PIV · 9978
★mas/o
★mas/o
1 Nedifinita kvanto de materio, kiun oni rigardas kiel tutaĵon, ne atentante pri la konsistigantaj eroj, nek pri la formo: maso da gelateno; la malluma maso de la maro; la altaj rokaj masoj de la bordo ŝajnis kapoj de gigantoj Z; arkitekturaj masoj; skulpti el la maso. ☞ bloko, masivo. ➞ amaso.
2 ☆ Ĉiu el la partoj de pentraĵo, formanta unu tutaĵon por la okulo aŭ pro la aranĝo de la linioj aŭ pro la intenso de la koloroj: la ekvilibro de la masoj.
3 ☐ Kvociento de la intenso de konstanta forto per la akcelo de la movo, kiun ĝi estigas ĉe la konsiderata korpo; simb.: m: la maso mezuras la kvanton de materio, kiun entenas korpo. ☞ inercio, pezo. ➞ masmanko, masocentro.
4 ⏚ Komuna konduktilo en elektra cirkvito, kies potencialo estas rigardata kiel referenco: la maso estas ofte konektita kun la tero. ☞ tero 8, ĉasio.
5 £ ⚖ Tuto de la posedaĵoj prenataj en konsideron en la kadro de diversaj proceduroj, precipe en la kadro de bankroto aŭ heredigo.
masa. Rilata al maso: masa volumeno.
krita maso ☐ Minimuma maso el iu substanco, povanta allasi nuklean fision necesa, por ke estiĝu k daŭru ĉenreakcio.
specifa maso ☐ Maso de la volumena unuo de homogena substanco.
maseto. Malgranda maso, i.a. tiu peco de mekanika sistemo, kiu agas per sia inercio.
almasigi ⏚ Kontaktigi kun la maso.
biomaso ☼ La tuta maso 3 de la vivuloj, kiuj kune konsistigas ekosistemon.
kontraŭmaso Ⓣ Maso, kies pezo kompensas parte ian forton (ekz. de risorto).
unumase. Unubloke.
aermaso ❄ Vasta, sufiĉe homogena, samdevena kvanto de atmosfera aero, moviĝanta laŭ unu direkto: polusmara, tropikkontinenta aermaso; la renkonto de du aermasoj formas fronton.
atommaso ☐ Ⓚ Kvociento inter la maso de atomo de kemia elemento k la dekduono de la maso de atomo de karbono 12. ➞ atomnumero.
gismaso Ⓣ Regulforma maso el kruda giso.
molekulmaso Ⓚ Maso de unu molo da pura substanco, t.e. la sumo de la atommasoj de ĉiuj atomoj en molekulo de tiu substanco.
sapromaso ☼ La tuta maso 3 de la organika morta materio de ekosistemo.