PIV 2026 · Artikolo 2687

1★ĉe

Litero Ĉ★ Fundamenta

1 ★ ĉeprepozicio granda proksimeco.
1 space tute proksime de: sidi ĉe tablo Z sidi ĉe la fortepiano Z sidi ĉe la fenestro Z ĉe unu el la muroj staris negranda ŝranketo Z antaŭ fajro, ĉe kiu kuiriĝis manĝaĵo, sidis virino Z stari ĉe ies flanko ili sidis flanko ĉe flanko Z du mastrinoj ĉe unu kameno Z flankaj ĉambretoj ĉe la orienta pordego MT kiu ĉe l’ vojo konstruas, tiun ĉiu instruas Z ĝiaj ŝtupoj devas esti ĉe la orienta flanko MT loĝi ĉe en la strato Swieto-Jerska Z ĉe la angulo de la strato ŝi haltis Z monto, ordinare kovrita de verdaĵo ĉe la malsupro B tute ĉe la rando de la arbaro troviĝis granda grenkampo Z
2 parto de objekto aŭ estaĵo rilate al aliaj partoj: faru unu kerubon ĉe unu flanko de la kesto MT du pivotoj estu ĉe ĉiu tabulo MT la listelo ĉe ĝia rando ĉirkaŭe havu la larĝon de MT metu la du ĉenetojn en la du ringojn ĉe la finoj de la surbrustaĵo MT pordo ĉe la komenco de la vojo MT ankaŭ ĉe la interna korto estis pordego MT esti maldika ĉe la koksoj Z la flamaj flugiloj, kiujn ŝi antaŭ unu horo havis ĉe la brakoj Z
3 tenata korpoparto: konduki iun ĉe la nazo kaptas lin furioze ĉe la brako Z tiri ĉe la haroj okazon kaptu ĉe l’ kapo, ĉar la vosto estas glita Z ➞ je 4.
1 La tenantan korpoparton esprimas per: sin kroĉi per la pugnoj ĉe la haroj de ĉevalo
4 objekto de tuja okupo: tiuj, kiuj sidas malfrue ĉe vino MT restu tajloro ĉe via laboro Z la maljunaj geedzoj sidis ĉe sia vespermanĝo Z sidi en la juĝejo ĉe la enuigaj aferoj Z dume sidu iom ĉe mia malsana infano zorgante pri ŝi ➞ apud Z ➞ super.
5 en aŭ sur la korpo de: se ĉe viro aŭ ĉe virino estos infektaĵo MT se ĉe iu elfalis la haroj MT liaj femuroj estas malpli fortaj ol ĉe lamulo (figurasence) ĉe botisto la ŝuo estas ĉiam kun truo Z
6 en la koro, menso aŭ opinio de: baldaŭ seriozeco anstataŭis ĉe ŝi la momentan gajecon Z kredo kiu estas ĉe ĉiuj egala Z mi nenian sekreton povis teni ĉe mi Z insisti ĉe iu por ricevi favoron havi ĉe iu krediton kaj meriton Z tiu ĉi demando elvokos ridon ĉe la estontaj generacioj Z eĉ ĉe kokino troviĝas propra inklino Z ĉe la efektiva najtingalo oni neniam povas antaŭkalkuli, kio venos, sed ĉe la artefarita birdo ĉio estas difinita Z la ĉasteco ĉe la virinoj en tiu familio estas ne malpli hereda, ol la kuraĝeco ĉe la viroj Z li trovis favoron ĉe pastrino B
7 en la familieco, akompanado aŭ disĉipleco de: mi estis vinverŝisto ĉe la reĝo MT labori ĉe profesoro X la lasta instruantino de mia filino instruis tre bone, kaj Jadvinjo faris ĉe ŝi grandajn progresojn Z la azeninoj, kiuj perdiĝis ĉe vi antaŭ tri tagoj MT ĉe vulpoj ĉiam naskiĝas nur vulpoj Z
8 en la hejmo aŭ domo de: mi ne loĝas ĉe mia frato, mi loĝas aparte; sed mia loĝejo estas apud la lia Z riĉa virino retenis lin, ke li manĝu ĉe ŝi MT ŝteli ĉe ŝtelisto estas malfacile Z hodiaŭ estas granda tagmanĝo ĉe la urbestro Z Jadvinjo tie ĉi jam sentis sin ĉe si hejme Z ŝi prenis la luksajn vestojn de sia pli maljuna filo , kiujn ŝi havis ĉe si en la domo MT li iris ĉe la dentiston venu ĉe mian malsanan patrinon
9 en la lando de: ĉe ni ne vivas venenaj bestoj Z estas ĉe vi judoj kutime, ke mi liberigu al vi unu dum la Pasko NT ĉe ni antikva moro al fremdulo
Neniam donis tiun rajton Z
en la varmaj landoj la suno radias alian varmegon ol ĉe ni Z
10 en la verko(j) de: oni trovas ĉe bonaj aŭtoroj Z tia eraro estas tre ofte renkontata ĉe la komencantaj versistoj Z
11 en la kadro aŭ servoj de organizaĵo, institucio, firmao k.s.: mia nomo estas konata ĉe la kortego Z docento ĉe la universitato MBo labori ĉe gazeto tiu libro aperis ĉe Hachette mi malfermis konton ĉe UEA TSt
12 en tempo proksima koincido inter ago kaj okaza cirkonstanco: li malaperis ĉe la koka krio Z mi estas freneza nur ĉe vento nord-okcidenta Z ĉe la komenco de la tagiĝo la tuta arbaro aperis bele kovrita de prujno Z ĉe tiu okazintaĵo en la salonon de la festeno eniris la reĝino MT ĉe la subiro de la suno Z «kia hajlo!» diris la reĝidino ĉe ĉiu frapo Z ĉe ĉiu vorto, kiun vi diros, el via buŝo eliros floro FE ĉe la sepa fojo la muro falis malsupren MT ili ĉirkaŭiris la korton haltante ĉe ĉiuj kelke da paŝoj B
13 pri kondiĉaro strikta ligiteco inter ago kaj okaza cirkonstanco:
a kun nuanco de kaŭzo: ĉe tablo malplena babilo ne fluas Z li ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo FE mi ridos ĉe via malfeliĉo MT ŝi rakontis Ĉe tio ŝi ne povis deteni sin de larmoj Z mi tremas ĉe la penso Z
b kun nuanco de statmaniero: laboradi ĉe arta lumo Z dormi ĉe malfermita pordo Z ĉe la komparativo oni uzas la prepozicion «ol» Z ĉe tiu ĉi malsano unu horo povas decidi inter vivo kaj morto Z
c kun nuanco de eventualo: ĉe difektiĝo de la aparato la asekura kompanio pagos la riparon ĉe la du supozoj, vi estas malprava ĉe ekzistado de lingvo internacia ĉiuj tradukoj estus farataj nur en tiun ĉi lastan Z ĉe tiu ĉi leĝo de internacieco granda arbitro en la elekto de vortoj ekzisti ne povas Z apenaŭ centon povus vi kalkuli
Ĉe nerapida kalkulad’ Z
ĉ kun nuanco de koncedo: eĉ ĉe la plej bona volo la civitanoj ne povas alkutimiĝi al la ideo Z ĉe tro ĝentila ekstero mankas sincero Z ĉe ĉiuj viaj krimoj vi estas ankoraŭ sanktulo Z okazas, ke virtulo pereas ĉe sia virteco, kaj okazas, ke malvirtulo longe vivas ĉe sia malvirteco MT ni trenas veturilon kiel bovoj kaj ĉe tio ni multe deklamas pri sendependeco Z
ĉe prefikso kun iu el la spacaj sencoj de ĉe. ➞ ĉeesti; ĉemane, ĉebrusto.