★krud/a

1 Tia, kia la naturo ĝin produktis; konservanta sian primitivan staton, neprilaborita, nepreparita, nekulturita: 🍴 kruda frukto, viando (ne kuirita), lano, silko, pelto ^Z, ledo, marmoro (ne polurita), diamanto (ne facetita), sukero (ne rafinita), tolo (ankoraŭ ne lavita), grundo (ne plugita); kruda fero (fandfero); la krudaj odoroj de la tero k akvo; nuda k kruda, sen groŝo en poŝo ^Z; la montoj aspektas pli krude ^Z. ☞ sovaĝa.

2 Forte k malagrable impresanta la sensojn pro neperfekta laboriteco aŭ pro ne sufiĉa harmonio; malmilda, neharmonia, maldelikata: kruda koloro, kontrasto, vino, voĉo; kolero faras la vizaĝon pli kruda; kruda skizo, stilo, kanto; en la sono de lia voĉo estis aŭdebla io kruda, preskaŭ malrespekta ^B.

3 Dolorige impresanta la sensojn pro senbrida fortego aŭ sovaĝa intenseco; pene tolerebla, malmildega: la homoj devas konstante batali kontraŭ la krudaj fortoj de la naturo ^Z; kruda aero de vintro premas ĉion ^B; krudaj aŭtunaj nebuloj ^Z; kruda vintra tago ^Z; kruda kolero, vorto, movo, puŝo; la vetero estis kruda, la ĉielo griza, malklara k peza ^Z; la kruda tumulto de la batalo ^Z; ĉion krude rompi ^Z; ne tro krude, ne tro multe per unu fojo ^Z.

4 Ne mildigita de civiliza kulturo; brute instinkta; malklera, malĝentilega, vulgaranima: krudaj sovaĝaj soldatoj ^Z; la sento de hereda aristokrato koncerne krudan kampulon ^Z; kruda karaktero, ruzaĵo, insulto, eraro; plej kruda superstiĉo sufokas ilin ^B; kruda nescio.