PIV 2026 · Artikolo 6867

★je

Litero J★ Fundamenta

★ je prepozicio
1 adjekto, por kies senco neniu alia prepozicio konvenas; nuntempe uzata preskaŭ nur ĉe la suplemento de adjektivo signifanta abundon aŭ senigon, aŭ por esprimi malfacile difineblan rilaton al la suplemento: riĉa je brutoj MT li estis lama je siaj ambaŭ piedoj MT malsana je la hepato B la hundino estas graveda je du hundidoj JJW libera je ĉia sindevigo GWa kapabla je ĉio Z kontenta je sia sorto Z ➞ pri, de.
2 objekta komplemento de aga aŭ stata substantivo, por eviti la konfuzon kun la agantsignifa «de»: rajto je la patrujo Z aspiro de iu je io kalkulo de iu je io klopodado de iu je io soifado de iu je io sufero de iu je io ĉion tion ĉi elpensis la historioskribantoj pro mokado je la foririntaj generacioj Z ili ne kredis je Dio MT
3 adjekto de horo: mi intencas elveturi je la sesa horo matene Z je la naŭa horo la politeknikisto komencis sian prelegon Z
4 adjekto esprimanta tenatan korpoparton: ŝi eltiris je la kornaro nordan cervon Z mi prenos vin je la mano je via mano; komparu: «per la mano» = per mia mano ŝi eksentis, ke oni tenas ŝin je la brako Z ni orde kondukas ilin je la nazo Z
(analoge) subite oni ekfrapis je la fenestro Z ŝi frotis denove unu alumeton je la muro Z
➞ ĉe ① I 3.
5 mezur-adjekto, kiam la mezursuplemento estas plurvorta: vi certe estas je duono da kapo pli alta ol mi Z mi sekve estas je unu jaro pli juna, kaj tamen je kiom mi estas pli saĝa ol vi Z ŝi retiriĝis je kelke da paŝoj Z ili estas malproksimaj unu de la alia je tritaga vojaĝo ĝi restis je granda distanco malantaŭe Z ĉu la hormontra ombro iru antaŭen je dek gradoj ? MT (analoge) je la unua fojo ŝi sentis larmojn Z
6 diversaj objektoj aŭ adjektoj, malfacile klaseblaj: la reĝo vetis kun li je ses berberaj ĉevaloj Z malpacinte kun sia edzino, li eksedziĝis je ŝi Z malsaniĝi je lepro gravediĝi je ĝemeloj la pozon duonkuŝan ŝi ŝanĝis je pozo sida Z mia popolo ŝanĝis sian gloron je idoloj MT junuloj ofte tro suferas
Je absoluta manko de singardo Z
➞ al 1, pri, disde, pro.