PIV · 1377
★aŭd/i
★aŭd/i (tr)
1 Percepti sonojn: teraj vertebruloj aŭdas per oreloj, fiŝoj k senvertebruloj per aliaj organoj; aŭdi bone, malbone; mi estas kiel surdulo k ne aŭdas X; orelojn ili (la idoloj) havas, sed ne aŭdas X.
2 Percepti per la oreloj ion, kion la menso analizas, rekonas ks: aŭdi pafon Z, ektondron, ĝemon B; sed mi aŭdas iun: ĉu ĝi ne estas mia edzino? Z; ŝi aŭdis la nomojn de siaj karaj k parencoj en akompano de tiu beno, kiun oni uzas por mortintoj Z; tamen mi aŭdis en Holando kantadon ankoraŭ multe pli bonan Z; ĉu vi aŭdas la birdojn kanti?; ĉu oni jam aŭdis ion tian?; bojas hundido, kiel ĝi aŭdas de hundoj Z; viro, kies sola nomo, aŭdata plezure de malriĉuloj, la tiranojn paligas Z.
3 Atenti, rimarki ion diritan: aŭdi predikon, operon, meson; aŭdu, mi promesas al vi, ke […] Z; vi aŭdis, kiel ŝi nin traktas? Z; ne aŭdu vian sklavon malbenanta vin! X. ☞ aŭskulti.
4 Sciiĝi per onidiro: mi kore ekĝojis, kiam mi aŭdis Z (pri la edziĝo); mi, kiu rakontas la historion, aŭdis ĝin de la paseroj Z; oni aŭdas belajn aferojn pri vi!; mi neniam antaŭe aŭdis pri ĝi Z; mi aŭdis pri vi, ke la spirito de la dioj estas en vi X; li aŭdis ĉion, kiel agas liaj filoj, k ke ili kuŝas kun la virinoj X; (f) mi nenion aŭdis de li (ne ricevis leteron de li).
5 ב Elaŭdi.
aŭdo. Sonpercepto: unu vido taŭgas pli ol dek aŭdoj Z.
aŭda. Rilata al aŭdado: la aŭda sento, organo; aŭda tubo; aŭdaj ostetoj.
aŭdado. La senso, per kiu ni perceptas sonojn: se la tuta korpo estus okulo, kie estus la aŭdado? N; la kvin sentoj estas la aŭdado, […] Z; lia aŭdado estas iom difekta. Sin. aŭdsenso.
aŭdanto. Tiu, kiu aŭdas: tiel li parolis k la aŭdantoj miris; parolanto semas, aŭdanto rikoltas Z.
aŭdebla. Perceptebla per la aŭdsenso: la tonoj fariĝis neaŭdeblaj pro la vento Z; laŭte kaj bone aŭdeble li anoncis […] Z.
aŭdigi. Fari, ke io estu aŭdata: li ne povis aŭdigi sian voĉon pro la tumulto; nun la viva najtingalo devas ion aŭdigi Z; la tondro aŭdigadis brue frapon post frapo Z.
aŭdilo. Aparato, transformanta la elektran kurenton en sonondojn, aŭdeblajn nur kontakte kun (aŭ tute proksime al) la orelo: kapaŭdilo. Sin. aŭskultilo 1. ☞ aŭdparolilo; ➞ laŭtparolilo.
disaŭdigi. Per senfadena telefonio aŭdigi novaĵojn, muzikon ks al la uzantoj de radioricevilo: disaŭdigi teatraĵon, la ceremoniojn de la kronado; regula disaŭdigado de radio-programoj; la malfermo de la E-a kongreso estos disaŭdigata de la nacia sendostacio.
elaŭdi. Atenti ies peton k ĝin plenumi: k Dio elaŭdis ŝin k malŝlosis ŝian uteron X.
misaŭdi. Erare aŭdi ion, kio ne estis dirita: li misaŭdis mian respondon k kredis sin insultita.
neaŭdita. Ankoraŭ ne aŭdita, ĉar eksterordinara.
aŭdebla, neaŭdebla. Tia, ke ĝin oni (ne) povas aŭdi.
aŭdometro ⚕ Aparato por mezuri la aŭdan akrecon.
aŭdparolilo Vd paroli.
aŭdovida (pp pedagogia procedo) Tia, ke ĝi kombinas aŭdajn k vidajn rimedojn.