← Reen al A

PIV 2020 · 152

★aer/o

aer/o
Spirebla nesimpla gaso, kiu ĉirkaŭas Teron: aero konsistas precipe el nitrogeno k oksigeno; pesi, malkomponi la aeron; aerfluo, aerondo, aerhejtado (helpe de varma aero), aertiro (artefarita aerfluo en fornoj, por eksciti la fajron), aertruo (por allasi aeron), aerveziketo ( bobelo); kunpremita aero.
👥 (en kunmetaĵoj) Tiu gaso aŭ alia, uzata en pneŭmataj objektoj: aerkuseno, aermatraco, aerpafilo, aerbremso.
Tiu gaso, rigardata kiel la medio de la vivo: la aero tie estas ja multe tro peza, ke prudenta ekzistaĵo tie povus vivi Z; seka, humida, saniga sufoka aero; freŝigi la aeron Z; preni iom da freŝa aero Z; ŝanĝo de aero (de klimato, por resanigo); aprila vetero – trompa aero Z; vivi en la libera Z, en plena aero; aerŝakto (por allasi aeron en la minojn); aerterapio (per densigita aŭ maldensigita aero); aerviva (aerbezona).
La libera spaco ĉirkaŭ k super ni: la luno estis granda lampo alte en la blua aero Z; ili tenis la manojn eltirite en la aero Z; ĝi estas ankoraŭ pasero en aero Z (necertaĵo); celi anseron, trafi aeron Z (mistrafi); kastel’ en aero – malsato sur tero Z (ĥimerado ne riĉigas); projektoj en aero (vanaj, senbazaj); se li mortos, aŭ forveturos Afrikon, tiam mi restos kun mia familio en la aero Z; el aero al tero Z (tute neatendite); aerdisiĝi (malaperi subite).
Tiu spaco, rigardata kiel la medio de la aviado: aerarmeo, aeratako, aerinvado, aerfloto; aerfotografado (elde aviadilo); aerlinio (regula kurso de aviadiloj); aerkavo (loko kun maldensa aero), aermalsano; aerministro, aerpoŝto, aerŝipo, aerveturado. flugi.
aera
Konsistanta el aero: aera veziketo B; konstrui aerajn kastelojn Z (ĥimerajn projektojn). venta.
Estanta en la aero: kelkaj vegetaĵoj havas aerajn radikojn; tute libera, kiel birdo aera Z.
Rilata al aero: aera konvencio (pri flugrajtoj); instituto de aeraj esploroj.
(f) Malfirma, senbaza: la gloramo havas esencon aeran k senfundamentan Z.
aeri (tr) Ŝveligi aertubon de aŭto per kunpremita aero: senpaga aerado.
aerujo. Parto de aparato, kiu entenas aeron, ĝenerale kunpremitan: aerujo de pneŭmatiko; aerujo de spiraparato de subakva ĉasisto. aeroforo.
aerumi (tr) Elmetadi al la aero, por sanigi aŭ forigi haladzojn: aerumi litaĵon, vestojn Z, ĉambron; aerumi ion fundamente Z; aerumado de tunelo, de akvario.
aeremio Enesto de libera aero en la sango k difektoj kaŭzataj de ĝi: aeremio ĉefe trafas la laboristojn en kasono. kasonmalsano.
aerbezona, aerbezonanta Bezonanta oksigenon (O2) por vivi. Sin. aerobia.
aernetolera, aernetoleranta Netoleranta oksigenon por vivi. Sin. malaerobia.
aertolera, aertoleranta Ne bezonanta oksigenon por vivi, sed toleranta ĝin. Sin. neaerobia.
plenaere. Ekstere de ĉia konstruaĵo.