PIV 2026 · Artikolo 15542
★tero
Derivaĵoj en la artikolo 46
- Tero
- Tero Nov/a
- tera
- tere
- tere/n
- teraĵ/o
- teraĵ/ist/o
- terid/o
- adam1tero
- alterig/i
- alteriĝ/i
- alkal/a tero
- aluntero
- bak/it/a tero
- ĉeftero
- diatome/a tero
- ekstertera
- eksterteran/o
- eksterterul/o
- elterig/i
- elterig/o
- elteriĝ/i
- enterig/a
- enterig/i
- enterig/o
- enterig/ist/o
- enteriĝ/i
- humtero
- mal/oft/a tero
- rar/a tero
- netera
- sektero
- sentera
- sien2/a tero
- subtera
- subtero
- subteraĵ/o
- subterej/o
- supertera
- surtera
- surterig/a
- surterig/i
- surteriĝ/i
- surteriĝ/o
- transtera
- vizaĝ/altere
★ tero
1 solida supraĵo de nia planedo: sur la tero kuŝas ŝtono FE havi firman teron sub la piedoj Z li furioze piedbatas la teron Z ili kuŝiĝas sur la teron kaj ekdormas Z ektremis kaj ekskuiĝis la tero MT kreskigu la tero verdaĵon, herbon MT kiu prilaboras sian teron, tiu havos sate da pano MT kaj Dio nomis la sekaĵon tero, kaj la kolektiĝojn de la akvo li nomis maroj MT jen montriĝis tero, altaj bluaj montoj, sur kies suproj brilis la blanka neĝo Z en la komenco Dio kreis la ĉielon kaj la teron MT ĉi tie kuŝas la plej granda kantisto de la tero Z mi ankaŭ lokon sur la tero okupas Z lia nomo estas konata tra la tuta tero B la malpiuloj estos ekstermitaj de sur la tero MT Jozef aĉetis la tutan Egiptan teron por Faraono MT ili ne vendis sian teron MT certe sur ia punkto de la tero de Danujo Z la loko, sur kiu vi staras, estas tero sankta MT (analoge) marsa tero de la planedo Marso 2 (figurasence) por ke eksciu la tuta tero ĉiuj homoj sur la tero, ke Izrael havas Dion MT ➞ grundo, humo, polvo; lando, regiono.
2 fragmenteca substanco, el kiu konsistas tero 1: sabla argila tero B poto el tero erika tero ➞ argilo, siena tero, terbulo.
3 ASTR nia planedo, la tria ekde la suno, inter Venuso ② 4 kaj Marso: la tero estas globo Z la tero trankvile turniĝis SEn la vivo komenciĝis sur la tero antaŭ proksimume unu miliardo da jaroj ILa ➞ atmosfero, hidrosfero.
5 ELEK loko kun nula elektra potencialo: konekti al la tero TELE tero konsistigas unu platon de granda kondensilo, kies alia plato estas anteno ➞ maso 4.
Tero
1 propra nomo de la tero 3: ĝi flugas de la Tero al la Ĉielo kaj denove reen al la Tero SSz la spacoteleskopo sendis al la Tero nekredeblajn bildojn de la universo Ko la astrologia kaj astronomia simbolo de Tero cirklo trairata de kruco Ko
Tero Nova Novlando.
tera
1 konsistanta tute aŭ parte el tero 2: tera poto B
2 vivanta sur la solida parto de la tero: teraj bestoj teraj plantoj (analoge) la teraj armeoj
3 surtera: deziri al si vivon post la tera Z la teraj vantaĵoj post la forĵeto de la teraj zorgoj Z
4 rilata al la tero 3: la tera globo la tera atmosfero la tera diametro la tera maso la tera denso la tera strukturo
➞ terkolora.tere sur (la) tero: ili kuŝis tere
teren sur (la) teron: la besto falis teren la rajdisto desaltis teren ➞ terenbati, terenkuŝiĝi.
teraĵisto laboristo, kiu ŝoveladas teraĵon.
terido RELI homo kiel mortema estaĵo.
adam1tero GEOL plej supera tavolo, ruĝa kaj minerala, de la multkolora sabloŝtono.
alterigi ELEK konekti kun tero 5.
alteriĝi
1 AVIA manovri por malsuprenflugi al la tero kaj suriĝi sur ĝin. ➞ surteriĝi.
2 MARN manovri por veni al la bordo kaj tie halti.
alkala tero KEMI oksido aŭ hidroksido de teralkala metalo.
bakita tero terakoto.
ĉeftero pli granda terpeco, kontinento aŭ granda insulo, kontraste al pli malgranda: mi decidis plistudi en universitato sur la skota ĉeftero GMc
diatomea tero GEOL diatomito.
ekstertera rilata al aŭ devenanta de la kosmo ekster la Tero: la serĉo pri ekstertera vivo GMc
eksterterano, eksterterulo en sciencfikcio k.s. persono aŭ simila vivulo de ekstertera deveno: eksterteranoj vizitas la detruitan Teron EGE Sin. alimondano.
elterigi eligi ion el la tero, fosante: elterigi antikvajn monerojn elterigi kaŝitan trezoron
elterigo ago elterigi: elterigo de kadavro por justica esploro
elteriĝi eliĝi el la tero: jam la unuaj ŝosoj elteriĝis
enteriga rilata al enterigo: enteriga entrepreno enteriga procesio enteriga soleno
enterigi
1 meti ion en la teron: enterigi markoton enterigi rezervon da terpomoj enterigi armilojn la marmora sfinkso duone enterigita en la sablo Z
2 sepulte meti mortinton en la teron: oni devas enterigi ŝin kristane Z lasu la mortintojn enterigi siajn mortintojn NT oni sciis, ke sur tiuj ĉi fruktaj lokoj homoj kaj ĉevaloj kuŝis enterigitaj en senorda amaso kaj bonigis la teron Z ĉiuj enterigitoj estas plenaj de meritoj Z
3 (figurasence) igi ion malaperi; forgesigi ion: enterigi projekton en la arĥivon ilia afero ŝajnos al la mondo eĉ mortinta kaj je ĉiam enterigita Z nun ĉio estu enterigita kaj forgesita! Z
enterigo
1 ago enterigi.
2 tuto de la ceremonioj, per kiuj oni enterigas mortinton: venis la tago de la enterigo Z ni ĉiuj ĉeestis lian enterigon ĉu ŝi ricevos kristanan enterigon ? Z
enterigisto oficisto de enteriga entrepreno. ➞ tombisto.
enteriĝi enprofundiĝi en la teron: ŝi paŝis sur panon, enteriĝis kaj malaperis Z
humtero tero, en kiu konsiderinda parto de la kulturebla tavolo konsistas el humo.
malofta tero, rara tero KEMI oksido de lantanido.
netera ne apartenanta al la tero kaj al la homa mondo: netera aperaĵo
sektero parto de tero, sur kiu ne estas akvo: kaj la riverojn Mi faros sektero MT
sentera ne posedanta teron aŭ landon: tia sentera popolo, kiel la hebreoj Z ➞ Johano Sentera.
subtera tia, ke ĝi troviĝas aŭ okazas sub la tero: subtera galerio subtera fervojo subteraj laboroj subtera akvo subtera ĉambro subteraj feoj (figurasence) subtera agado subtera propagando subtera agitado
subtero
2 ĉio sub la tero en difinita loko.
subterejo ĉambro(j), tunelo(j) k.s. sub la tero. Sin. subtero 1. ➞ subtegmentejo.
supertera
1 KONS troviĝanta super la tero, pere de arkadoj, pilieroj k.s.: la supertera metroo de Nov-Jorko
2 apartenanta al ia speco, sfero aŭ regno supera al la homa mondo: supertera aspiro supertera idealo supertera estaĵo ➞ anĝelo 1 (figurasence) supertera belegeco LiZ supertera feliĉo ➞ supernatura.
surtera
1 troviĝanta aŭ moviĝanta sur la surfaco de la tero: surteraj arĥeologiaj restaĵoj kontraste al la subteraj surtera velĉaro
2 okazanta sur la tero, kontraste al la postmortaj eblaĵoj: kiam oni finis sian surteran bataladon Z la tagoj de nia surtera vivo Z en nia surtera ekzistado Z se ne ekzistus alia vivo post ĉi tiu surtera Z ➞ transtera.
surteriga rilata al surtererigo: surteriga ŝipo por surterigi trupojn
surterigi meti ionsur la teron: kiamaniere mi surterigos mian floson? AKr surterigi aviadilon ĉe la poluso Mo!
surteriĝi AVIA
1 ektuŝi la teron post flugo, bremsante la radojn por halti: la irlanda registaro permesas, ke usonaj militaj aviadiloj surteriĝu en Shannon GMc (figurasence) liaj en la ĉielo ŝvebintaj revoj surteriĝis kaj transformiĝis en senton de trankviliga feliĉo ➞ alteriĝi; surakviĝi.
2 (malofte) alveni sur la tero el apuda maro, lago aŭ rivero: la terbordo estis sur deklivo, tiel ke ne estis loko por surteriĝi AKr la knabinoj revenis el la lago, sed la instruistino hazarde surteriĝis iomete pli fore SJo
surteriĝo AVIA ago surteriĝi: kriza surteriĝo en nenormalaj cirkonstancoj blinda surteriĝo sen videbleco, helpe de speciala aparato
transtera rilata al postmorta mondo: la transteraj punoj kaj rekompencoj estas la bazo de multaj religioj ➞ surtera 2.
vizaĝaltere tiel, ke la vizaĝo de la koncernato tuŝas la teron: ili ĵetiĝis vizaĝaltere MT ni turnis lin vizaĝalteren FDi ➞ adorkliniĝi.