PIV 2026 · Artikolo 16169
★tuta
★ tuta tia, ke ĝi entenas ĉiujn siajn partojn sen escepto aŭ manko: la tuta supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj FE la tutan libron mi legis oni povas ankaŭ preni la tutan vorton, t.e. la radikon kune kun ĝia gramatika finiĝo FE unu ovo malbona tutan manĝon difektas Z vi sekrete vorton diros, ĝi tra l’ tuta mondo iros Z mia tuta ŝuldo estos pagita al vi baldaŭ FE ŝi rakontis al li sian tutan aventuron FE mi saltadis la tutan tagon de loko al loko FE se vi krudulon salutos, li vin tutan englutos Z ➞ integra, totala.
1 Zamenhof kelkfoje uzis tuta, disigante ĝin de ĝia substantivo, kun ia adjekta valoro: la pugno estas tuta en fajro Z sen spiro, tuta tremante , la juna vidvino enkuris Z la palaco estis tuta el delikata porcelano Z tuta jam sata, sed okulo malsatas Z
tute plene; komplete; senescepte: oni vidis la faraonon tute nudan B mi estas tute trankvila B li demandis ŝin, kion ŝi faras tie ĉi tute sola FE tute libera, kiel birdo aera Z tute ĝuste laŭ lia gusto Z ĉiu, kiu ellernis tiun ĉi lingvon, povu tuj ĝin uzi , tute egale ĉu tiu ĉi lingvo estos akceptita de la mondo Z viaj leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble FE viaj grenejoj tute pleniĝos MT
2 Oni atentu la diferencon inter ne tute (iom) kaj tute ne (neniom): la instinkto de memkonservo videble ne tute ŝin forlasis Z vi tute ne estas ĝentila Z
tuto afero rigardata en ĉiuj ĝiaj partoj, sen mankoj aŭ dividoj: la tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj sidas gasto minuton, sed vidas la tuton Z
tut prefikso
tutaĵo
1 objekto, konkretaĵo, al kiu mankas nenia parto, kaj kiu konsistigas apartan unuecan kunaĵon: tiu regiono estas ekonomia tutaĵo por ke ĝi la tendo estu unu tutaĵo MT ĉu la tutaĵo korpo kaj animo estas nur ludo de la hazardo? Z
2 en filatelo koverto, poŝtkarto aŭ banderolo kun surpresita poŝtmarko.
tutaĵigi igi disigitajn pecojn tutaĵo: disrompi vazon , ke ĝi ne povas esti tutaĵigita MT ➞ ripari.
tuteco eco de io kompleta: konsideri demandon en ĝia tuteco B
entute
1 konklude; resume; ĉion konsiderante kaj interkompensante: povas esti nur demando pri la tempo sed neniu dubas ke tiu ĉi fakto entute iam venos Z tiu ĉi ideo entute en la publiko ne estas tiel hejme, kiel ĝi devus esti Z entute la vivo estas nemultekosta en tiu lando
2 sume; ĉiom; ĉion kalkulante: mi havas entute nur dudek-kvin rublojn Z entute la nombro de la delegitoj estis 33
3 ĝenerale: lia morto estis granda bato por nia afero entute, kaj speciale por ĝia disvastiĝado en Germanujo Z
supertuto unupeca tutkorpa vesto, uzata precipe de laboristoj: kvardekjarulo kun blua supertuto garaĝista CPi
surtuto ➞ surtut·o.