PIV 2026 · Artikolo 6409
1★il
1 ★ il sufikso
1 objekto, aparato aŭ substanco, kiu servas por fari specifan agon. ➞ armilo, buterigilo, direktilo, fajfilo, fajlilo, flugilo, fosilo, gladilo, glitilo, hakilo, haltigilo, klakilo, kolorigilo, kombilo, komputilo, korktirilo, kudrilo, kuracilo, ludilo, lumilo, pafilo, pendigilo, pesilo, presilo, pezilo, pikilo, riglilo, ruĝigilo, segilo, ŝlosilo, sonorilo, ŝprucigilo, ŝraŭbturnilo, tajpilo, televidilo, tondilo, tranĉilo, verŝilo, veturilo, viŝilo.
1 Iuj il-vortoj havas malprecizan sencon: manĝilo (= telero, kulero, tranĉilo, forko k.a.), lumilo (= torĉo, kandelo, elektra lampo k.a.), pafilo (= karabeno, fusilo, revolvero, pistolo k.a.), militilo (= ĉio ajn, kio servas por militi), ktp. Oni uzu laŭnecese la precizajn terminojn.
2 Iuj il-vortoj estas tradicie uzataj nur por simpla objekto, ekz. kudrilo. Aparato aŭ maŝino estas alie nomata, ekz. kudromaŝino.
2 parto de aparato, servanta por aparta ago. ➞ montrilo, aritmetikilo, memorilo, kombinilo.
4 komputila programo. ➞ redaktilo, interpretilo, tradukilo.
ilo helpilo, laborilo aŭ rimedo por fari ian agon: ilo el oro taŭgas por ĉiu laboro Z ilo ne devas fariĝi celo ŝi devis lerni, se ŝi ne volis, ke el ŝiaj manoj elfalu ilo de laborenspezado Z ➞ aparato, instrumento, maŝino.
ilaĵo KOMP ilprogramo.
ilaro tuto de la laboriloj de laboranto, teĥnikisto, metio, fabriko: kuireja ilaro Z ilaro por desegnado Z ilaro de pentristo ilaro de aŭtoriparejo ➞ garnituro, ekipaĵo.
ilujo ujo, en kiu oni konservas ilon aŭ ilojn. ➞ ilkesto.