PIV 2026 · Artikolo 15791

★tondi

Litero T★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 19
  1. tonda
  2. tondo
  3. tondad/o
  4. tondant/o
  5. tondig/i
  6. tondil/o
  7. tondist/o
  8. ĉirkaŭtondi
  9. detondi
  10. detondig/i
  11. eltondi
  12. eltondaĵ/o
  13. fortondi
  14. fortondo
  15. gazontondil/o
  16. hartondist/o
  17. lad/otondil/o
  18. lantondi
  19. pritondi
★ tondi tr
1 fortranĉi lanon, harojn, herbojn k.s. per tondilo: tondi al iu la barbon tondi la flugilojn de birdo por malhelpi ĝin flugi, proprasence kaj figurasence tondi gazonon estas hontinde por virino esti kun haroj tonditaj aŭ razitaj NT
2 senigi iun je haroj, lano k.s., uzante tondilon: oni tondas ŝafinojn, tremas la ŝafoj Z malgranda ĝisnude tondita hundo Z tondi heĝon
tonda FIZI vektora kampo, specife kampo de rapido aŭ forto konsistanta el dudimensiaj surfacoj, en kiuj la valoro estas konstanta kaj paralela al la sama surfaco.
tondo
1 ago tondi.
2 FIZI streĉo, kiu tendencas sekci korpon: rezisto de stifto al tondo ➞ flekso, kunpremo, tiro, tordo.
tondado agado tondi: la periodo de la tondado de la ŝafoj ➞ tondofasono.
tondanto persono, kiu tondas: ŝafo muta antaŭ siaj tondantoj MT
tondigi igi aliulon tondi ion: mi min razos, tondigos miajn harojn B
tondilo speciala instrumento konsistanta el du interkruciĝantaj almoveblaj klingoj, kies interna rando estas tranĉa: tondilo por haroj tondilo por ungoj tondilo por papero tondilo por ŝtofo tondilo por brodi heĝa tondilo ➞ ĉizojo, gazontondilo, tondomaŝino.
tondisto homo, kies okupo estas tondado: tondisto de hundoj tondisto de ŝafo
ĉirkaŭtondi
1 tondi ion laŭ konturo proksimume ronda: ne ĉirkaŭtondu la flankojn de via kapo MT
2 tondi ĉiujn partojn de io: hundeto, ĉirkaŭtondita tiel mallonge, ke oni povis vidi ĝian rozokoloran haŭton Z
3 = (prefere) eltondi 2: bildstrioj, kiujn lia avo ĉirkaŭtondis el franclingva ĵurnalo Ko
detondi defaligi ion per tondilo: detondu viajn harojn kaj forĵetu ilin MT
detondigi igi aliulon detondi ion: ŝi detondigis la sep buklojn de lia kapo MT mi detondigis la hararon kaj vendis ĝin OE
eltondi
1 eligi ion per tondilo: eltondi frazon el la manuskripto
2 apartigi ion disde paĝo, sekvante la konturojn per la tondilo: eltondi bildon el albumo eltondi artikolon el revuo
eltondaĵo io eltondita: kolekti gazetajn eltondaĵojn pri fama artisto
fortondi forigi ion per tondilo, i.a. BIBL pro funebro, malĝojo k.s.: ĉiu barbo estas fortondita MT
fortondo ago fortondi, aŭ la rezulto de tiu ago: dume la haroj de lia kapo komencis rekreski post la fortondo MT
gazontondilo maŝino por tondi gazonon.
hartondisto frizisto aŭ barbiro.
ladotondilo ĉizojo.
lantondi tondi la felon de ŝafo por produkti lanon.
pritondi
1 doni al planto pli bonan formon, forigante per speciala tondilo la malbonajn partojn: pritondi rozujon pritondi taksuson pritondi la radikojn de transplantata arbo ➞ stuci.
2 BIBL fortondi la harojn de iu: li pritondu sian kapon MT