PIV · 15951
★tri
① ★tri
1 Numeralo, esprimanta la nombron post 2 en la serio de la entjeroj (3, III): tri estas duono de ses Z; la regulo de tri Z; li promenas kun tri hundoj Z; tri el ni; vi iros tri fojojn en la jaro X; dum la tri pasintaj monatoj la vesto pli eluziĝis Z; (en komando) laŭ la komando «tri» vi ekpafos!; unu, du, tri! nun ni flugu dekstren! Z.
2 Nomo de la cifero 3.
tria. Vicmontra numeralo, signifanta, ke la koncernataĵo venas post du antaŭaj: du militas – tria profitas Z; la tria volumo de la kolekto Stafeto; la tria libro de la Biblio; Napoleono la Tria; la tria potenco (☞ kuba); la tria de Majo; vekiĝi je la tria nokte.
trie. En la tria loko (en elnombrado): unue mi redonas al vi la monon […], due mi dankas vin […], trie mi petas vin ankaŭ poste prunti al mi, kiam mi bezonos Z.
trio
1 Aro de tri aferoj aŭ personoj: trio da asoj; trefa trio; trio plaĉas al Dio Z; la Trio por la Tria (loka komitato por la 3a U.K. en Kembriĝo).
2 La nombro aŭ cifero 3: li ricevis trion k estis rifuzita.
3 = triteto.
4 ♧ Grupo de tri versoj, ripetiĝanta ene de fiksforma poemo (ekz. soneto) laŭ la sama skemo: regula soneto konsistas el du kvaroj kaj du trioj.
triobla
1 Prezentanta nombron aŭ kvanton, kiu estas al la antaŭa kiel tri al unu: proksime de ili staris alia figuro de triobla grandeco Z.
2 Konsistanta el tri partoj: triobla fadeno; triobla kiraso; la Triobla Korbo (Tripitako).
trioble
1 Multiplikite per tri: trioble kvar estas dek du.
2 En triobla maniero: trioble faldi; fariĝi trioble pli riĉa.
triobliĝi. Iĝi triobla: inter la du vendoj de tiu sama pentraĵo, ĝia prezo triobliĝis.
triono. Ĉiu el la tri egalaj partoj de tuto: mi tuj pagos al vi du trionojn de la sumo, la trian trionon vi ricevos ĉe la livero; triono de jaro (4 monatoj); depreni al la riĉaj avaruloj la trionon de la zorgoj, kiuj forpelas de ili la oran dormon Z.
trionigi. Dividi en tri egalajn partojn.
triopo
1 Grupo de tri aferoj aŭ personoj: triopo da spektraj linioj; triopa serio da kartoj (Sin. tercio); la Triopa Alianco.
2 ∆ Vico kun tri elementoj (ordita triopo): el {a, b, c, d} oni povas formi 64 triopojn; en tridimensia spaco punkto estas determinita per triopo de reelaj nombroj. Rim. Simile pri aliaj pozitivaj entjeroj n: konsideru n-opon (x1, …, xn).
3 Aro kun tri elementoj: el {a, b, c, d} oni povas formi 4 triopojn.
triopa. Rilata al triopo.
★triope. En grupo de tri: ili promenas ĉiam triope.
triopismo. Amorado fare de tri personoj.
triteto 𝅘𝅥𝅰
1 Komponaĵo konsistanta el tri partoj aŭ por tri ludantoj.
2 La ludantaro de tia komponaĵo.
triulo
1 La tria persono, ekstera al iu negoco, diskuto ktp: deponi sumon en la manojn de triulo.
2 En asekuro, (rilate al poliso) alia persono ol la subskribintoj de poliso, aŭ (rilate al damaĝo) alia persono ol la asekurpreninto k la kontraŭa partio.
triiliono. Miliono da duilionoj (1018).
trijara. Naskita antaŭ tri jaroj: trijara infano, kurĉevalo.
Triunuo
1 ✞ Kuneco de tri samsubstancaj «personoj» (Patro, Filo k Sankta Spirito), per kiuj Dio revelaciiĝas: la dimanĉo de la Triunuo (sekvanta la Pentekostan); ili perfidus la triunuan Dion! Z. ☞ Trinitato.
2 (analoge) Kuniĝo de tri dioj, diecaj aŭ sanktaj personoj: la hindua Triunuo (Bramo, Viŝnuo, Ŝivao).