PIV 2026 · Artikolo 13965
★seka
Derivaĵoj en la artikolo 25
★ seka
1 enhavanta neniom aŭ malmulton da akvo: seka grundo seka sablo seka regiono seka vetero Z sur la malfeliĉuloj sub la pluvego ne restos eĉ unu seka fadeno! Z transiri rivereton kun sekaj piedoj Z rigardi per sekaj okuloj sen larmoj seka ŝampuo pulvora TEKN seka baterio, pilo
2 perdinte sian naturan akvon pro elvaporiĝo: havi la gorĝon sekan havi la langon sekan sekaj legomoj sekaj fruktoj sekaj vinberoj sekaj nuksoj sekaj kukoj sekaj folioj seka brulligno Z sekaj branĉoj Z
(analoge) la inko ankoraŭ ne estis tute seka Z la puto estis seka
3 ne mildigita de ingredienco, gustigaĵo k.s.: seka panpeco sen butero, sed en libereco Z seka manĝeto sen trinkaĵo
4 (figurasence) ne akompanata de ia komentario, ornamo aŭ agrabligaĵo: per seka parolado Vi neniun konvinkos Z mi donos nur kelkajn sekajn datojn el mia biografio Z sekaj sen ĝenerala intereso partiaj celoj Z seka artikolo Z seka rakonto seka stilo B sekaj statistikoj tio prezentas nur sekan temon por filmo
5 (figurasence) senkompata; nesimpatia; sensenta; malvarma: respondi per seka tono seka akcepto de vizitanto ĝi tuŝas la plej sekan koron seka humuro
6 (figurasence) nedaŭranta kaj sensonora: ia mallonga, seka rido B MEDI seka tuso
7 vino enhavanta maksimume 2 g da acido kaj maksimume 9 g da restsukero litre (17 ĝis 35 g okaze de ŝaŭmvino).
seke en maniero fizike aŭ metafore seka:
1 la hundo en sia budo kuŝas seke kaj varme Z
2 seke teoria logikeco Z nepre necesa, — respondis la virino mallonge kaj seke Z
sekaĵo io seka: kaj Dio nomis la sekaĵon Tero MT ➞ sektero.
sekeco
1 eco aŭ stato de io seka: kontroli la sekecon de tindro kontroli la sekecon de sablo (figurasence) nenio estas komparebla kun la sekeco de lia koro
2 stato de vetero aŭ atmosfero, en kiu ne estas pluvo, akvovaporo k.s.: sekeco trafu ĝiajn akvojn, ke ili malaperu MT se longa sekeco velkantajn foliojn deŝiras Z tenu la skatolon en sekeco dum la sekeco multaj brutoj mortas
sekega
1 grundo dezerte seka.
tre sekega ŝaŭmvino plej seka, t.e. kun inter 0 kaj 6 g da restosukero litre.
sekeja EKOL vivulo prefere kreskanta en seka loko.
sekiga tia, ke ĝi sekigas: sekiga ŝranko aparato uzata en ĥemio kaj tekniko
sekigi igi ion aŭ iun seka: sekigi lavitajn tolaĵojn sekigi telerojn la akra vento sekigadis al li la vestaĵon sur la korpo Z
(analoge) sabla ŝtormo sekigis la putojn en la dezerto la Eternulo sekigos la golfon de Egiptujo MT
sekigaĵo KEMI substanco kun sekigaj ecoj, ekz. kalcia klorido (CaCl2), magnezia sulfato (MgSO4), fosfora oksido, (P4O10) aŭ silica ĝelo.
sekigejo ĉambro, en kiu oni sekigas lavitan tolaĵon. ➞ sekigrako.
sekigujo KEMI ĉiu ujo (kloŝo, ŝranko k.a.) uzata en laboratorio por sekigi ilojn aŭ substancojn: vakua sekigujo
sekiĝi iĝi seka: la mantelo jam sekiĝis ĉe la fajro sur ŝnuroj pendis fiŝoj, por ke ili sekiĝu en la vento Z ilia radiko sekiĝis MT
(analoge) larmo virina baldaŭ sekiĝas Z atendi sur tero, ĝis sekiĝos la rivero Z donu al ili mamojn sekiĝintajn MT
(figurasence) la trezorejo akiris fonton de enspezoj, neniam sekiĝantan Bduonseka vino enhavanta inter 10 kaj 18 g da restosukero litre, ĉu pro natura halto de la fermentado, ĉu pro homa manipulado. ➞ dolĉa 5, duondolĉa.
elsekigi plene sekigi ion: atentu, la farbo ankoraŭ ne estas elsekigita! la orienta vento elsekigis ĝiajn fruktojn MT ĉu ne vi elsekigis la maron por transiro de la liberigitoj? MT
elsekiĝi plene sekiĝi: (figurasence) mia forto elsekiĝis MT
harsekigilo elektra aparato por rapide sekigi lavitajn harojn. ➞ kasko.
malseka enhavanta multon da akvo aŭ likvo: malseka tero post la pluvo li estis tute malseka, kaj la akvo fluis el liaj haroj Z la bufo estis terure abomeninda, granda kaj malseka Z tero malseka je sango larme malsekaj okuloj HLu regis kruda, malseka, ventega vetero Z ➞ humida.
malsekeco eco de io malseka: konservi la malsekecon de la atmosfero en hejtita ĉambro
malsekeja EKOL vivulo prefere kreskanta en malseka loko.
malsekigi igi ion aŭ iun malseka: malsekigi malmolan panon B la bebo malsekigis siajn vindojn (figurasence) per miaj larmoj mi malsekigas mian kuŝejon MT
tramalsekiĝi iĝi plene malseka: tramalsekiĝas la domo MT
tre seka ŝaŭmvino enhavanta de 12 ĝis 20 g da restosukero litre.
velksekigi velkigi ion per troa sekeco; sekigi ion velkigante: flamo velksekigos liajn branĉojn MT
velksekiĝi sekiĝi pro velko: lia brako velksekiĝos MT duone velksekiĝinta arbo Z