PIV 2026 · Artikolo 15093
★ŝanceli
Derivaĵoj en la artikolo 6
★ ŝanceli tr
1 forte puŝi tien kaj reen iun aŭ ion starantan, tiel ke tiu aŭ tio povas renversiĝi kaj fali, aŭ almenaŭ ne plu firme staras: la tempesto ŝancelis la maljunan kverkon mi glitis, falis sur mian najbaron kaj ŝancelis la tutan vicon da atendantoj la turo estis ŝancelata de tiu senĉesa bombardado ➞ balanci, svingi, skui, tremigi.
2 (figurasence) malfortikigi; malfirmigi: viaj diboĉoj ŝancelis vian tronon la pastra partio ekŝancelis la aŭtoritaton de l’ faraono B ili estis forte ŝancelitaj en sia kredo pri la ĉiama progreso de l’ homaro
ŝancelo ago de iu aŭ io ŝancelanta: de la ŝancelo fendoj aperis en la muro
ŝanceliĝi
1 moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali: dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko B ili ŝanceliĝas, sed ne de drinkaĵo MT ne ŝanceliĝu dekstren, nek maldekstren MT
(analoge) ŝanceliĝas la tero kiel ebriulo MT marĉejo, ĉirkaŭita de ŝanceliĝanta marĉa tero Z ŝiaj paŝoj ŝanceliĝas MT
(figurasence) lia sano ekŝanceliĝis Z ➞ sinki.2 heziti: ĉu vi nun komencas dubeme ŝanceliĝi? Z mi longe ŝanceliĝadis antaŭ ol mi decidis elpaŝi kun «aproboj» Z
ŝanceliĝo, ŝanceliĝado stato de io aŭ iu ŝanceliĝanta: la ŝipo glitis facile kaj sen forta ŝanceliĝado sur la klara maro Z (figurasence) deklaracio metus finon al ŝanceliĝado, dubo, disputoj Z
ŝanceliĝema tia, ke ĝi ĉiam ŝanceliĝas: ŝanceliĝema kano ŝanceliĝema domaĉo (figurasence) ŝanceliĝema politikisto
neŝancelebla tia, ke oni ne povas tiun ŝanceli: neŝancelebla regno neŝancelebla decido neŝancelebla stoikulo