PIV 2026 · Artikolo 10230

★metalo

Litero M★ Fundamenta

Derivaĵoj en la artikolo 16
  1. metala
  2. metali
  3. metalec/a
  4. metalig/i
  5. alkal/a metalo
  6. dumetala
  7. dumetalism/o
  8. fer/a metalo
  9. intermetala
  10. monelmetalo
  11. nemetalo
  12. organ/ometala
  13. pez/a metalo
  14. presmetalo
  15. ter/alkal/a metalo
  16. unumetalism/o
★ metalo
1 KEMI ĉia unuelementa substanco, facile konduktanta varmon kaj elektron, kaj produktanta alkalon per sia kombiniĝo kun oksigeno. simbolo: Me aluminio, fero, hidrargo, kupro k.s. estas metaloj
2 KOMU ĉiu el diversaj substancoj solidaj kaj malmolaj kiel ekz. fero: la noblaj metaloj ekz. plateno, oro aŭ arĝento blanka metalo alojo el stano kaj plumbo, kun iom da kupro kaj antimono la 19a jc estis la epoko de metalo, la 20a de plasto ➞ metalgarni, metallaboristo.
3 HERA monokromata koloro, kiu estas oro aŭ arĝento.
metala
1 konsistanta el metalo: metala mono kontraste al papera kaj cifereca metala tego metala kovro metala tenilo metalaj kombinaĵoj
2 rilata al metalo: metala voĉo sonora kiel metalo la akvo ĵetis metalajn rebrilojn ➞ metaldona.
metali tegi ion per maldika tavolo de metalo.
metaleca havanta unu aŭ kelkajn el la ecoj de metalo: estis teruraj krioj kaj metalecaj tintegoj ALö
metaligi ŝanĝi al metalo.
alkala metalo KEMI metalo apartenanta al la grupo de la unuvalentaj metaloj en la unua kolumno de la perioda tabelo: la alkalaj metaloj estas litio, natrio, kalio 1, rubidio, cezio kaj francio
dumetala
1 monsistemo bazita sur du metaloj, plej ofte oro kaj arĝento.
2 rilata al du malsamaj metaloj.
dumetalismo EKON monsistemo dumetala 1.
fera metalo TEKN fero 1 aŭ unu el ties alojoj.
intermetala KEMI ĥemia kombinaĵo formita el du aŭ pliaj metalaj elementoj.
monelmetalo (evitinde) = monelo.
nemetalo KEMI ĉia unuelementa substanco, kiu ne estas metalo, ĝenerale sen metala brilo, malbone kondukanta varmon kaj elektron, kaj kies oksigenaj kombinoj estas aŭ neŭtraj aŭ acidaj oksidoj: la ĉefaj nemetaloj estas: arseno, boro 2, bromo, fluoro, fosforo, jodo, karbono, kloro, nitrogeno, oksigeno, seleno 1, silicio kaj sulfuro
organometala KEMI ĥemia kombinaĵo enhavanta kemiajn ligojn inter karbono de organika grupo kaj metalo. ➞ metalorganika.
peza metalo KEMI metalo, kies denso superas 6 g/cm3: EKOL multaj pezaj metaloj, eĉ en relative malgranda kvanto, estas toksaj al multaj vivuloj
presmetalo TIPO HIST alojo el stano, plumbo kaj antimono, uzata por muldi tipojn.
teralkala metalo KEMI metalo, kies oksido estas alkala tero: kalcio, stroncio, bario kaj radiumo estas teralkalaj metaloj
unumetalismo EKON mona sistemo, bazita sur unusola norma monmetalo, t.e. aŭ oro aŭ arĝento.