PIV 2026 · Artikolo 15217

★ŝtono

Litero Ŝ★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 61
  1. ŝtona
  2. ŝtonaĵ/o
  3. ŝtonec/a
  4. ŝtoneg/o
  5. ŝtonet/o
  6. ŝtonig/i
  7. ŝtoniĝ/i
  8. ŝtoniĝ/o
  9. ŝtonoz2/a
  10. ŝtonum/i
  11. aerŝtono
  12. angul/a ŝtono
  13. angulŝtono
  14. argiloŝtono
  15. baz/angul/a ŝtono
  16. betonŝtono
  17. bos/a ŝtono
  18. cindr/oŝtono
  19. dolomit1oŝtono
  20. fajr/oŝtono
  21. font/oŝtono
  22. gal1ŝtono
  23. gips/oŝtono
  24. gutoŝtono
  25. infer/a ŝtono
  26. juvelŝtono
  27. kalkoŝtono
  28. pizolit/a kalkoŝtono
  29. konstruŝtono
  30. kotoŝtono
  31. lavŝtono
  32. lazurŝtono
  33. lim1ŝtono
  34. lunŝtono
  35. mark1/oŝtono
  36. marn1/oŝtono
  37. mejl/oŝtono
  38. meteorŝtono
  39. muelŝtono
  40. pavimŝtono
  41. peĉ/oŝtono
  42. piz1/oŝtono
  43. platŝtono
  44. radi1/oŝtono
  45. rand1/oŝtono
  46. rulŝtono
  47. sabl1/oŝtono
  48. sal1ŝtono
  49. sapŝtono
  50. senŝtonig/i
  51. serpentenoŝtono
  52. silikoŝtono
  53. silt/oŝtono
  54. Sizif/o/-ŝtono
  55. surŝtona
  56. tomb/oŝtono
  57. tranĉ/it/a ŝtono
  58. turn/oŝtono
  59. tuŝ/oŝtono
  60. unuŝtona
  61. volb/oŝtono
★ ŝtono
1 natura malmola minerala maso, ĝenerale negranda kaj movebla: sur la tero kuŝas ŝtono FE trafis falĉilo sur ŝtonon proprasence kaj figurasence Z forpreni la ŝtonojn de kampo eĉ ŝtono verdiĝas, se ĝi longe ne moviĝas proprasence kaj figurasence Z kiu rulas ŝtonon, al tiu ĝi revenos MT li alrulis grandan ŝtonon al la enirejo de la tombo NT ŝtono de falpuŝiĝo proprasence kaj figurasence Z iu ĵetis ŝtonon tra la fenestro Z per unu ŝtono oni du ĵetojn ne faras Z kiu el vi estas senpeka, tiu unua ĵetu sur ŝin ŝtonon NT kiu regalas per ŝtonoj, tiun oni dankas per bastonoj proprasence kaj figurasence Z ➞ roko 1, bloko, gruzo 1, sablo 1.
2 (figurasence) ŝtono 1 rigardata kiel simbolo de ĝeno aŭ sensentemo: gast’ en tempo malĝusta estas ŝtono sur brusto Z peza ŝtono defalis de mia brusto, kiam mi legis, ke Z ĵeti ŝtonojn sur ies vojon havi ŝtonon por koro KKa tion kompatus eĉ la ŝtonoj! kiu homo el vi, kies filo de li petos panon, donos al li ŝtonon ? NT mi diras al vi, ke se ĉi tiuj silentos, la ŝtonoj ekkrios NT
3 TEKN GEOL ŝtono 1 rigardata kiel substanco, materialo aŭ mineralo: ŝtono el Portlando ŝtono el Parizo artefarita ŝtono farita el kuncementita ŝtonpulvoro PRAH tempaĝo de la splitita, de la tajlita, de la polurita ŝtono ➞ gipsoŝtono, kalkŝtono, sabloŝtono; rokaĵo 1.
4 granda peco el ŝtono 1, kruda aŭ hakita, uzata kiel religia, politika aŭ socia memorigilo: la starantaj ŝtonoj de Karnako menhiroj la ŝtono de Kaabo ĉi tiu ŝtono, kiun mi starigis kiel monumenton, estos domo de Dio MT iliaj profetoj, kiuj diras al ŝtono: Vi min naskis MT li estis oferota sur la ŝtono de sango en la arbareto Z la ŝtono de Moab ➞ mejloŝtono, tomboŝtono.
5 peco el ŝtono 1 kun difinita taŭga formo, uzata por la homaj bezonoj kaj precipe por konstruado: la kastelo estus konstruita el ŝtonoj Z masonaĵo el kvadrataj ŝtonoj majstro, jen kiaj ŝtonoj kaj kiaj konstruaĵoj! NT ne estos lasita ĉi tie ŝtono sur ŝtono NT mi faros Jerusalemon amaso da ŝtonoj MT se vi faros al Mi altaron , ne konstruu ĝin el ŝtonoj hakitaj MT ŝtono de muelilo ŝtono de akrigilo malnova tomba ŝtono Z (figurasence) ĉiu povas alporti sian ŝtonon por la kreskanta konstruo Z ➞ ŝtonhakisto, ŝtonrompilo, ŝtontajlisto; bazangula ŝtono.
6 malgranda peco el ŝtono 1 rimarkinda pro apartaj valoraj ecoj: multekosta ŝtono gemo 1 prenu du oniksajn ŝtonojn MT gravurita ŝtono li ne elpensis la filozofian ŝtonon kiu ŝanĝis ĉiujn metalojn en oron Z la ŝtono de la saĝuloj la filozofia ŝtono Z FARM infera ŝtono arĝenta nitrato
7 populara nomo de ĉia sekreciaĵo kun la formo aŭ malmoleco de ŝtono 1: li suferis la operacion de la ŝtono ➞ kalkuluso, litotomio ŝtono en piro ➞ sklera 3
8 LUDO en goo 2 ronda ordinare lentoforma ludpeco, plej ofte ne farita el efektiva ŝtono: ĉiu ŝtono jam metita restas sur la sama punkto ĝis la fino de la ludo, nesimile al ŝakludo EmM Sin. ŝtoneto 2.
ŝtona
1 konsistanta el ŝtono(j): ŝtona statuo ŝtona muro Amenofis trovis la urbon argila kaj lasis ĝin ŝtona B profunda ŝtona kelo Z blanka ŝtona bulvardo B la ŝtona Gasto de Donjuano ➞ ŝtonhava, ŝtonplena.
2 (figurasence) tiel nesentema kiel ŝtono: ŝtona koro MT la homoj dormis ŝtonan dormon, sen sonĝoj B
ŝtonaĵo io el ŝtono: la nigra ŝtonaĵo de la nigra roko Z
ŝtoneca havanta unu aŭ plurajn el la ecoj de ŝtono: proksime de Eisenach etendiĝas vico da ŝtonecaj montoj Z
ŝtonego roko 1.
ŝtoneto
1 malgranda ŝtono: sablo miksita kun ŝtonetoj la Malgranda Fingro delasis post si ŝtonetojn sur la vojo (figurasence) malhonesta pano estas bongusta por homo;
Sed lia buŝo poste estos plena de ŝtonetoj MT
➞ gruzo 1.
2 LUDO ŝtono 8.
ŝtonigi transformi ion aŭ iun en ŝtonon, masive aŭ supraĵe: GEOL iaj fontoj ŝtonigas ĉion, kion oni enmetas MITO la kapo de Meduzo ŝtonigis tiujn, kiuj ĝin rigardis (figurasence) tiu novaĵo lin ŝtonigis
ŝtoniĝi transformiĝi en ŝtonon: fosiliaj arboj ŝtoniĝintaj en la grundo dissolviĝis la ŝtoniĝinta figuro de Inger Z ŝia vizaĝo aspektis kiel ŝtoniĝinta Z
(figurasence) la supera pastro ŝtoniĝis de mirego B oni metis la ŝtoniĝintan malvivulon en la ĉerkon B
ŝtoniĝo ago ŝtoniĝi: ŝtoniĝo de vegetaĵo pro akvo riĉa je kalcia karbonato ŝtoniĝo de sedimento ➞ diagenezo.
ŝtonoz2a (evitinde) = ŝtonplena.
ŝtonumi tr priĵeti iun per ŝtonoj por mortigi: sur tiu loko la judoj ŝtonumis Stefanon la Unuan Martiron OE ➞ krucumi.
aerŝtono aerolito.
angula ŝtono angulŝtono.
angulŝtono ARKI fundamenta ŝtono de konstruaĵo, ceremonie metita (ofte kun enskribo) ĉe la angulo de muro, tiel ke ĝi difinas la ĉefajn liniojn de la konstruaĵo kaj formas ĝian bazon. Sin. bazangula ŝtono.
argiloŝtonoGEOL koheriĝinta rokaĵo 1 samkonsista kiel argilo.
bazangula ŝtono ARKI angulŝtono: ŝtono, kiun malŝatis la konstruantoj,
Fariĝis ŝtono bazangula MT
betonŝtono brikforma artefarita ŝtono 5 el betono, por domkonstruo: truhava betonŝtono konstruŝtono el betono, kun vertikalaj truoj por izolado kontraŭ malvarmo
bosa ŝtono ŝtono 5 orte hakita, kiu prezentas sur la antaŭa faco kvadratan ĉizitan bendon kaj lasas elstari la boson.
cindroŝtono GEOL iom koheriĝinta vulkana cindro.
dolomit1oŝtono GEOL sedimenta rokaĵo 1 konsistanta el dolomito 1 kaj kalcito.
fajroŝtono speco de tre malmola silikŝtono, kiu, frapite per fero aŭ fererco, elĵetas fajrerojn: la ŝtalo ekfrapis la fajroŝtonon tiel, ke fajreroj ekŝprucis Z
fontoŝtono rimedo de publika provizado de akvo per tubo aŭ krano eliranta el ŝtonbloko, ekz. en strato aŭ stacidomo.
gal1ŝtono MEDI kalkuluso formiĝinta en la galveziko.
gipsoŝtono GEOL mineralo: monoklina kalcia dihidrata sulfato. CaSO4·2H2O Sin. gipsomineralo. ➞ gipso.
gutoŝtono rokaĵo 1 devenanta el konstanta gutado de mineralriĉa akvo (ĝenerale enhavanta kalcian karbonaton): stalagmito kaj stalaktito estas gutŝtonoj
infera ŝtono lapiso: ĉu li ne havas inferan ŝtonon?
Mi devas ... kaŭterizi malgrandan vundon B
juvelŝtono = (prefere) gemo 1:brilantaj, bluaj juvelŝtonoj SSz
kalkoŝtono GEOL TEKN sedimenta rokaĵo 1 ĉefe konsistanta el kalcito, el kiu oni faras masonkalkon per kalcinado.
pizolita kalkoŝtono kalkŝtono konsistanta el kunligitaj pizolitoj. Sin. pizoŝtono.
konstruŝtono ŝtona peco taŭga por konstrui aŭ masoni.
kotoŝtono GEOL sedimenta kohera rokaĵo 1, kiu devenas el koto 3.
lavŝtono kavigita ŝtono (poste ankaŭ el cemento k.a.), en kiu oni lavadas la telerojn k.s. en kuirejo. ➞ lavujo.
lazurŝtono GEOL lazurito.
lim1ŝtono ŝtono starigita en grundo por difini la limojn de kampo, bieno k.s.: malbenita estu, kiu forŝovas la limŝtonojn de sia proksimulo, diris Moseo la romanoj tiel respektis la limŝtonojn, ke ili faris el ili diojn ➞ Termino 2.
lunŝtono GEOL formo de adulario uzata kiel juvelŝtono.
mark1oŝtonoŝtono (eventuale hakita kaj tranĉita) uzata por marki precizan lokon (limŝtono, mejloŝtono k.s.)
marn1oŝtono GEOL koheriĝinta rokaĵo 1 kun la sama konsisto kiel marno 1.
mejloŝtonotajlita ŝtono metita apud vojo por indiki distancon.
meteorŝtono ASTR GEOL aerolito: la meteorŝtono, kiu falis en Uralon , havis 17-metran diametron IsT meteorito (nomita ankaŭ aerŝtono, aerolito, meteorŝtono) estas natura minerala fragmento, postrestaĵo de meteoroido, falinta el la kosmo sur Teron WKl
muelŝtono unu el du ŝtonaj diskoj, inter kiuj oni muelas grenon: neniu prenu kiel garantiaĵon muelilon aŭ supran muelŝtonon MT estus pli bone por tiu, se granda muelŝtono estus pendigita ĉirkaŭ lia kolo NT la muelŝtonoj de Dio mueladas malrapide, sed fajne
pavimŝtono plata ŝtono uzata kiel pavimero: tie oni paŝas sur la pavimŝtonojn Z senfina vico da ĉaregoj sur la pavimŝtonoj ALö
peĉoŝtono GEOL speco de riolito tute vitreca, bruneta kaj peĉaspekta, enhavanta ĉ. 10% da akvo. ➞ peĉo, obsidiano, uraninito.
piz1oŝtono GEOL pizolita kalkŝtono.
platŝtono slabo 1.
radi1oŝtonoGEOL aktinolito.
rand1oŝtonoen strato aŭ avenuo hakita ŝtono, kiu apartigas la ŝoseon disde la trotuaro.
rulŝtono GEOL ŝtono erodita kaj rondigita pro interfrapado kun aliaj ŝtonoj transportataj de vento aŭ akvo: PRAH tajlita rulŝtono ➞ ĉopero.
sabl1oŝtono GEOL detrita sedimenta rokaĵo 1, kiu devenas el la koheriĝo de sablo 1 age de diversaspecaj solvitaĵoj (silicaj, kalkaj, ferikaj k.a.) ➞ psamito, kvarcito.
sal1ŝtono GEOL evaporito.
sapŝtono GEOL steatito.
senŝtonigi senigi ion je ŝtonoj: mia amiko ĉirkaŭfosis ĝin vinberĝardenon, senŝtonigis ĝin, MT
serpentenoŝtono GEOL rokaĵo 1 tute aŭ preskaŭ tute konsistanta el serpenteno, kiu devenas el la serpenteniĝo de la mineraloj de bazaj magmaj ŝtonoj.
silikoŝtono ŝton(et)o el siliko 1.
siltoŝtono GEOL sedimenta kohera rokaĵo 1 devenanta el silto.
Sizifo-ŝtono (figurasence) senfina kaj vana tasko: la senĉesaj elspezoj, la ekzamenoj, fariĝis do speco de Sizifo-ŝtono BSe ➞ Sizifo.
surŝtona farita sur ŝtono: surŝtona surskribo surŝtona desegno
tomboŝtono slabo kovranta tombon aŭ starigita ĉe ĝi: simile al grandega tomboŝtono, la turo elstaras el la sablo Z
tranĉita ŝtono konstrua ŝtonpeco, al kiu oni donis la geometrian formon postulatan de ĝia loko en muro aŭ volbo.
turnoŝtono krude hakita ŝtono metita ĉe punkto, kie veturiloj devas turniĝi: la du turnoŝtonoj de roma cirko turnoŝtono ĉe la pordego de malnova domo
tuŝoŝtono vario de nigra jaspo uzata por provi 2 oron aŭ arĝenton.
unuŝtona konsistanta el unu sola ŝtonbloko: unuŝtona obelisko
volboŝtono ARKI ĉiu el la prismaj pecoj de volbo aŭ arkaĵo. ➞ ŝlosilo 2.