PIV · 16493
★venen/o
★venen/o
1 Minerala, vegetaĵa aŭ animala substanco aŭ miksaĵo de substancoj, kapabla modifi, difekti k eĉ mortigi la vivantajn ĉelojn, histojn, organojn aŭ vivulojn: fosforo estas mortiga veneno B; la veneno de vomnukso konsistas el pluraj alkaloidoj; multaj venenoj estas etadoze uzataj kiel medikamentoj. ☞ tokso.
2 Likvo, sekreciata de iuj animaloj per speciala glanda aparato, inokulata per piko aŭ mordo k havanta tiujn samajn efikojn: la veneno de vipero, de araneulo; pereiga veneno de aspidoj X.
3 (f) Io tre malplaĉa, malagrabla: plena glaso da vino, sed kun guto da veneno Z; fiŝo sen vino estas veneno Z; troa festeno estas veneno Z.
venena
1 Enhavanta venenon: beroj venenaj X, venenaj fungoj.
2 (f) Danĝera kiel veneno: li estas tre venena kontraŭ mi Z; venenaj paroloj Z; venena influo.
veneni (tr) Agi per veneno, t.e.:
1 Meti venenon en ion: ili venenis la putojn Z; la vino, ho Hamleto! ĝi estis venenita! Z; mi venenus la oceanon, por ke ili trinku morton el ĉiuj fontoj! Z;
2 Sorbigi venenon, cele al mortigo: veneni rabian hundon B; kuradi kiel venenita muso Z;
3 (f) Malagrabligi, malfeliĉigi: donacon reprenu k mian vivon ne venenu Z; ĉi tiu batalado pri la pano tre venenis mian vivon Z; vi venenas mian maljunecon B; veneni la plezuron Z, la ĝuadon; polvo venenas la spiradon B; la interregnaj rilatoj estas venenataj de la problemo de la naciecoj; venenitaj ĝojoj Z.
venenado. Ago de iu, kiu venenas.
veneneca. Havanta la ecojn de veneno: maljuna, tre veneneca virino Z.
antiveneno. Substanco efika kontraŭ veneno.
kontraŭveneno = antiveneno.
memvenenado, sinvenenado. Ago de iu, kiu mortigas sin mem per veneno.