estas tiel saĝaj, ke ili povoscias legi, antaŭ ol ili konas la literojn Z
saĝe en saĝa maniero: saĝe konduki siajn aferojn
saĝo kapablo ĝuste juĝi pri situacio kaj konduti laŭ tiu juĝo: Li donis al mi en la piedplaton pli da saĝo, ol vi havas en la kapo Z ne ĉiam per aĝo mezuriĝas la saĝo Z saĝo barbon ne atendas Z mi konsiliĝis kun Bourlet ĉar mi estimas lian praktikan saĝon Z ĉiu iras, kiel saĝ’ al li diras Z vergo doloras, sed saĝon ellaboras Z la homa saĝo la Saĝo eterna perdi la saĝon momente konfuziĝi en siaj agoj ➞ komuna saĝo.
Saĝo BIBL titolo de du duakanonaj libroj: la Saĝo de Salomono la Saĝo de Jesuo, filo de Siraĥ
komuna saĝo kapablo distingi pravon de malpravo, almenaŭ tiom, kiom povas normala homo.
saĝeco eco de iu aŭ io saĝa: la saĝeco de Salomono estis pli granda ol la tuta saĝeco de Egiptujo MT
saĝigi igi iun saĝa: feliĉo fierigas, malfeliĉo saĝigas Z
saĝiĝi iĝi saĝa: vi, malsaĝuloj, kiam vi saĝiĝos? MT ĉu nur post sensenca fratbatalo saĝiĝos la homaro? KKa
saĝulo homo posedanta grandan saĝon: la sep Saĝuloj de Helenujo saĝulo ignoras ofendon MT ĉiuj scienculoj kaj saĝuloj kolektiĝos, por konsiliĝi pri la stato de la malsanulo Z li ne estas el la grandaj saĝuloj Z por saĝulo sufiĉas aludo Z ofte saĝulo vivas malriĉe Z
saĝumi ntr paroli laŭ la maniero de saĝulo, eventuale false aŭ tro harfende: tio al ĉiuj okazas. Kaj tio rapide pasas! — saĝumas la vivspertulo SŠt
saĝumado agado saĝumi: subaĉeti per skeptika saĝumado Z
malsaĝa
1 iu ne posedanta ĝustan juĝkapablon kaj tial kondutanta nekonforme al la bezonoj de la situacio: la malsaĝaj junuloj aspektis, kvazaŭ ili estis fenditaj en la mezo pro dukolora kostumo Z forveturis malsaĝa, revenis nur pli aĝa Z pro kapo malsaĝa suferas la kruroj Z malsaĝa kiel ŝtipo Z ➞ stulta, malsolida.
2 io apartenanta al, aŭ farita de, malsaĝa 1 aludito: la decido de la Delegacio estas tre malsaĝa Z mi konvinkiĝis, ke mia antaŭa sola deziro estis malsaĝa Z klopodi pri ĉies favoro estas pleje malsaĝa laboro Z
3 (arĥaismo) ne posedanta normalan inteligenton: li estas tute malsaĝa kaj freneza Z
malsaĝe en malsaĝa maniero: kiu kritikas kuraĝe, mem agas malsaĝe Z
malsaĝo, malsaĝeco eco de iu aŭ io malsaĝa: malsaĝo estas najbaro de mizero Z kiu respondas, antaŭ ol li aŭdis, tiu havas malsaĝon MT azen’ al azeno riproĉas malsaĝon Z ebrieco pasas post dormo, malsaĝeco neniam Z
malsaĝaĵo ago malsaĝa: li devas fari la kutimajn junulajn malsaĝaĵojn Z oni kovros ĉiufoje la malsaĝaĵon de bopatrino per sprita enmiksiĝo Z
malsaĝigi igi iun malsaĝa: bona stato saĝigas, malbona malsaĝigas Z
malsaĝiĝi iĝi malsaĝa.
malsaĝulo homo malsaĝa: malsaĝulo kaj infano parolas la veron Z malsaĝulo ĉie sian nomon skribas Z kiel hundo revenas al sia vomitaĵo, tiel malsaĝulo ripetas sian malsaĝaĵon MT se vi pistos malsaĝulon en pistujo ,
Lia malsaĝeco de li ne apartiĝos MT