PIV 2026 · Artikolo 9702

★magneto

Litero M★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 17
  1. magneta
  2. magneti
  3. magnetad/o
  4. magnetebl/a
  5. magnetebl/ec/o
  6. magnetism/o
  7. animal/a magnetism/o
  8. elektr1/omagneta
  9. elektr1/o-magneta
  10. elektr1/omagneto
  11. elektr1/omagnetism/o
  12. fer/omagneta
  13. gir/omagneta
  14. kamp/omagneto
  15. malmagneti
  16. senmagnetig/i
  17. teromagnetism/o
★ magneto
1 magnetito: magneto havas la econ altiri iujn metalojn, precipe feron
2 objekto (ekz. metala peco), al kiu oni komunikis la altiran econ de magneto 1: uzi magneton por kolekti pinglojn hufferoforma magneto kloŝforma magneto daŭra magneto nedaŭra magneto (figurasence) nur la filino povis esti la magneto, kiu lin altiris Z ➞ magneti.
3 = (prefere) magnetmaŝino.
magneta
1 havanta la econ propran al magneto: peco da fero, kiu falas tra spiralo, fariĝas magneta Z magneta bobeno magneta montrilo de kompaso
2 rilata al magneto: magneta fenomeno magneta forto magneta meridiano magneta bendo magneta strio ekz. sur bankokarto magneta kampo magneta momanto magneta vario deklinacio 3 magneta kampintenso ➞ diamagneta, paramagneta.
3 (figurasence) mistere altiranta per nekontraŭstarebla forto: magneta rigardo mi kredeble havas en mi ion magnetan, kio altiras ĉiujn kanajlojn Z ➞ magia, sorĉa.
magneti tr komuniki la altiran econ de magneto 1 al ferpeco, ordinare per frotado kun magneto.
magnetado FIZI
1 la procedo, per kiu magneta korpo estas magnete polarigita.
2 vektora grando atribuita al substanca elemento kaj egala pri grandeco kaj direkto al la kvociento de la magneta momanto de ĉi tiu elemento per ĝia volumeno. simbolo: J Sin. magnetada intenso.
magnetebla FIZI tia, ke ĝi povas esti magnetita.
magnetebleco FIZI konstanto karakterizanta iun ajn feromagnetan materialon, kaj egala al la kvociento de la intenso de magnetado per la magneta kampintenso, kiu produktas ĝin. simbolo: κ
magnetismo
1 FIZI tuto de la fenomenoj rilataj al la magnetoj kaj moviĝantaj elektraj ŝargoj. ➞ paramagnetismo, paleomagnetismo.
2 FIZI fako de fiziko pri magnetismo 1.
3 potenca mistera influo (kvazaŭ magneta altiro) de iu al aliaj. ➞ hipnotismo, magnetizi.
animala magnetismo (arĥaismo) = hipnotismo.
elektr1omagneta, elektr1o-magneta fenomeno rilatanta al reciproka efiko de elektra kurento sur magneton aŭ elektromagneton, aŭ per vario de la magneta alterno al la indukto de elektromotora forto, aŭ de kurento: elektro-magnetaj ondoj estas la plej rapida mesaĝanto: ili moviĝas je rapideco de la lumo AWa
elektr1omagneto FIZI artefarita magneto, konsistanta el fera stango, ĉirkaŭ kiu estas volvita elektra fadeno kaj kiu magnetiĝas, kiam la kurento trafluas la volvaĵon.
elektr1omagnetismo fundamenta natura forto, kiu kombinas elektron 1 kaj magnetismon.
feromagneta materialo magnetebla tiel, ke ĝi restas magneta eĉ post forigo de ekstera magneta kampo.
giromagneta FIZI rilata al magnetaj ecoj de turniĝantaj elektraj ŝargoj. ➞ giri.
kampomagneto tiu parto de elektra maŝino, kiu estas destinita unue por la produktado de magneta flukso. Sin. induktanto. ➞ elektromagneta kampo.
malmagneti, senmagnetigi redukti magnetan korpon al magnete neŭtra stato.
teromagnetismo magnetismo de la terglobo, kiun evidentigas la dekliniĝo kaj subkliniĝo de la magneta nadlo de kompaso.